«Πρέπει να σου μιλήσω. Είναι επείγον»: Αν λάβετε αυτό το μήνυμα από έναν οποιοδήποτε φίλο, μπορεί να ανησυχήσετε. Αν όμως προέρχεται από κάποιον συγκεκριμένο, ίσως να είναι απλώς... άλλη μία Τρίτη.
Για εκείνους τους φίλους που επικοινωνούν σχεδόν αποκλειστικά όταν κάτι πάει στραβά, το TikTok έχει βρει έναν όρο, τον «crisis friend» ή, στα ελληνικά, «ο φίλος της κρίσης».

Τις τελευταίες εβδομάδες, στα social media έχει ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση γύρω από τους ανθρώπους που εμφανίζονται μόνο όταν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα. Σύμφωνα με τους χρήστες του TikTok, καταλαβαίνετε ότι έχετε απέναντί σας έναν «φίλο της κρίσης» όταν οι περισσότερες –ή ακόμη και όλες– οι μεταξύ σας επαφές περιστρέφονται γύρω από την ανάγκη του για στήριξη, παρηγοριά ή βοήθεια ώστε να διαχειριστεί ακόμη μία δύσκολη κατάσταση.

Μάλιστα, ορισμένοι creators είναι ιδιαίτερα αυστηροί απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά. «Μην παραμένετε φίλοι με έναν "crisis friend". Αυτοί οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση κρίσης, γιατί μόνο έτσι κερδίζουν τη συμπόνια σας», υποστηρίζει μία TikToker σε βίντεο που έχει ξεπεράσει τα 2 εκατομμύρια προβολές.

Ωστόσο, ειδικοί στις ανθρώπινες σχέσεις και την ψυχική υγεία επισημαίνουν ότι το θέμα είναι πολύ πιο σύνθετο από όσο παρουσιάζεται στα social media. «Ναι, υπάρχουν τοξικές και μονόπλευρες φιλίες που αξίζει να επανεξετάσετε. Υπάρχουν όμως και περίοδοι στη ζωή κατά τις οποίες ένας άνθρωπος περνά μια πραγματική κρίση και έχει ανάγκη από την υποστήριξη των φίλων του», αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ του το today.com.

«Φίλος της κρίσης» ή φίλος που περνά μια κρίση;

Η ειδικός στις διαπροσωπικές σχέσεις και συγγραφέας Shasta Nelson εξηγεί ότι ο «crisis friend» είναι κάποιος που νιώθει διαρκώς πως βρίσκεται σε κρίση και απευθύνεται στους φίλους του μόνο όταν χρειάζεται βοήθεια. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει αυτό που η ίδια αποκαλεί «περίοδο κρίσης» (crisis season): μια φάση ζωής που όλοι, αργά ή γρήγορα, θα βιώσουμε. Μια απώλεια, ένα διαζύγιο, μια ασθένεια ή οποιαδήποτε άλλη δύσκολη εμπειρία μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να χρειάζεται περισσότερη στήριξη για ένα διάστημα.
Η ψυχοθεραπεύτρια Stephanie Sarkis σημειώνει ότι οι άνθρωποι με ενσυναίσθηση και διάθεση να ακούσουν είναι συχνά εκείνοι στους οποίους απευθύνονται οι φίλοι όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Το πρόβλημα, όπως λέει, ξεκινά όταν συνειδητοποιείτε ότι κάποιος σας αναζητά μόνο όταν βρίσκεται σε κρίση και εξαφανίζεται όταν όλα πηγαίνουν καλά.

Οι υγιείς φιλίες θέλουν ισορροπία και αμοιβαίες συμπεριφορές

Σύμφωνα με τη Shasta Nelson, βασικό χαρακτηριστικό μιας υγιούς φιλίας είναι η αμοιβαιότητα. Και οι δύο πλευρές μοιράζονται τις χαρές, τις δυσκολίες και στηρίζουν η μία την άλλη όταν χρειάζεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ισορροπία πρέπει να είναι απόλυτη κάθε στιγμή. Σε μια μακροχρόνια φιλία είναι φυσιολογικό να υπάρξουν περίοδοι κατά τις οποίες ο ένας χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη από τον άλλον.

Η ειδικός παρομοιάζει τη φιλία με έναν τραπεζικό λογαριασμό. «Όπως και στην τράπεζ όταν μια σχέση έχει "καταθέσεις", δηλαδή κοινές εμπειρίες, ενδιαφέρον, φροντίδα και αμοιβαία στήριξη, μπορεί να αντέξει και μια περίοδο κατά την οποία ο ένας κάνει περισσότερες αναλήψεις. Την ίδια στιγμή, διανύουμε μια εποχή μοναξιάς και οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν σήμερα λιγότερους στενούς φίλους από ό,τι στο παρελθόν, με αποτέλεσμα να βασίζονται πολύ περισσότερο στους λίγους ανθρώπους που εμπιστεύονται όταν περνούν δύσκολες στιγμές».

Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε ή είστε εσείς ο «φίλος της κρίσης»

Οι ειδικοί προτείνουν μερικές πρακτικές κινήσεις:
• Ζητήστε περισσότερη αμοιβαιότητα. Αν νιώθετε ότι η σχέση έχει γίνει μονόπλευρη, μιλήστε ανοιχτά για τις ανάγκες σας, όπως θα κάνατε και σε μια ερωτική σχέση.
• Δείξτε ευγνωμοσύνη. Αν είστε εσείς εκείνοι που περνάτε μια δύσκολη περίοδο, μην ξεχνάτε να ευχαριστείτε τους φίλους σας για τη στήριξή τους και να ενδιαφέρεστε και για τη δική τους ζωή.
• Αλλάξτε το πλαίσιο των συναντήσεων. Αν κάθε επικοινωνία αφορά ένα νέο πρόβλημα, προτείνετε να βρεθείτε για έναν καφέ ή μια βόλτα χωρίς η συζήτηση να περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από το θέμα που σας προβληματίζει.

Μην περιμένετε την τέλεια φιλία. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, δεν υπάρχει ουσιαστική, στενή σχέση χωρίς απογοητεύσεις, παρεξηγήσεις ή δύσκολες φάσεις. Οι φιλίες, όπως και κάθε σημαντική σχέση, δοκιμάζονται κατά καιρούs.