Υπάρχουν κινηματογραφικές εμφανίσεις που ξεπερνούν τα όρια της μεγάλης οθόνης και αποκτούν τη δική τους θέση στην ιστορία της μόδας. Μία από αυτές είναι η εμφάνιση της Κίρα Νάιτλι με το εντυπωσιακό σμαραγδί φόρεμα στην ταινία «Εξιλέωση» (Atonement) του 2007.

Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το συγκεκριμένο φόρεμα που συνδέθηκε με μία από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές της ταινίας ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια μέσω δημοπρασίας.
Το εξώπλατο μεταξωτό φόρεμα, δημιουργία της Τζάκλιν Ντουράν, αναμένεται να πωληθεί έναντι έως και 160.000 δολαρίων. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί στις 9 Δεκεμβρίου από τον οίκο Christie's στο Λονδίνο.

Στην ταινία του Τζο Ράιτ, που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ίαν ΜακΓιούαν, η Κίρα Νάιτλι υποδύεται τη Σεσίλια, η οποία εμφανίζεται με το πράσινο φόρεμα σε μια καθοριστική στιγμή της ερωτικής της ιστορίας με τον Ρόμπι, τον γιο της οικονόμου της οικογένειας, τον οποίο ενσαρκώνει ο Τζέιμς ΜακΑβόι.
Οι δυο τους, έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο αμοιβαίας έλξης, συναντιούνται στη βιβλιοθήκη της έπαυλης και αποκαλύπτουν όσα αισθάνονται ο ένας για τον άλλον.

«Ο Τζο (Ράιτ) μου το είπε από την αρχή, κάτι που προφανώς μου άσκησε μεγάλη πίεση, καθώς έπρεπε να προσπαθήσω να δημιουργήσω ένα αξέχαστο φόρεμα», ανέφερε η σχεδιάστρια.
«Δεν γνωρίζαμε, ωστόσο, πόσο μεγάλη απήχηση θα είχε τελικά στον κόσμο και σε ποιο βαθμό θα ξεχώριζε ως μία από τις χαρακτηριστικότερες εμφανίσεις της ταινίας. Ήταν μια πραγματική έκπληξη».

«Όταν η ταινία κυκλοφόρησε το 2007, θυμάμαι πόσο έντονα μου είχε μείνει στη μνήμη εκείνο το φόρεμα», δήλωσε στο CNN η Κάρολαϊν Γιανγκ, συγγραφέας του βιβλίου The Color of Fashion: The Story of Clothes in Ten Colors, που κυκλοφόρησε το 2022. «Είναι λαμπερό, προκαλεί νοσταλγία και το συγκεκριμένο πράσινο έχει ιδιαίτερη σημασία», πρόσθεσε.

«Το πράσινο έχει μακρά ιστορία ως σύμβολο του θυελλώδους έρωτα και των παράνομων ερωτικών σχέσεων», γράφει η Γιανγκ στο βιβλίο της, χαρακτηρίζοντας το φόρεμα της «Εξιλέωσης» «ένα από τα πιο πολυσυζητημένα πράσινα φορέματα των τελευταίων χρόνων».

Όπως εξήγησε, επειδή η συγκεκριμένη σκηνή της ταινίας διαδραματίζεται τη δεκαετία του 1930, το φόρεμα «έχει κάτι από την αισθητική της Τζιν Χάρλοου, με τη ρευστή γραμμή του και τις λεπτές τιράντες του». «Είναι εκείνο το τέλειο καλοκαίρι πριν ξεσπάσει η τραγωδία», πρόσθεσε.

Η ιστορία πίσω από το εμβληματικό φόρεμα

Η δημιουργία του δεν ήταν τυχαία. Ο Τζο Ράιτ είχε δώσει στην Τζάκλιν Ντουράν σαφείς οδηγίες για το αποτέλεσμα που επιθυμούσε.

Μεταξύ άλλων, ήθελε «να έχει κίνηση στο τελείωμα και αρκετά πλούσια φούστα», όπως ανέφερε η σχεδιάστρια. «Ήθελε να είναι όσο πιο εντυπωσιακό γινόταν και, φυσικά, να είναι πράσινο».
Δεν είχε προσδιορίσει, ωστόσο, τη συγκεκριμένη απόχρωση. Εκείνο που επιθυμούσε ήταν το φόρεμα να αποπνέει την αίσθηση ότι εκείνη η ημέρα ήταν η πιο ζεστή του χρόνου.
Για τον λόγο αυτό, η Ντουράν προσπάθησε να επιλέξει «ένα εξαιρετικά λεπτό ύφασμα, ώστε το φόρεμα να είναι ανάλαφρο και χωρίς αυστηρή δομή».

