=Το "Filioque" (από τα λατινικά "και εκ του Υιού") είναι μια θεολογική προσθήκη στο Σύμβολο της Πίστεως που αναφέρεται στην προέλευση του Αγίου Πνεύματος, λέγοντας ότι αυτό "εκπορεύεται" από τον Πατέρα και τον Υιό, αντί μόνο από τον Πατέρα όπως στην αρχική ορθόδοξη διατύπωση. Αυτή η διαφορά αποτέλεσε σημαντικό σημείο διαφωνίας και συνέβαλε στο Σχίσμα μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Εκκλησίας.
«Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα», δήλωσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε μια ιστορική επίσκεψη στη Νίκαια της Βιθυνίας. «Η ανθρωπότητα ζητάει συμφιλίωση», είπε ο Ποντίφικας. Οι δυο τους λίγο πριν από το τέλος της σύντομης τελετής ανέγνωσαν το «Σύμβολο της Πίστεως»
Μήνυμα ενότητας απέστειλαν ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Πάπας Λέοντας ΙΔ΄ σε μια ιστορική επίσκεψη στη Νίκαια της Βιθυνίας.
Το μεσημέρι της Παρασκευής ο Οικουμενικός Πατριάρχης και ο Ποντίφικας πραγματοποίησαν κοινό προσκύνημα στον αρχαιολογικό χώρο όπου βρίσκονται τα ερείπια της βασιλικής του Αγίου Νεοφύτου, για να τιμήσουν την 1.700ή επέτειο από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο.
Μάλιστα, λίγο πριν από το τέλος της σύντομης τελετής ανέγνωσαν το «Σύμβολο της Πίστεως», του οποίου η αρχική μορφή συντάχθηκε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο το 325 μ.Χ. στη Νίκαια.
Βαρθολομαίος: Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα
«Επιστρέφουμε σε αυτό το λίκνο της χριστιανικής πίστης», είπε στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης, στέλνοντας παράλληλα ένα μήνυμα ενότητας και νίκης της πίστης και της αλήθειας. «Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα», είπε χαρακτηριστικά ο κ.κ. Βαρθολομαίος.
«Είμαστε βαθιά συγκινημένοι που όλοι σας ανταποκριθήκατε θετικά στην ταπεινή πρόσκλησή μας να τιμήσουμε με αυτό το κοινό προσκύνημα τη μνήμη και την κληρονομιά της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που πραγματοποιήθηκε εδώ, στη Νίκαια, πριν από 1.700 χρόνια. Παρά τα τόσα που μεσολάβησαν ανά τους αιώνες και όλες τις αναταραχές, τις δυσκολίες και τις διαιρέσεις που έφεραν, προσεγγίζουμε αυτή την ιερή επέτειο με κοινή ευλάβεια και κοινό αίσθημα ελπίδας» πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι «δεν έχουμε συγκεντρωθεί εδώ απλώς για να θυμηθούμε το παρελθόν, αλλά για να δώσουμε ζωντανή μαρτυρία της ίδιας πίστης που εξέφρασαν οι Πατέρες της Νίκαιας».
«Στη Νίκαια, η ιστορία μαρτυρεί την αιωνιότητα, το γεγονός ότι ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός είναι αληθινός Θεός από αληθινό Θεό, ομοούσιος τω Πατρί. Ενσωματωμένες στο Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας, αυτές οι εκφράσεις αποστάζουν και παρουσιάζουν σε όλους την πίστη των Αποστόλων», τόνισε.
Ο κ.κ. Βαρθολομαίος επισήμανε μεταξύ άλλων ότι το Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας λειτουργεί ως σπόρος για ολόκληρη τη χριστιανική ύπαρξη: «Δεν είναι σύμβολο του ελάχιστου, αλλά σύμβολο του συνόλου».
Στέλνοντας εκ νέου μήνυμα ενότητας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε: «Εχοντας την πίστη της Νικαίας να καίει με θέρμη στις καρδιές μας, "ας τρέξουμε τον αγώνα" της χριστιανικής ενότητας».
Πάπας Λέων: Η ανθρωπότητα ζητά συμφιλίωση
Από την πλευρά του, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ καταδίκασε τη βία στο όνομα της θρησκείας, ζητώντας να ξεπεραστούν «αιώνες έντονων διαιρέσεων», ενώ χαρακτήρισε σκάνδαλο το γεγονός ότι οι 2,6 δισεκατομμύρια χριστιανοί δεν είναι πιο ενωμένοι.
Εκανε ειδική μνεία στην ανάγκη παγκόσμιας συμφιλίωσης και αδελφοσύνης, σημειώνοντας ότι η πίστη προϋποθέτει την αναγνώριση όλων των ανθρώπων ως αδελφών, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή θρησκείας. «Σήμερα, ολόκληρη η ανθρωπότητα, που μαστίζεται από βία και συγκρούσεις, ζητάει συμφιλίωση», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Οσο περισσότερο συμφιλιωνόμαστε, τόσο περισσότερο εμείς οι χριστιανοί μπορούμε να δίνουμε αξιόπιστη μαρτυρία για το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, το οποίο είναι μια διακήρυξη ελπίδας για όλους», ανέφερε μεταξύ άλλων.
«Πρέπει να απορρίψουμε κατηγορηματικά τη χρήση της θρησκείας για την αιτιολόγηση του πολέμου, της βίας ή οποιασδήποτε μορφής φονταμενταλισμού ή φανατισμού», συνέχισε ο πρώτος Αμερικανός Πάπας. «Οι δρόμοι που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι αυτοί της αδελφικής συνάντησης, του διαλόγου και της συνεργασίας».
Στον λόγο του ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ κάλεσε τους πιστούς να αναλογιστούν, μέσα στις σημερινές προκλήσεις και τις τραγωδίες που πλήττουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός για όλους και προσωπικά για τον καθένα.
Ο Πάπας εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και τους επικεφαλής των Εκκλησιών που συμμετείχαν στον εορτασμό, διατυπώνοντας την ευχή το επετειακό αυτό ορόσημο να αποτελέσει αφετηρία νέων καρπών ενότητας, συμφιλίωσης και ειρήνης για όλη την ανθρωπότητα.
Παρόντες στην κοινή προσευχή ήταν επικεφαλής και εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών εκκλησιών και ομολογιών.