Βαρύς και δύσκολος ο χειμώνας, που αρχίζει σύντομα και στην Ελλάδα. Σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας και υπό την πίεση των συνεχιζόμενων ανατιμήσεων στα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στο Λουξεμβούργο αναφέρθηκε στην ανάγκη αξιοποίησης της ευελιξίας που παρέχει η ρήτρα διαφυγής, προκειμένου να εφαρμοστούν άμεσα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην ατζέντα των συζητήσεων βρίσκονται, επίσης, η ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα, οι χρεώσεις δικτύων και οι ευρωπαϊκοί στόχοι μετά το 2030.
Άλμα στις τιμές του ρεύματος
Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα καταγράφει ετήσιο άλμα 70,1%, ενώ σε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές οι ημερήσιες τιμές ξεπερνούν πλέον τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η νέα αυτή έξαρση του ενεργειακού κόστους φέρνει προ των πυλών νέες αυξήσεις στα «πράσινα» τιμολόγια του Νοεμβρίου, ενώ παράλληλα υποχρεώνει την κυβέρνηση στην Αθήνα να εξετάζει έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η αύξηση περνά ήδη στα τιμολόγια των παρόχων και οδηγεί όλο και περισσότερους καταναλωτές στα σταθερά, «μπλε» τιμολόγια, που σε μεσαίες και υψηλές καταναλώσεις είναι πιο οικονομικά από τα «πράσινα» ή τα κυμαινόμενα. Και αυτό γιατί η τιμή της μεγαβατώρας αυξάνεται σταθερά τους τελευταίους μήνες: ο Σεπτέμβριος ήταν ακριβότερος από τον Αύγουστο, ο Αύγουστος από τον Ιούλιο και ο Ιούλιος από τον Ιούνιο. Η τάση αυτή αντανακλάται στους λογαριασμούς, οι οποίοι έχουν επιβαρυνθεί αισθητά.
Στην ελληνική αγορά, η μέση τιμή για το διάστημα 1-29 Οκτωβρίου διαμορφώνεται στα 191,01 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση 22,2% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο (156,31€/MWh). Η σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025 (112,32€/MWh) αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης, καθώς η αύξηση αγγίζει το 70,1%.
Ενεργειακή κρίση σε όλη της Ευρώπη
Η άνοδος των τιμών σαρώνει το σύνολο της Ευρώπης, καθώς οι ημερήσιες χονδρεμπορικές τιμές έφτασαν τα 324,58 ευρώ/MWh στην Ουγγαρία, τα 323,76 ευρώ στη Ρουμανία, τα 320,13 ευρώ στη Βουλγαρία, τα 314,85 ευρώ στη Γερμανία, τα 311,53 ευρώ στην Ολλανδία και τα 305,59 ευρώ στην Πολωνία.
Αν και η Ελλάδα κινείται πρόσκαιρα χαμηλότερα από την Κεντρική Ευρώπη στην ημερήσια τιμή, σε επίπεδο μήνα η ελληνική αγορά παραμένει αισθητά ακριβότερη από τη Δυτική Ευρώπη (Γερμανία 163,2€, Γαλλία 160,7€, Ισπανία 162,5€), με τη διαφορά έναντι της Γαλλίας να ξεπερνά τα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Κύριος οδηγός των ανατιμήσεων παραμένει η εκτίναξη του φυσικού αερίου, ο οποίος άγγιξε τα 100 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση 222% μέσα σε έναν χρόνο.
Παράλληλα, το πετρέλαιο τύπου Brent διαμορφώνεται στα 111 έως 115 δολάρια το βαρέλι (αυξημένο κατά 75% σε ετήσια βάση), ενώ τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται στο 75% της χωρητικότητάς τους, έναντι 83% πέρυσι.
Στην εγχώρια λιανική αγορά, η άνοδος της χονδρικής προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία για περίπου 3 εκατομμύρια καταναλωτές που διατηρούν «πράσινα» (κυμαινόμενα) τιμολόγια, ενόψει των ανακοινώσεων των νέων χρεώσεων την 1η Νοεμβρίου. Η μέση βασική τιμή προμήθειας είχε ήδη αυξηθεί τον Οκτώβριο κατά 12,2%, στα 21,88 λεπτά/kWh κατά μέσο όρο.
Για τον Νοέμβριο, οι μεγάλοι καθετοποιημένοι πάροχοι αναμένεται να απορροφήσουν μέρος της αύξησης μέσω εμπορικών εκπτώσεων, περιορίζοντας τη μετακύλιση στους καταναλωτές. Την ίδια στιγμή, παρατηρείται στροφή προς τα σταθερά «μπλε» τιμολόγια (11,5 έως 16 λεπτά/kWh), τα οποία σε μεσαίες και υψηλές καταναλώσεις (300-400 kWh) αποδεικνύονται αισθητά φθηνότερα από τα κυμαινόμενα που κυμαίνονται από 14,7 έως 34,7 λεπτά/kWh.
Η ανοδική τροχιά επιταχύνθηκε δραματικά τις τελευταίες ημέρες του μήνα, καθώς από τα 151,33 ευρώ/MWh του πρώτου δεκαημέρου, η μέση τιμή αυξήθηκε στα 194,55 ευρώ στο δεύτερο και εκτινάχθηκε στα 231,16 ευρώ/MWh στο διάστημα 21-29 Οκτωβρίου. Για την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, η χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 238,80 ευρώ/MWh.
Προ των εξελίξεων αυτών, η κυβέρνηση προετοιμάζει έκτακτο πακέτο παρεμβάσεων, με τις επίσημες ανακοινώσεις να τοποθετούνται στις 31 Οκτωβρίου.