Την Τρίτη αναμένεται να απολογηθεί ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, ο οποίος συνελήφθη εκ νέου χθες καθώς αναβαθμίστηκε η κατηγορία σε βάρος του, σε βαθμό κακουργήματος. Οι ανακρίσεις που έγιναν κατέληξαν σε μεγάλες παραλείψεις, εγκληματική αδιαφορία της εργοδοσίας και επιτελικών στελεχών, με συνέπεια όχι απλώς επιπόλαιη αλλα δόλια αδιαφορία απέναντι στους κινδύνους της προβληματικής λειτουργίας λειτουυργίας της βιομηχανίας.

Υπό προσωρινή κράτηση στην Αστυνομική Διεύθυνση Τρικάλων παραμένει ο ιδιοκτήτης της βιομηχανίας μπισκότων «Βιολάντα», ο οποίος αναμένεται να απολογηθεί το πρωί της Τρίτης.
Η σύλληψή του ήρθε μετά από αιφνιδιαστική επιχείρηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), καθώς η Εισαγγελία αποφάσισε την αναβάθμιση του κατηγορητηρίου από πλημμέλημα εξ αμελείας σε κακούργημα με ενδεχόμενο δόλο.

Η έκρηξη και η τραγωδία που θα μπορούσε να αποφευχθεί

Η συμπληρωματική δικογραφία της ΔΑΕΕ βασίζεται σε καταθέσεις εργαζομένων και εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι επιβεβαίωσαν πως η έντονη οσμή προπανίου υπήρχε ήδη από τον Ιούνιο. Παρά τις προειδοποιήσεις και την επίσκεψη ιδιώτη τεχνικού, το πρόβλημα δεν αποκαταστάθηκε λόγω οικονομικών διαφωνιών με την ιδιοκτησία, σύμφωνα με την ΕΡΤ.

Σύμφωνα με την έρευνα, ένας διαβρωμένος σωλήνας στο υπόγειο είχε τοποθετηθεί απευθείας πάνω στο χώμα, παραβιάζοντας τη νομοθεσία.
Η διαρροή προπανίου μετατράπηκε σε «βόμβα», η οποία πυροδοτήθηκε από σπινθήρα στην αντλία νερού, προκαλώντας έκρηξη ισχύος περίπου 185 κιλών ζελατινοδυναμίτιδας και τον ακαριαίο θάνατο πέντε γυναικών.

Οι παραλείψεις και η «εικονική ασφάλεια»

Η ΔΑΕΕ ερευνά πλέον και τις ευθύνες μηχανικών και της διοίκησης. Οι έρευνες εντόπισαν σοβαρές ανακρίβειες στα τοπογραφικά διαγράμματα και απόκρυψη δύο υπέργειων δεξαμενών, τοποθετημένων σε μικρότερη από την προβλεπόμενη απόσταση 7,5 μέτρων από τα όρια της έκτασης.
Οι φωτογραφίες που ήρθαν στο φως δείχνουν ανιχνευτές προπανίου που δεν ήταν συνδεδεμένοι στο ηλεκτρικό δίκτυο, αλλά είχαν καλώδια βαμμένα στους τοίχους για να φαίνονται λειτουργικοί, ενώ οι σωληνώσεις ήταν ενώμενες με απλά ρακόρ και όχι με εγκεκριμένες μεθόδους. Ο χώρος παραμένει αποκλεισμένος για την αποφυγή αλλοίωσης στοιχείων.

Case study για την ασφάλεια των βιομηχανιών

Ο Αντιστράτηγος ε.α. και καθηγητής Χημείας, Μιχάλης Χάλαρης, μιλώντας στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» της ΕΡΤnews, χαρακτήρισε την υπόθεση «case study» για τη λειτουργία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα.
Ο καθηγητής τόνισε ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί παρουσιάζουν ελλείψεις, με ελέγχους «επί χάρτου» αντί για ουσιαστικούς, αφήνοντας την ασφάλεια σε μεγάλο βαθμό στην κρίση των ιδιοκτητών. Η πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης θεωρείται ελάχιστος φόρος τιμής στις πέντε γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους.

Κατά τις ίδιες πηγές, ένα από τα στοιχεία που προέκυψαν, είναι ότι πριν από περίπου έξι μήνες, ο ιδιοκτήτης είχε ζητήσει προσφορά από ιδιώτη τεχνικό, για να αλλάξει όλη την εγκατάσταση, από τις δύο υπέργειες δεξαμενές μέχρι και μέσα στο εργοστάσιο, αλλά τελικά οι εργασίες δεν έγιναν ποτέ, καθώς, σύμφωνα με μαρτυρία, ο επιχειρηματίας θεώρησε ότι η τιμή των 30.000 ευρώ ήταν ακριβή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συνεχίζεται η διαρροή προπάνιου, μέχρι που σημειώθηκε η φονική έκρηξη στο εργοστάσιο.
Η εποχή που ζητήθηκε προσφορά συμπίπτει με το χρονικό διάστημα που οι εργαζόμενοι διαμαρτύρονταν ότι υπήρχε έντονη οσμή αερίου στο χώρο.

