Την απόφασή του να υπογράψει τη συμφωνία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση για τη Μονή του Σινά ανακοίνωσε το πρωί του Σαββάτου ο αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ, Συμεών, βάζοντας έτσι τέλος σε πολλούς μήνες αβεβαιότητας και αρκετές εβδομάδες κρίσης. Κλειδί ήταν η ρητή στήριξη που πήρε ο Συμεών από τα Πατριαρχεία Κωνσταντινουπόλεως, Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας καθώς και από τις Εκκλησίες της Ελλάδος και της Κύπρου. Η στήριξη αυτή, όπως επισημαίνει στη δήλωσή του ο Συμεών, «δίδει στην Σιναϊτική Αδελφότητα και εις εμέ προσωπικώς τον επιστηριγμό να προχωρήσουμε στην υπογραφή της Συμφωνίας στο εγγύς μέλλον μόλις η κατάσταση της υγείας μου το επιτρέψει, οπότε θα οριστεί μετά των Πατέρων και της αιγυπτιακής κυβερνήσεως η συγκεκριμένη ημερομηνία υπογραφής».
Οι βασικοί όροι του δύσκολου συμβιβασμού έχουν στο επίκεντρο την εξασφάλιση της αυτοτέλειας της μονής και την προστασία του θρησκευτικού της χαρακτήρα από τα σχέδια τουριστικής εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Κ», έξι είναι οι άξονες της συμφωνίας:
1. Αναγνωρίζεται η υποχρέωση της Αιγύπτου να προστατεύει την Ιερά Μονή αλλά και τον τρόπο ζωής των μοναχών, που πρέπει να είναι σύμφωνος με όσα ορίζουν το τυπικό της Ορθοδοξίας για τους μοναχούς και οι Θεμελιώδεις Κανονισμοί. Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη λαμβάνεται μέριμνα για να εμποδιστεί η μετατροπή της Ιεράς Μονής σε «Disneyland». Ειναι μια ανησυχία που είχε εκφραστεί από τα μέλη της μοναστικής σιναϊτικής κοινότητας εξαιτίας της αυξημένης τουριστικής δραστηριότητας των τελευταίων ετών στην περιοχή του Σινά, η οποία προμήνυε δυσανάλογη αύξηση των επισκεπτών, ικανή να διαταράξει την καθημερινότητα του μοναστικού βίου.
2. Η Ιερά Μονή, από την πλευρά της, αναγνωρίζει ότι στις εξωτερικές σχέσεις της υπάγεται στο αιγυπτιακό δίκαιο και στις αποφάσεις των αιγυπτιακών δικαστηρίων, τις οποίες οφείλει να εφαρμόζει. Ταυτόχρονα, η Αίγυπτος αναγνωρίζει ότι η Ιερά Μονή στις εσωτερικές λειτουργίες της υπάγεται στους Θεμελιώδεις Κανονισμούς της, οι οποίοι καθορίζουν ποιοι έχουν δικαίωμα να γίνονται μοναχοί της Ιεράς Μονής, πώς εκλέγεται ο αρχιεπίσκοπος Σινά, πώς διοικείται η Ιερά Μονή κ.λπ. Οπως αναφέρουν πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη συμφωνίας, με την πρόβλεψη αυτή διασφαλίζεται ότι η μονή θα διατηρήσει την αυτοτέλειά της.
3. Η Αίγυπτος αναγνωρίζει ότι η Ιερά Μονή και οι εκκλησίες, τα παρεκκλήσια και τα προσκυνήματα είναι «χώροι αφιερωμένοι στην ορθόδοξη χριστιανική λατρεία» και γι' αυτό μόνο οι μοναχοί της Ιεράς Μονής Σινά μπορούν να τους κατέχουν και να τους χρησιμοποιούν ελεύθερα για πάντα. Η Ιερά Μονή αναγνωρίζει ότι έχει την υποχρέωση να μην αλλάξει ποτέ τη χρήση τους.
4. Για κάθε έργο στην Ιερά Μονή, στις εκκλησίες και στα παρεκκλήσια, η Ιερά Μονή αναγνωρίζει ότι είναι υποχρεωμένη να ζητεί τις κατάλληλες άδειες από την αρχαιολογική υπηρεσία της Αιγύπτου.
5. Η Ιερά Μονή έχει το δικαίωμα να ζητήσει την ενοικίαση των γεωργικών εκτάσεων τις οποίες το Εφετείο της Ισμαηλίας αποφάσισε ότι ανήκουν στο κράτος. Ο αρχιεπίσκοπος Συμεών ανακοίνωσε το Σάββατο το πρωί την απόφασή του να υπογράψει τη συμφωνία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, ευχαριστώντας για τη στήριξή τους τις άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες.
6. Η Ιερά Μονή αναγνωρίζει ότι η χρήση των γεωργικών εκτάσεων πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη νομοθεσία για την προστασία των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ειδικότερα, η χρήση των εκτάσεων που χαρακτηρίζονται «ερημικές» πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την περιβαλλοντική νομοθεσία της Αιγύπτου.
Αυτό είναι το βασικό πλαίσιο που διατρέχει τους όρους λειτουργίας της Μονής Σινά και τα δικαιώματά της όσον αφορά τις εγκαταστάσεις και τις ιδιοκτησίες. Απαιτήθηκαν κοπιώδεις διαπραγματεύσεις μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή για να δοθεί το σήμα της αποδοχής της συμφωνίας.
Πριν τα πράγματα φτάσουν στην κατ' αρχήν αποδοχή της συμφωνίας, προηγήθηκε ένας κύκλος έντονων διεργασιών, που άρχισε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, όταν κατέστη σαφές ότι η προοπτική έκδοσης της δικαστικής απόφασης δεν ήταν θεωρητική, αλλά επέκειτο με τη λήξη της τελευταίας παράτασης που είχε δοθεί, δηλαδή χθες.
Στην τελική ευθεία, αυτό που ζητήθηκε ήταν να δοθεί στήριξη στον αρχιεπίσκοπο Συμεών για να αποδεχθεί την προτεινόμενη φόρμουλα. Στην κατεύθυνση αυτή κινητοποιήθηκε ένας κύκλος επικοινωνίας, από τον οποίο προέκυψαν οι επιστολές στήριξης από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τα Πατριαρχεία Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας, την Εκκλησία της Κύπρου και την Εκκλησία της Ελλάδος, με ομόφωνη απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου την Πέμπτη. Εχοντας εξασφαλίσει τη στήριξη που επιδίωξε, ο αρχιεπίσκοπος Συμεών προχώρησε στην επικοινωνία με τις αιγυπτιακές αρχές.
Το θρίλερ
Η υπογραφή της συμφωνίας θα σημάνει το τέλος ενός διπλωματικού-θρησκευτικού θρίλερ ετών, το οποίο κλιμακώθηκε από τον Μάιο του 2025 και εντεύθεν, όταν εκδόθηκε η απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας, που έθεσε νέα δεδομένα όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς της μονής και των θρησκευτικών χώρων και εγκαταστάσεων γύρω από αυτή. Το βασικό ζητούμενο, που φαίνεται να επιτυγχάνεται, είναι να αποφευχθεί μια ακόμη πιο δυσμενής δικαστική κρίση, σε ανώτατο βαθμό, άρα μη επιδεχόμενη αμφισβήτηση ή έφεση, και να συνομολογηθούν εχέγγυα για την προστασία της μονής και τη συνέχιση της μακραίωνης λειτουργίας της.
ΔΩΡΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ.