Προς ψήφο ανοχής σε κυβέρνηση Άιζενκοτ προσανατολίζεται το αραβικό Ράαμ στο Ισραήλ, επιλογή που προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Την ίδια ώρα, η «Κοινή Λίστα», η συμμαχία τριών αραβικών κομμάτων με 11 έδρες, δεν θα υπερψηφίσει τη νέα κυβέρνηση, αλλά ούτε θα επιδιώξει την ανατροπή της

Η στήριξη των αραβικών πολιτικών δυνάμεων αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την αλλαγή κυβέρνησης, με το Ράαμ του Μανσούρ Αμπάς να δηλώνει έτοιμο να υπερψηφίσει μια κυβέρνηση υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ, ακόμη και χωρίς συμφωνία κυβερνητικής συνεργασίας.

Την ίδια ώρα, η «Κοινή Λίστα», η εκλογική συμμαχία των κομμάτων Χαντάς, Ταάλ και Μπαλάντ, ξεκαθαρίζει ότι δεν θα υπερψηφίσει μια τέτοια κυβέρνηση, αλλά ούτε θα επιδιώξει την ανατροπή της.

Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, οι δύο σχηματισμοί, που διαθέτουν συνολικά 19 έδρες στην Κνεσέτ, οκτώ το Ράαμ και 11 η Κοινή Λίστα, προετοιμάζονται για μια κρίσιμη εβδομάδα. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους, επιδιώκουν την απομάκρυνση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και των συμμάχων του, Μπεζαλέλ Σμότριτς και Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, από την εξουσία.

Πρώτο βήμα θεωρούν την αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ, με τη σχετική συνεδρίαση να προγραμματίζεται για την Τρίτη. Ωστόσο, εκφράζουν φόβους ότι ο Νετανιάχου θα επιχειρήσει να εμποδίσει τις διαδικασίες, ακόμη και με σκληρά μέτρα εις βάρος της αραβικής κοινότητας.

Γιατί το Ράαμ προσφέρει στήριξη στον Άιζενκοτ

Υψηλόβαθμο στέλεχος του Ράαμ δήλωσε στη Haaretz ότι το κόμμα θα στηρίξει μια κυβέρνηση Άιζενκοτ ακόμη και χωρίς προηγούμενη συμφωνία συνασπισμού, προκειμένου να περιορίσει την εξάρτησή της από το υπερορθόδοξο κόμμα «Ηνωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά».

Το μπλοκ Άιζενκοτ αριθμεί 48 βουλευτές, έναντι 46 που στηρίζουν τον Νετανιάχου. Στο Ράαμ ανησυχούν ότι η στάση των υπερορθόδοξων, οι οποίοι μπορούν είτε να υπερψηφίσουν τη νέα κυβέρνηση είτε να απέχουν, θα μπορούσε να δημιουργήσει περιθώρια πολιτικών ελιγμών που θα εμπόδιζαν την έγκρισή της.

Ο Μανσούρ Αμπάς επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τον Άιζενκοτ και τον Γιαΐρ Λαπίντ, αποφεύγοντας ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων. Όπως τόνισε, οι Άραβες ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες με στόχο την αλλαγή κυβέρνησης και το κόμμα του θα κινηθεί σύμφωνα με αυτή τη βούληση.

Από την πλευρά της, η Κοινή Λίστα έχει ανταλλάξει θετικά μηνύματα με το κόμμα «Γιάσαρ» του Άιζενκοτ για συνεργασία στην αντικατάσταση του προέδρου της Κνεσέτ και στις αλλαγές των κοινοβουλευτικών επιτροπών. Επίσημες διαπραγματεύσεις για κυβερνητική συνεργασία ή παροχή κοινοβουλευτικής ανοχής δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.

Τα αιτήματα των αραβικών κομμάτων

Παράλληλα με τις πολιτικές διεργασίες, οι δύο σχηματισμοί προσδοκούν αλλαγή πολιτικής απέναντι στην αραβική κοινότητα, κυρίως σε ζητήματα εγκληματικότητας, δημόσιας ασφάλειας και κατεδαφίσεων κατοικιών.