Αναζήτησε έμπνευση σε βιβλία αναφοράς για τη μόδα της δεκαετίας του 1920 και του 1930, από τα οποία ξεχώρισε στοιχεία που, όπως πίστευε, θα ταίριαζαν στην Κίρα Νάιτλι.
Το σμαραγδένιο φόρεμα αποτελεί πλέον ένα από τα «πιο άμεσα αναγνωρίσιμα» ενδύματα στην ιστορία της μόδας, δήλωσε σε ανακοίνωσή της στο CNN η Τάις Χίτσινς, επικεφαλής της δημοπρασίας στον οίκο Christie's του Λονδίνου. Όπως πρόσθεσε, πρόκειται για ένα ένδυμα που συμβολίζει «την επιθυμία, τον πόθο και τον σπαρακτικό έρωτα».

Μετά το τέλος των γυρισμάτων, το φόρεμα παρέμεινε στο αρχείο της παραγωγής, μέχρι που διατέθηκε σε φιλανθρωπική δημοπρασία το 2008. Από τότε βρίσκεται στα χέρια ιδιώτη συλλέκτη στις ΗΠΑ.
Η επικείμενη πώλησή του, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την πρεμιέρα της ταινίας, αποτελεί, σύμφωνα με τον οίκο, μια ευκαιρία να αναδειχθεί εκ νέου ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της μόδας.

Οι εκτιμήσεις για τους πιθανούς αγοραστές περιλαμβάνουν τόσο ιδιώτες συλλέκτες που ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την «Εξιλέωση» όσο και ανθρώπους με πάθος για την ιστορία του κινηματογράφου και των κοστουμιών.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να υπάρξει ενδιαφέρον από μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς, δεδομένης της πολιτιστικής αξίας του αντικειμένου.

Το φόρεμα αποτελεί μέρος της δημοπρασίας με τίτλο "Love & Lust: A Literary Guide", στην οποία θα παρουσιαστούν και άλλα αντικείμενα.

Ανάμεσά τους βρίσκονται τα έργα τέχνης που χρησιμοποιήθηκαν για τις αφίσες της ταινίας επιστημονικής φαντασίας «Metropolis» του 1927 και του «Dracula» του 1931, τρεις ιδιόχειρες επιστολές του Βρετανού ναυάρχου Οράτιου Νέλσον προς την ερωμένη του, Έμμα, λαίδη Χάμιλτον, καθώς και το αυθεντικό κοστούμι της Μάργκοτ Φοντέιν από την ερμηνεία της ως πριγκίπισσας Αυγής στην παραγωγή του 1960 για την «Ωραία Κοιμωμένη».

Από το Breakfast at Tiffany's στην Εξιλέωση

Η αγορά των κινηματογραφικών κοστουμιών εξακολουθεί να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον συλλεκτών και μεγάλων οίκων δημοπρασιών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το περίφημο μαύρο σατέν φόρεμα που σχεδίασε ο Givenchy για την Όντρεϊ Χέπμπορν στην ταινία "Breakfast at Tiffany's" του 1961. Το 2006 πωλήθηκε από τον Christie's έναντι 920.000 δολαρίων.

Έντεκα χρόνια αργότερα, το 2017, δημοπρατήθηκε στο Λονδίνο και μέρος της προσωπικής συλλογής της Χέπμπορν, με ρούχα και προσωπικά αναμνηστικά της ηθοποιού. Οι πωλήσεις έφτασαν συνολικά περίπου τα 6,2 εκατομμύρια δολάρια.
Αντίστοιχα, το 2015 ένα φόρεμα που είχε φορέσει η Βίβιαν Λι στην κλασική ταινία «Όσα παίρνει ο άνεμος» άλλαξε χέρια έναντι 137.000 δολαρίων.

Η Τζάκλιν Ντουράν είχε περιγράψει ήδη από το 2017, σε συνέντευξή της στο Entertainment Weekly με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την κυκλοφορία της «Εξιλέωσης», τη σημασία που είχε αποκτήσει το συγκεκριμένο φόρεμα κατά τη διάρκεια της παραγωγής.
«Όταν ξεκινήσαμε να γυρίζουμε την ταινία, γνωρίζαμε όλοι ότι επρόκειτο για μια καθοριστική στιγμή και ότι το φόρεμα έπρεπε να μείνει αξέχαστο».