Από την περασμένη εβδομάδα άρχισε να εφαρμόζεται το νέο κληρονομικό δίκαιο, δίκαιο που διαθέτει δεκάδες διατάξεις οι οποίες αφορούν το σύνολο των πολιτών. Οι νομοθετικές αλλαγές που πλέον ισχύουν και διευκολύνουν εκατομμύρια πολίτες έγιναν με καθυστέρηση ογδόντα ετών!

Διαθήκες, κληρονομιές, μεταβιβάσεις περιουσιών όταν κάποιος είναι εν ζωή, επιχειρήσεις, αποποιήσεις κληρονομιάς, καταχρεωμένες περιουσίες και δεκάδες άλλα κρίσιμα θέματα, που απασχολούν πολύ σοβαρά το σύνολο των πολιτών αυτής της χώρας, για χρόνια παρέμειναν αναλλοίωτες, χωρίς να έχουν εκσυγχρονιστεί και χωρίς να έχουν μεταβληθεί με βάση τα νέα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα.

Το παράδειγμα της ακινησίας επί ογδόντα ολόκληρα χρόνια για έναν από τους βασικότερους τομείς του αστικού μας δικαίου, που αντανακλάται σε σωρεία θεμάτων περιουσιακής, οικογενειακής και πολλών άλλων πτυχών της καθημερινότητας των πολιτών, ένα πράγμα μας δείχνει. Το πολιτικό μας σύστημα προσέγγιζε – και δυστυχώς σε ορισμένα θέματα συνεχίζει να προσεγγίζει – τις θεσμικές αλλαγές που έχει ανάγκη ο τόπος με τη λογική της επιδερμικής προσέγγισης και με γνώμονα τον ορίζοντα μιας τετραετίας. Δηλαδή με τη λογική του ορατού και συγκεκριμένου, για το πολιτικό προσωπικό, πολιτικού οφέλους.

Σπανιότερα η προσέγγιση αφορά αλλαγές μακράς πνοής που αποδίδουν και θέλουν πολλή δουλειά και μεγάλη μελέτη για να γίνουν. Αλλωστε η κοπτοραπτική στους νόμους, τα λεγόμενα «νομοθετικά μπαλώματα» δίνουν και παίρνουν για δεκαετίες, σε νόμους ποινικούς και κάθε λογής νομοθετικά κείμενα, που αλλάζουν ευκαιριακά και πρόχειρα, με αποτέλεσμα να μοιάζουν με κουρελούδες, που από τα πολλά «κόψε – ράψε» κανένας δεν μπορεί να διακρίνει πλέον ποιο ήταν το βασικό πανί.

Ευτυχώς, στο κληρονομικό δίκαιο, όπου πράγματι επήλθαν με την τωρινή νομοθετική μεταβολή σαρωτικές αλλαγές που διευκολύνουν εκατοντάδες θέματα, από διαθήκες μέχρι τον νέο θεσμό των κληρονομικών συμβάσεων, επικράτησε η λογική του ουσιαστικού εκσυγχρονισμού, της σοβαρής επεξεργασίας και της μακροπρόθεσμης ορατότητας. Στο θετικό και σημαντικό αποτέλεσμα για ένα πλήρες νέο κληρονομικό δίκαιο βασικότατο ρόλο, πλην της δεδομένης πολιτικής βούλησης, έπαιξε το ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης (Γιώργος Φλωρίδης, Ιωάννης Μπούγας) διάλεξαν για τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή έγκριτους και σοβαρούς επιστήμονες και όχι, ως συμβαίνει δυστυχώς συνήθως, κομματικούς φίλους και παρατρεχάμενους. Της επιτροπής ηγήθηκε ένας από τους κορυφαίους αστικολόγους στη χώρα μας, ο καθηγητής Απόστολος Γεωργιάδης, και μετείχαν δικαστές, πανεπιστημιακοί και συμβολαιογράφοι εγνωσμένου επιστημονικού κύρους.

Το αποτέλεσμα δικαίωσε τη σοβαρή επεξεργασία, που έγινε σε σύντομο χρόνο αλλά με ουσιαστικά βήματα αλλαγών για την επίλυση σωρείας θεμάτων που χρόνιζαν για δεκαετίες, ταλαιπωρώντας κόσμο και κοσμάκη, απαξιώνοντας περιουσίες και θέτοντας σοβαρά εμπόδια στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου και την αξιοποίηση από τους πολίτες των περιουσιών που κληρονομούσαν.

Το παράδειγμα του νέου κληρονομικού δικαίου θα ήταν πραγματικά ευχής έργο να αποτελούσε στο εξής τον κανόνα – και μάλιστα χωρίς εξαίρεση – για νομοθετικές αλλαγές εκσυγχρονισμού και ανανέωσης νόμων που ρυθμίζουν κρίσιμα θέματα της ζωής μας, οι οποίοι οφείλουν πια να μεταβάλλονται πολύ συχνά, γιατί πλέον όλα αλλάζουν και τρέχουν με ταχύτητες φωτός.

Οι αλλαγές που απαιτούνται πια δεν μπορεί να βασίζονται σε νόμους που τους φτιάχνουν ημιμαθείς και άσχετοι ή άλλοι που θεωρητικολογούν χωρίς να ξέρουν επί της ουσίας πού πάνε τα τέσσερα. Δεν έχουμε πια αυτή την πολυτέλεια για νόμους στο πόδι...