Στα αιτήματά τους περιλαμβάνονται ο περιορισμός των κατεδαφίσεων, ιδιαίτερα στην περιοχή Νεγκέβ, αλλαγές στην πολεοδομική νομοθεσία και το πάγωμα του λεγόμενου «νόμου Καμίνιτς», που αυστηροποιεί την επιβολή της νομοθεσίας για τις αυθαίρετες κατασκευές.

Επιπλέον, έχει διαβιβαστεί οικονομικό πρόγραμμα σε στελέχη του μπλοκ Άιζενκοτ και του υπουργείου Οικονομικών, με τις λεπτομέρειες να παραμένουν υπό εξέταση.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνεδρίαση της Κνεσέτ την Τρίτη, καθώς στα δύο αραβικά πολιτικά σχήματα εκφράζονται ανησυχίες ότι ο Νετανιάχου και οι υποστηρικτές του θα επιχειρήσουν να παρεμποδίσουν την αντικατάσταση του προέδρου της Βουλής ή να προχωρήσουν σε περιοριστικά μέτρα κατά της αραβικής κοινότητας και των εκπροσώπων της.

ΤΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΗΓΕΤΗ

Δεν έχει το επικοινωνιακό χάρισμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ούτε τη φήμη ενός πολιτικού που γνωρίζει να ελίσσεται στους διαδρόμους της εξουσίας. Με την αυστηρή, σχεδόν άκαμπτη φυσιογνωμία ενός στρατηγού και το βάρος μιας προσωπικής τραγωδίας που τον σημάδεψε στον πόλεμο της Γάζας, ο Γκάντι Άιζενκοτ μοιάζει με το ακριβώς αντίθετο του ανθρώπου που φιλοδοξεί να διαδεχθεί.

Κι όμως, αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό του πλεονέκτημα. Ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού, που έχασε τον γιο και δύο ανιψιούς του στη Γάζα, διεκδικεί πλέον την πρωθυπουργία, επιχειρώντας να βάλει τέλος στην πολυετή κυριαρχία του Νετανιάχου.

Πίσω, ωστόσο, από την εικόνα του μετριοπαθούς «αντι-Μπίμπι» βρίσκεται ένας στρατιωτικός με αμφιλεγόμενο παρελθόν, που συνδέεται με ορισμένες από τις σκληρότερες επιχειρήσεις του Ισραήλ.

Σε εκτενές δημοσίευμά του, το Al Jazeera σκιαγραφεί το προφίλ του 66χρονου πολιτικού.

Από την Τιβεριάδα στην κορυφή του ισραηλινού στρατού

Ο Γκάντι Άιζενκοτ γεννήθηκε στην Τιβεριάδα, από γονείς που είχαν μεταναστεύσει στο Ισραήλ από το Μαρακές και την Καζαμπλάνκα του Μαρόκου.

Μεγάλωσε στο Εϊλάτ, τη νότια πόλη-λιμάνι της χώρας, μακριά από τα πολιτικά και οικονομικά κέντρα της ισραηλινής ελίτ.

Στα 18 του κατατάχθηκε στον στρατό, ξεκινώντας μια σταδιοδρομία που θα τον οδηγούσε στην ανώτατη στρατιωτική θέση της χώρας, εκείνη του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, την οποία κατείχε από το 2015 έως το 2019.

Με τον Νετανιάχου το 2015

Η κοινωνική του προέλευση αποτελεί βασικό στοιχείο της δημόσιας εικόνας του. Σε αντίθεση με τον Νετανιάχου, που προέρχεται από μια προνομιούχα οικογένεια Ασκεναζί Εβραίων, ο Άιζενκοτ έχει ρίζες στη μιζραχί κοινότητα, τους Εβραίους με καταγωγή από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Όπως σημειώνει το Al Jazeera, ενώ ο Νετανιάχου έχει επιχειρήσει πολιτικά να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια αυτής της κοινότητας, ο Άιζενκοτ θεωρείται από ορισμένους ψηφοφόρους πιο αυθεντικός εκπρόσωπός της.

