Αλέξης Παπαχελάς 30.03.2025 «Οποιος έχει βιαστεί να βγάλει συμπεράσματα για το ποια θα είναι η πολιτική Τραμπ έναντι της Ελλάδας και της Τουρκίας έχει πάρει πολύ μεγάλο ρίσκο.
Γιατί η αλήθεια είναι πως κανείς, μα απολύτως κανείς, δεν μπορεί να μας δώσει μία αξιόπιστη απάντηση. Είναι εύκολο, για παράδειγμα, να βγάλει κάποιος συμπεράσματα από τη γιορτή για την εθνική επέτειο στον Λευκό Οίκο, αλλά θα είναι πολύ επιφανειακά και βιαστικά. Η ατμόσφαιρα και το «ντεκόρ» δεν άλλαξαν, η ελληνική συνταγή ήταν η ίδια και επί Μπάιντεν.
Αυτά δε που ανέφερε στα σχόλιά του ήταν μία επανάληψη όσων θα συμπεριλαμβάνονταν σε ένα σχετικό χαρτί που θα ετοίμαζε η γραφειοκρατία του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και πριν από μερικούς μήνες. Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα από την εκδήλωση είναι ότι ο Τραμπ στέλνει στην Αθήνα ως επικεφαλής της πρεσβείας μία προσωπική φίλη του που θα μπορεί να τον πάρει τηλέφωνο στο κινητό του, αν χρειαστεί.
Από την άλλη, είδαμε τον Αμερικανό πρόεδρο την επόμενη μέρα να σχολιάζει, σε έναν διάλογο με τον επίσης στενό του υποστηρικτή που θα αναλάβει την πρεσβεία στην Αγκυρα, ότι η Τουρκία είναι μία εξαιρετική χώρα και ο Ερντογάν εξαιρετικός ηγέτης. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια τι θα κάνει ο Τραμπ σε περίπτωση κρίσης με την Τουρκία.
Το πρόβλημα είναι πως εδώ δεν μιλάμε για μία κανονική κυβέρνηση όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με τον παραδοσιακό τρόπο. Δεν γνωρίζουμε καν αν και ποιοι ενημερώνονται για το τι είπαν στο τηλέφωνο Τραμπ και Ερντογάν. Επίσης, δεν γνωρίζουμε αν ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο, οι απόψεις του οποίου μοιάζουν με αυτές του Πομπέο, παίζει ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο και πόσο εισακούεται.
Μέχρι στιγμής δεν είναι πάντως καθαρό ποιος χειρίζεται τον φάκελο της περιοχής μας και ποιον ακούει ο Τραμπ στα θέματα που μας αφορούν. Είναι δε άπειροι όσοι, Ελληνοαμερικανοί και μη, επιδιώκουν να πουλήσουν πρόσβαση στο σύστημα Τραμπ προσδοκώντας διάφορα ανταλλάγματα. Ελλάδα και Κύπρος έχουν επενδύσει πολλά στον ρόλο του Ισραήλ και του πανίσχυρου λόμπι του στις ΗΠΑ, ειδικά σε ό,τι αφορά τα F-35. Οι Ισραηλινοί έχουν όμως πολλά ζητήματα μπροστά τους και είναι πολύ προσεκτικοί στο τι αναφέρουν για το θέμα αυτό.
Οπως έλεγε στέλεχος του λόμπι τους, «ίσως να μπορούμε να επιβραδύνουμε τη διαδικασία για τα F-35 αν ο Τραμπ επιλέξει να ανάψει το πράσινο φως στην Αγκυρα», προειδοποιώντας έμμεσα πως οι προσδοκίες της Αθήνας πρέπει να είναι προσγειωμένες. Χρειάζεται τεράστια προσοχή το προσεχές διάστημα. Αν είτε το περίφημο «καλώδιο» είτε η αδειοδότηση για τα κοιτάσματα νοτίως της Κρήτης οδηγήσουν σε ένταση με την Τουρκία, ούτε μέντιουμ δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια τι θα πει και τι θα κάνει ο Τραμπ.
Και μιλάμε για τον Τραμπ, μόνο γιατί εκεί καταλήγουν όλα. Προσοχή, όμως, χρειάζεται και για την περίπτωση που ικανοποιηθεί ένα αίτημα για συνάντηση Μητσοτάκη – Τραμπ. Οπως έλεγε Αμερικανός βετεράνος αξιωματούχος, «αν μπεις στο ραντάρ του για κάποιο λόγο, δεν μπορείς ποτέ να ξέρεις πώς θα βγεις». Εχουμε μπει στην πιο απρόβλεπτη περίοδο μετά τον πόλεμο. Η «σκόνη» δεν έχει καθίσει και ο ορίζοντας είναι θολός. Είναι καιρός για προσεκτικές και ζυγισμένες κινήσεις.».