Γιάννης Μανιάτης: Ο χορός του Ζαλόγγου και η πεντοζάλη

Παρακολούθησα με πολλή προσοχή την άνεση με την οποία μας περιγράφατε τις θέσεις της Κυβέρνησης και του Υπουργείου σας για το συζητούμενο νομοσχέδιο. Με την ίδια άνεση, όμως, επιτρέψτε μου να σας πω ότι μας περιγράψατε ένα σύνολο αυταπατών περί την χωροταξία. Και το λέω αυτό σε έναν Υπουργό που ξέρω ότι νοιάζεται για την ανάπτυξη.


Εδώ, όμως, έρχεστε να χειριστείτε ένα θέμα για το οποίο φοβάμαι ότι δεν σας έχουν πληροφορήσει σωστά. Και θα προσπαθήσω στα λεπτά που μου αναλογούν, τα δώδεκα λεπτά, να σας περιγράψω γιατί οδηγείστε σε έναν απόλυτα αδιέξοδο δρόμο που στο τέλος του θα έχει μια ταμπέλα, η οποία θα βρίσκεται έξω από τη χώρα, και θα λέει: «Απαγορεύονται οι επενδύσεις στην Ελλάδα του κ. Τσίπρα».

Ξεκινώ, λοιπόν, λέγοντας ότι θα πρέπει πια, επιτέλους, να ξεφύγουμε από αυτή την καταδίκη στην οποία οδηγείται η χώρα μετά τις διάφορες «ζαριές» που ρίχνει ο κ. Τσίπρας σε βάρος της χώρας. Σήμερα ο Πρωθυπουργός μιλά από το ίδιο ξενοδοχείο στην Κρήτη, απ' όπου απειλούσε τις αγορές ότι θα χορεύουν πεντοζάλη. Δυστυχώς, τον χορό του Ζαλόγγου χορεύουν οι Έλληνες πολίτες και όχι οι αγορές τον πεντοζάλη, οι οποίες κάνουν αυτό που θέλουν, έχοντας ως πειθήνιο όργανό τους τον κ. Τσίπρα.

Κι επειδή ακριβώς ο κ. Τσίπρας έκανε τη μεγάλη χάρη στον κ. Σόιμπλε και του χάρισε αυτό για το οποίο πάλευε όλα αυτά τα χρόνια, να δημιουργήσει το υπερταμείο της αποικιοκρατίας, ώστε για τα επόμενα ενενήντα εννέα χρόνια ο δημόσιος πλούτος της χώρας να πωλείται με πλειοψηφία των ξένων, εμείς ως Δημοκρατική Συμπαράταξη για άλλη μια φορά δηλώνουμε ότι τον νόμο αυτό θα τον αλλάξουμε. Θα είναι ο νόμος που θα αλλάξει ώστε το εθνικό Κοινοβούλιο και η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να έχει το πάνω χέρι στον τρόπο με τον οποίο αξιοποιείται η δημόσια περιουσία.
Έχουμε κατηγορήσει την Κυβέρνηση ότι είναι γιαλαντζί αριστερή. Εδώ τώρα, όμως, αρχίζει να εμφανίζεται και ένα άλλο: γιαλαντζί χωροτάκτες. Χωροτακτούν, κάνοντας ξεπατικωτούρα το 90% του προηγούμενου νόμου, του ν.4269, και το υπόλοιπο 10% που είναι καινούργιο, είναι η απόλυτη καταστροφή, όπως θα πω αμέσως μετά, σε αυτό που προσπαθούν να αλλάξουν.

Κύριε Υπουργέ, αν θέλετε να προσθέσετε μια θετική νότα στο έργο σας, αποσύρτε τον νόμο, φέρτε σημειακές τροποποιήσεις που χρειάζεται ο ν.4269 και τότε να δείτε ότι θα έχετε όλο το Εθνικό Κοινοβούλιο μαζί σας.
Ξεκινώ με την πρώτη παρατήρηση. Αγαπητές συναδέλφισσες και αγαπητοί συνάδελφοι, εκτός από τις μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις που εγκρίνονται με προεδρικό διατάγματα –τα γνωστά ΕΣΧΑΣΕ και ΕΣΧΑΔΑ- που εμείς θεσμοθετήσατε –και άρα, υπό τον έλεγχο και την ασφάλεια δικαίου του Συμβουλίου της Επικρατείας-, υπάρχει κάτι που, κατά τη γνώμη μου, είναι πολύ σπουδαιότερο. Είναι το μικρό fast track.
Μιλάμε για τη δυνατότητα να προχωρούν με γρήγορη διαδικασία μικρές επενδύσεις των 2 εκατομμυρίων, των 5 εκατομμυρίων, των 7 εκατομμυρίων ευρώ και να εγκρίνονται στο τέλος με την ίδια ασφάλεια δικαίου, όπως και οι στρατηγικές επενδύσεις, δηλαδή με προεδρικό διάταγμα.

