Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρέθεσε δείπνο προς τιμήν του Κινέζου ομολόγου του, Σι Τζινπίνγκ, στον Λευκό Οίκο μετά την πενιχρή σε απτά αποτελέσματα μεταξύ τους συνάντηση, με τις διαφοράς τους στο εμπόριο, στους δασμούς και τον διεθνή ανταγωνισμό, όπως στα θέματα της Φορμόζας, του Περσικού Κόλπου και του Ιράν..
Στην εκδήλωση παρευρέθησαν κορυφαία στελέχη της αμερικανικής τεχνολογικής βιομηχανίας, μεταξύ των οποίων ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia και ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla Ελον Μασκ.

Πρόκειται για τη δεύτερη συνάντηση μεταξύ του Σι και του Τραμπ φέτος και για την πρώτη επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στην Ουάσιγκτον εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Κατά τη συνάντησή τους χθες, Πέμπτη, οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία των συνομιλιών για την τεχνητή νοημοσύνη.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης κρίσιμα ζητήματα, όπως το εμπόριο, η Ταϊβάν και ο πόλεμος στο Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, η βαθιά δυσπιστία που επικρατεί και στις δύο πλευρές είναι πιθανό να περιορίσει τις προοπτικές για σημαντικές εξελίξεις.

Προβλέψιμος ο Σι

Κατά την επίσημη επίσκεψή του στις ΗΠΑ, ο Κινέζος ηγέτης επανέλαβε κάποιες από τις χαρακτηριστικές εκφράσεις της προηγούμενης συνάντησης με τον Αμερικανό πρόεδρο τον Μάιο, σηματοδοτώντας τη συνέχεια στο μήνυμά του και στις διαρκείς ανησυχίες του Πεκίνου.

Σύμφωνα με τα κινεζικά διπλωματικά και πολιτικά πρότυπα, οι δημόσιες ομιλίες των αξιωματούχων διαμορφώνονται με τρόπο προβλέψιμο και σπάνια περιλαμβάνουν εκπλήξεις.
Ο Σι αναφέρθηκε σε εποχή «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας», μία έννοια που είχε διατυπώσει κατά τη συνάντηση του Μαΐου και την οποία αντιμετωπίζει ως τη νέα κατευθυντήρια αρχή για τις διμερείς σχέσεις, που θα χαρακτηρίζονται από περισσότερη συνεργασία, λιγότερη αστάθεια και ελεγχόμενο ανταγωνισμό.

Επιπλέον αναφέρθηκε και πάλι στην υπέρβαση της «παγίδας του Θουκυδίδη», έννοια της πολιτικής επιστήμης που βασίζεται στην ελληνική Ιστορία και σύμφωνα με την οποία, όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί μια υφιστάμενη, η αντιπαράθεση συχνά καταλήγει σε στρατιωτική σύγκρουση. Οπως συνέβη με την αλαζονική παλαιά δύναμη της κραταιάς Αθήνας απέναντι στην ανερχόμενη Σπάρτη, η οποία, όμως, τελικά -χάρη στα λάθη και την απομόνωση της Αθήνας νίκησε στον σκληρό πελοποννησιακό Πόλεμο μετά 30 σχεδόν χρόνια. Ο Σι επιχείρησε να πείσει τον Τραμπ ότι Κίνα και ΗΠΑ δεν είναι αναπόφευκτο να οδηγηθούν σε πόλεμο.

Εκανε επίσης λόγο για «αμοιβαίο όφελος», τονίζοντας πως «η συνεργασία ωφελεί και τις δύο πλευρές, ενώ η σύγκρουση βλάπτει και τις δύο». Ο Σι υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι Κίνα και ΗΠΑ μπορούν να αποκομίσουν αμοιβαία οφέλη μέσω της συνεργασίας. Την ίδια ώρα, το Πεκίνο κατηγορεί επανειλημμένα την Ουάσιγκτον ότι υιοθετεί «νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου» και μια λογική «μηδενικού αθροίσματος», η οποία εμποδίζει τη διαμόρφωση αμοιβαία επωφελών συμφωνιών.

