«Το εργαλείο της ΑΙ είναι εκπαιδευμένο για επεμβάσεις και μπορεί να λειτουργήσει σαν δεύτερο ζευγάρι ματιών», επισημαίνει ο καθηγητής Νευροχειρουργικής στο UCL Χάνι Μάρκους (αριστερά), ενώ μετά την επέμβαση ο Ρις Χίμπερτ δήλωσε: «Μου έδωσε πίσω τη ζωή μου». [UCLH]
Η πρώτη στα χρονικά χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση όγκου από τον εγκέφαλο ασθενούς, που καθοδηγήθηκε σε πραγματικό χρόνο από ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, είναι πλέον γεγονός. Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία τον περασμένο Μάιο στο Εθνικό Νοσοκομείο Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής (National Hospital for Neurology and Neurosurgery) στο Λονδίνο.
Εάν δεν είχε υποβληθεί σε αυτήν τη χειρουργική επέμβαση, ο Ρις Χίμπερτ, πατέρας δύο παιδιών από το Μπέντφορντσαϊρ της ανατολικής Αγγλίας, θα μπορούσε να είχε χάσει την όρασή του, όπως αναφέρουν τα βρετανικά ΜΜΕ επικαλούμενα τους γιατρούς του νοσοκομείου του University College του Λονδίνου (University College London Hospital).
Εως και πριν από περίπου 18 μήνες, ο 48χρονος Χίμπερτ ήταν υγιής και έβγαινε για περπάτημα κάθε μεσημέρι διανύοντας απόσταση περίπου τριάμισι χιλιομέτρων. Ωστόσο, όπως αναφέρει το BBC, κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας έχασε τις αισθήσεις του, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί εκτάκτως σε γιατρούς. Οι εξετάσεις αποκάλυψαν ότι είχε έναν μη καρκινικό όγκο 11 χιλιοστών που αναπτυσσόταν στην υπόφυση, έναν μικρό ενδοκρινή αδένα που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. Αυτός ο αδένας εκκρίνει ζωτικές ορμόνες που βοηθούν σε διαδικασίες όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της θερμοκρασίας, εξηγεί το BBC. Η υπόφυση βρίσκεται, όμως, πολύ κοντά στις καρωτίδες αρτηρίες, που στέλνουν αίμα από την καρδιά στον εγκέφαλο καθώς και στα οπτικά νεύρα που ελέγχουν την όραση.
Οπτικά νεύρα
Στην περίπτωση του Χίμπερτ, ο όγκος είχε αρχίσει να πιέζει τα οπτικά νεύρα και κατ' αυτόν τον τρόπο να περιορίζει την περιφερειακή όραση του ασθενούς. Αν και δεν κρίθηκε ότι ο 48χρονος χρειαζόταν να υποβληθεί αμέσως σε χειρουργική επέμβαση όταν έγινε η πρώτη διάγνωση, ο ίδιος είδε τη ζωή του πρακτικά να αλλάζει, καθώς άρχισε να νιώθει αστάθεια, έντονη κόπωση και ζαλάδες.
«Τα τελευταία 18 χρόνια που είμαι παντρεμένος, πάντοτε σηκωνόμουν από το κρεβάτι και έφτιαχνα στη γυναίκα μου καφέ και δεν επρόκειτο να αφήσω αυτόν τον όγκο να το σταματήσει αυτό. Παρόλο που πολλοί μου προσέφεραν ευγενικά βοήθεια, δεν ήθελα να είμαι βάρος», δήλωνε ο ίδιος, υποστηρίζοντας ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις για εκείνον, τουλάχιστον κατά την πρώτη φάση, ήταν συναισθηματικές και ψυχολογικές.
Τα προβλήματα για τον 48χρονο, ωστόσο, θα άρχιζαν να ξεπερνούν το πεδίο της ψυχολογίας, αφού άρχισε να χάνει την περιφερειακή του όραση. Οταν, λοιπόν, οι χειρουργοί στο Λονδίνο του έδωσαν την επιλογή να είναι ο πρώτος ασθενής που θα υποβληθεί σε μια χειρουργική επέμβαση με ένα –ειδικά ανεπτυγμένο για αυτόν τον σκοπό– εργαλείο ΑΙ που είχαν στη διάθεσή τους, εκείνος δεν δίστασε.
Ο 48χρονος Βρετανός είδε ξαφνικά τη ζωή του να αλλάζει, καθώς άρχισε να νιώθει αστάθεια, έντονη κόπωση και ζαλάδες, ενώ ταυτόχρονα περιορίστηκε η περιφερειακή του όραση.
Η χειρουργική επέμβαση περιελάμβανε τη μέσω της μύτης εισαγωγή στη βάση του κρανίου ενός ενδοσκοπίου – μιας λεπτής κάμερας τοποθετημένης πάνω σε ένα ραβδί. Ο όγκος ήταν κοντά στο σημείο όπου μπήκε το ενδοσκόπιο, αλλά κρυμμένος πίσω από στρώματα οστού και σκληρή μεμβράνη. Ο εντοπισμός του ασφαλέστερου σημείου για την εξαγωγή του δεν ήταν απλός, καθώς η ανατομία τείνει να διαφέρει μεταξύ των ατόμων, σημειώνει το BBC, υπογραμμίζοντας ότι υπήρχαν πιθανότητες 25% με 50% ο όγκος να μην αφαιρεθεί ολόκληρος και 0,5% με 2% να τραυματιστεί κάποιο μεγάλο αιμοφόρο αγγείο. Με άλλα λόγια, υπήρχε αξιοσημείωτο ρίσκο. Εδώ είναι όμως που ήρθε να αναλάβει δράση η ΑΙ.
Ενας μέσος χειρουργός στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτελεί περίπου 10 με 20 τέτοιου τύπου επεμβάσεις ετησίως, βασιζόμενος σε απεικονίσεις/scans που γίνονται πριν από την επέμβαση για να εξοικειωθεί με την ανατομία του κάθε ασθενούς. Στην περίπτωση του 48χρονου Ρις Χίμπερτ, ωστόσο, οι γιατροί που πραγματοποίησαν τη χειρουργική επέμβαση είχαν μπροστά τους μια δεύτερη οθόνη μέσω της οποίας ένα εργαλείο AI τους καθοδηγούσε σε πραγματικό χρόνο. Πώς; Παρακολουθώντας τις κινήσεις των χειρουργικών εργαλείων, σημαδεύοντας περιοχές όπου ήταν πιο πιθανό να βρίσκονται τα αγγεία και τα νεύρα και επισημαίνοντας τις περιοχές/διαδρομές όπου ήταν ασφαλέστερο να αφαιρεθεί ο όγκος, όπως και τελικώς έγινε και μάλιστα με επιτυχία.
«Η χειρουργική ομάδα είχε τον πλήρη έλεγχο, αλλά το σύστημα της τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια της επέμβασης πλάνα από την κάμερα, βοηθώντας στον εντοπισμό δομών όπως είναι τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία που θα πρέπει να αποφεύγονται κοντά στον όγκο των 11 χιλιοστών», εξηγεί ο Guardian.