Τι συνέβη λίγο πριν την έκρηξη

Ο αστυνομικός συντάκτης των εφημερίδων «Τα Νέα» και «Το Βήμα», Βασίλης Λαμπρόπουλος, έκανε μια σημαντική αποκάλυψη. Ο ίδιος ιδιώτης τεχνικός κατέθεσε ότι λίγες ημέρες προ της έκρηξης, είχε κληθεί πάλι από τους υπευθύνους της εταιρείας, όχι για να επισκευάσει τα προβληματικά σημεία που είχαν εντοπισθεί από το καλοκαίρι, στο επίμαχο τμήμα του εργοστασίου που καταστράφηκε από την έκρηξη.

Η πρόσκληση του αφορούσε έργα στο δίκτυο προπανίου σε άλλο τμήμα της «Βιολάντα». Τότε, του ζητήθηκε να χρησιμοποιήσει τη φορητή συσκευή που διέθετε, για να ανιχνεύσει τυχόν διαρροή προπανίου και στο σημείο όπου σημειώθηκε η έκρηξη της 26ης Ιανουαρίου. Και αυτό, λόγω των πυκνών αναφορών για την «μυστηριώδη οσμή».

Ο εν λόγω μηχανικός φαίνεται να επιχείρησε με τη φορητή συσκευή να βρει την πηγή αυτής της μυρωδιάς. Ο έλεγχος του, όμως, περιορίσθηκε στο ισόγειο που εργάζονταν οι υπάλληλοι, όπου υπήρχαν και οι σταθεροί αισθητήρες.

Στο ισόγειο, όμως, οι ενδείξεις στη φορητή συσκευή για τον εντοπισμό του προπανίου ήταν μηδενικές, αφού εκεί δεν είχε εισέλθει το προπάνιο – χωρίς, όμως, η έρευνα να επεκταθεί στο αδήλωτο υπόγειο και στα χωμάτινα περιφερειακά σημεία του εργοστασίου, που είχε διαχυθεί το προπάνιο.
Σημειώνεται ότι οι υπεύθυνοι του εργοστασίου, όταν είχαν κληθεί να καταθέσουν ή να απολογηθούν, έλεγαν απλώς ότι «υπήρχαν ορισμένες ασαφείς αναφορές για διαρροή» και ουδέποτε μίλησαν για αυτές τις προσπάθειες εντοπισμού της.

Επίσης, οι σωληνώσεις που ήταν υπογειοποιημένες, καθώς και οι τέσσερις υπόγειες δεξαμενές προπάνιου που είχε το εργοστάσιο, δεν είχαν πιστοποίηση. Πιστοποίηση είχαν οι δύο υπέργειες δεξαμενές, από τις οποίες έφευγαν οι φθαρμένοι σωλήνες, αλλά δεν υπήρχαν στα επίσημα σχέδια που είχαν υποβληθεί για άδεια πυρασφάλειας.

Πώς φτάσαμε στο κακούργημα

Όπως μεταδίδει το trikalanews, οι έρευνες της ΔΑΕΕ έφεραν στο φως στοιχεία που δείχνουν πως οι συλληφθέντες είχαν γνώση των κινδύνων που οδήγησαν στον θάνατο των πέντε εργαζόμενων.

• Πολύμηνη διαρροή: Σύμφωνα με τις καταθέσεις των εργαζομένων, υπήρχε έντονη οσμή αερίου τουλάχιστον πέντε μήνες πριν την έκρηξη, χωρίς να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα.
• Παράνομη απόσταση δεξαμενών: Διαπιστώθηκε ότι οι υπέργειες δεξαμενές βρίσκονταν σε απόσταση μόλις 5,4 μέτρων από τα όρια της επιχείρησης, αντί για τα προβλεπόμενα από τον νόμο 7,5 μέτρα.
• Ακατάλληλες υποδομές: Οι δεξαμενές είχαν κριθεί ακατάλληλες από το 2019, ενώ οι υπόγειες σωληνώσεις στερούνταν των απαραίτητων πιστοποιήσεων.
• Απόκρυψη κτηρίου: Το κτήριο όπου σημειώθηκε η διαρροή φέρεται να μη φαινόταν στην τεχνική μελέτη που είχε κατατεθεί.

Ο «εκρηκτικός» φάκελος της δικογραφίας

Χθες το μεσημέρι ολοκληρώθηκε η έρευνα της Πυροσβεστικής και ο φάκελος της δικογραφίας διαβιβάστηκε στον εισαγγελέα Τρικάλων.

Περιλαμβάνει καταθέσεις τουλάχιστον 15 ανθρώπων που γνώριζαν τι ακριβώς συμβαίνει ή τι συνέβαινε τους τελευταίους μήνες στο συγκεκριμένο εργοστάσιο, καθώς και τα πορίσματα των πραγματογνωμόνων, για το πού οφείλεται η έκρηξη από τη διαρροή στον αγωγό που μετέφερε το προπάνιο από τις δεξαμενές στους φούρνους, όπως επίσης και στο γεγονός ότι υπήρχαν σοβαρά θέματα στα συστήματα ασφαλείας.
Δηλαδή, δεν υπήρχε πυρασφάλεια και δεν υπήρχε συντήρηση για να αντιμετωπίσουν την περίπτωση που υπάρχει διαρροή προπανίου.