Αναφερόμενος στις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ, ο Σι υπογράμμισε ότι η συνεργασία μπορεί να συμβάλει στη διασφάλιση της σταθερότητας σε κρίσιμους τομείς κοινού ενδιαφέροντος.
Στο ζήτημα της κυριαρχίας επί της αυτοδιοικούμενης Ταϊβάν, το οποίο παραμένει ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων και αποτελεί εδώ και χρόνια «κόκκινη γραμμή» για το Πεκίνο, ο Κινέζος ηγέτης απηύθυνε εκ νέου έκκληση για «προσεκτικούς χειρισμούς».

Σι σε Τραμπ: Να συνυπάρξουμε ειρηνικά, ο ανταγωνισμός πρέπει να έχει όρια
Ουάσιγκτον, Νίξον και Μάο

Κατά την ομιλία του στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Λευκός Οίκος, ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκε σε στιγμές συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας κατά τη διάρκεια των 250 χρόνων της αμερικανικής Ιστορίας.
Ξεκινώντας με την αναφορά στο ενδιαφέρον του Τζορτζ Ουάσιγκτον για τη συλλογή κινεζικής πορσελάνης, ο Σι έκανε στη συνέχεια λόγο για τη συνεργασία των κινεζικών και αμερικανικών δυνάμεων εναντίον της Ιαπωνίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σημειώνοντας ότι τότε «σφυρηλατήθηκε μια φιλία μέσα από το αίμα και τη φωτιά».

Αναφέρθηκε επίσης στην ιστορική επίσκεψη του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα το 1972. Η χειραψία μεταξύ του Νίξον και του Μάο Τσετούνγκ, του πρώτου ηγέτη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, σηματοδότησε την έναρξη της εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
«Οπως ένα ποτάμι που δεν σταματά ποτέ να ρέει, έτσι και η Ιστορία δεν μένει ποτέ στάσιμη», δήλωσε ο Σι, προτού απευθύνει έκκληση για συνεργασία στο μέλλον.
«Ας καλλιεργήσουμε μαζί τα όμορφα άνθη της σινοαμερικανικής φιλίας. Ας γράψουμε μαζί ένα νέο κεφάλαιο στις φιλικές μας σχέσεις».

Η παγίδα του Θουκυδίδη

Ο Σι αναφέρθηκε επίσης για άλλη μια φορά στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», μια ακαδημαϊκή θεωρία σύμφωνα με την οποία ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας ανερχόμενης δύναμης και μιας εδραιωμένης δύναμης τείνει να οδηγεί σε πόλεμο.

Παρότι ο Κινέζος ηγέτης δήλωσε ότι ο κίνδυνος «μπορεί να ξεπεραστεί», η αναφορά του υπογράμμισε το γεγονός ότι οι ανησυχίες για μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση ΗΠΑ-Κίνας εξακολουθούν να σκιάζουν τις σχέσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων δυνάμεων του κόσμου.

Ο Σι υποστήριξε ότι και τα δύο έθνη έχουν να κερδίσουν από τη συνεργασία και να χάσουν από την αντιπαράθεση και ζήτησε τακτικό στρατιωτικό διάλογο και ισχυρότερους μηχανισμούς πρόληψης κρίσεων.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, αναφέρθηκε στην κοινή ιστορία των δύο χωρών για να τονίσει τις δυνατότητες συνεργασίας. Όπως είπε, θα μπορούσαν να πετύχουν πολλά επιδιώκοντας κοινά συμφέροντα, επικαλούμενος τη συμμαχία τους κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον της Ιαπωνίας.

Διαφωνίες για την τεχνητή νοημοσύνη

Πίσω από τη λαμπερή εικόνα του δείπνου παρέμεινε η βαθύτερη αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο χώρες: ποιος θα έχει το προβάδισμα στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει την ταχεία ανάπτυξη της AI με περιορισμένη κρατική παρέμβαση, ενώ η Κίνα επιδιώκει να κλείσει την απόσταση από τις αμερικανικές εταιρείες επενδύοντας μαζικά σε υποδομές, έρευνα και εγχώριους τεχνολογικούς ομίλους.

Κατά τη συνάντησή τους, οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στην ανάγκη διαλόγου για την τεχνητή νοημοσύνη και στη διαχείριση των κινδύνων που δημιουργεί η νέα τεχνολογία.

Ο Σι Τζινπίνγκ ανέφερε ότι οι δύο χώρες μπορούν να ανταλλάξουν απόψεις για τα οφέλη και τους κινδύνους της AI, ενώ τόνισε την ανάγκη η ανάπτυξή της να παραμένει υπό ανθρώπινο έλεγχο.