Μετά την αποστρατεία του ακολούθησε τον δρόμο πολλών ανώτατων αξιωματικών του Ισραήλ, περνώντας στην πολιτική. Συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας που σχηματίστηκε μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, προτού εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς αντιπάλους του Νετανιάχου.

Ο γιος και οι δύο ανιψιοί που έχασε στη Γάζα

Η προσωπική ιστορία του Άιζενκοτ συνδέθηκε με τον πόλεμο στη Γάζα με τον πιο οδυνηρό τρόπο.

Τον Δεκέμβριο του 2023, ο γιος του, Γκαλ Άιζενκοτ, σκοτώθηκε ενώ συμμετείχε σε στρατιωτική επιχείρηση στην Τζαμπάλια, στη βόρεια Γάζα. Μόλις μία ημέρα αργότερα, η οικογένεια βυθίστηκε ξανά στο πένθος, όταν σκοτώθηκε και ο ανιψιός του, Μαόρ.

Έντεκα μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του 2024, ένας ακόμη ανιψιός του, ο Γιόγκιεβ Πάζι, έχασε τη ζωή του στη Γάζα.

Οι τρεις αυτές απώλειες διαμόρφωσαν σε μεγάλο βαθμό την πολιτική του ταυτότητα, ενισχύοντας την εικόνα ενός ανθρώπου που έχει πληρώσει προσωπικά το τίμημα του πολέμου.

Το Al Jazeera επισημαίνει ότι η καταπονημένη εμφάνιση και η συγκρατημένη συμπεριφορά του συνδέονται, στα μάτια πολλών Ισραηλινών, με την προσωπική τραγωδία που έχει βιώσει. Η εικόνα αυτή αντιπαραβάλλεται με εκείνη της οικογένειας Νετανιάχου, της οποίας ο σχετικά πολυτελής τρόπος ζωής θεωρείται από επικριτές της αποκομμένος από τις δυσκολίες της ισραηλινής κοινωνίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο οι σύμμαχοι όσο και οι αντίπαλοί του χρησιμοποιούν δύο χαρακτηρισμούς από τα γίντις, τη γλώσσα που αναπτύχθηκε στις εβραϊκές κοινότητες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, για να τον περιγράψουν: «menschy», που παραπέμπει σε έναν αξιοπρεπή και έντιμο άνθρωπο, και «schlumpy», που αποδίδει την ατημέλητη, σχεδόν άχαρη παρουσία του.

Το σκοτεινό στρατιωτικό παρελθόν και το δόγμα Νταχίγια

Η εικόνα του μετριοπαθούς και αξιοπρεπούς πολιτικού, ωστόσο, δεν αποτυπώνει ολόκληρη την ιστορία του.

Το Al Jazeera υπενθυμίζει ότι ο Άιζενκοτ θεωρείται ο αρχιτέκτονας του λεγόμενου «δόγματος Νταχίγια», μιας στρατιωτικής στρατηγικής που συνδέεται με τη χρήση δυσανάλογης ισχύος και την εκτεταμένη καταστροφή υποδομών και κατοικημένων περιοχών ως μέσου άσκησης πίεσης στον αντίπαλο.

Το δόγμα πήρε το όνομά του από τη συνοικία Νταχίγια, στα νότια προάστια της Βηρυτού, η οποία υπέστη τεράστιες καταστροφές κατά τον πόλεμο Ισραήλ και Χεζμπολάχ το 2006.

Στα αριστερά ο Γκάντι Άιζενκοτ

Κατά τη διάρκεια εκείνης της σύγκρουσης, στην οποία ο Άιζενκοτ πιστώνεται τη διαμόρφωση της συγκεκριμένης στρατηγικής, οι ισραηλινές επιχειρήσεις προκάλεσαν τον θάνατο 1.109 ανθρώπων στον Λίβανο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα. Περίπου 860 από τα θύματα ήταν άμαχοι.

Ως αρχηγός του ισραηλινού στρατού, ο Άιζενκοτ επέβλεψε επιχειρήσεις στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων, αλλά και την παροχή οπλισμού σε αντικαθεστωτικούς αντάρτες στη Συρία.