Κύριε Υπουργέ, όσον αφορά τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια, σας λέμε τώρα να βάλετε στο ενδιάμεσο την περίφημη προέγκριση που θα αποφασίζουν οι Υπηρεσίες και τελικά ο Υπουργός. Ξέρετε, φαντάζομαι, ότι τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, όπως είναι σήμερα, περνάνε από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Άρα, τι φοβάστε για την ασφάλεια δικαίου; Για ποιο λόγο βάζετε μέσα ένα ενδιάμεσο στάδιο, το οποίο μάλιστα θα εγκρίνετε δυο φορές το χρόνο –έξι μήνες θα περιμένουν οι επενδυτές- και αφού πρώτα έχει βγει υπουργική απόφαση που θα λέει πώς θα εκδίδεται η προέγκριση και πώς θα υποβάλλονται οι προμελέτες που θα γίνουν μετά από κάποια χρόνια προεδρικό διάταγμα;

Είμαι βέβαιος ότι δεν σας έχουν περιγράψει τι νάρκη βάζετε στην αναπτυξιακή διαδικασία της χώρας και στο να μπορέσει ένας επενδυτής να έχει ταχύτητα και ασφάλεια δικαίου, όταν θέλει να επενδύσει σε αυτόν τον τόπο. Δείτε το και είμαι βέβαιος ότι με την εμπειρία που έχετε και ως καθηγητής οικονομικών και ως τέως αρμόδιος για την ανάπτυξη, θα δείτε ότι πρέπει να αφαιρεθεί αυτή η νάρκη.

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια. Αγαπητοί συνάδελφοι, ξέρετε ότι η Ελλάδα είχε επτά επίπεδα σχεδιασμού και με τον ν. 4269 καταργήσαμε τουλάχιστον τα δύο. Τώρα, η Ελλάδα έχει πέντε επίπεδα σχεδιασμού. Οι άλλες χώρες έχουν συνήθως τέσσερα επίπεδα. Μειώσαμε τη γραφειοκρατία. Εδώ τώρα έρχεται και βάζει η Κυβέρνηση ένα επιπλέον στάδιο, τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, τα παλιά Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια για να καταλαβαίνουν και οι συνάδελφοι που δεν έχουν εξειδίκευση στη χωροταξία.

Τι λέτε, κύριε Υπουργέ; Ξέρετε τι λέτε μέσα στον νόμο που μας καταθέσατε; Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια υποχρεωτικά θα γίνονται σε επίπεδο καλλικρατικού δήμου, όχι καποδιστριακού. Δηλαδή, εάν τώρα θέλει ένας κεντρικός δήμος, ο Δήμος Άργους που έχει άλλους επτά τέως καποδιστριακούς δήμους στην ίδια την ενότητά του –ή εάν θέλει η Ρόδος που είναι ένα τεράστιο νησί- να προχωρήσει σε ένα πολεοδομικό σχέδιο, σε ένα Τοπικό Χωρικό Σχέδιο, πρέπει να κάνει για όλα τα χωριά όλου του δήμου και απαγορεύεται το κεντρικό Άργος, η κεντρική Ρόδος, η κεντρική πόλη, η Μυτιλήνη στη Λέσβο, να κάνουν το δικό της.
Ποιος χωροτάκτης σάς το εισηγήθηκε αυτό και ποιος σας είπε ότι αν ένα ορεινό χωριό, το τελευταίο χωριό ενός δήμου, δεν έχει προχωρήσει τη μελέτη του, θα πρέπει εξαιτίας αυτού του ορεινού χωριού που απέχει πενήντα ή και εκατό χιλιόμετρα από το κέντρο του δήμου, να καθυστερήσει η ανάπτυξη του υπόλοιπου;
Ένα δεύτερο λάθος τεράστιο είναι το εξής: Βάλτε τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια σε επίπεδο καποδιστριακού δήμου, προκειμένου να μη σέρνεται όλη η διαδικασία με ατελέσφορες χρονικές καθυστερήσεις.

Ένα άλλο μεγάλο θέμα επίσης που αφορά το Ηράκλειο, τον Βόλο, τα Γιάννενα, την Πάτρα, την Αργολίδα και πολλές άλλες περιοχές είναι το ζήτημα των Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου. Ακούστε, κάποτε, με λανθασμένη διαδικασία θεσμοθετήθηκαν Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου. Οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου είναι προεδρικά διατάγματα. Για να αλλάξουν, θέλουν ξανά προεδρικό διάταγμα, θέλουν δηλαδή εφαρμογή ενός Τοπικού Χωρικού Σχεδίου.
Ξέρετε τι κάνετε; Δεν έχετε βγάλει ακόμα τις προδιαγραφές των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων. Γιατί δεν τις έχετε βγάλει δυο χρόνια τώρα; Εμείς γιατί προλάβαμε μέσα σε τρεις μήνες και βγάλαμε τις προδιαγραφές για τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια, που είναι οι μικρές επενδύσεις; Ήδη, αυτή τη στιγμή είναι κατατεθειμένες πάνω από τριάντα μικροεπενδύσεις, που τις έχετε όμως «παγώσει». Δεν έχετε εγκρίνει καμία και περιμένουν. Είναι στο «pipeline» και περιμένουν.

Τις προδιαγραφές γιατί δεν τις βγάλατε για τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια; Τι σας δέσμευε –δεν αφορά κυρίως εσάς, κύριε Υπουργέ, καθώς εσείς είστε πολύ λίγες εβδομάδες Υπουργός αλλά είστε εκπρόσωπος μιας Κυβέρνησης και μιας ιδεοληψίας που διαπνέει όλη την Κυβέρνηση, μιλώ για τους προηγούμενους από εσάς- τι σας εμπόδιζε να βγάλετε προδιαγραφές για τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια και επί δυο χρόνια κανένας δήμος δεν μπορεί να κάνει κανενός είδους παρέμβαση, γιατί απλούστατα το Υπουργείο δεν έχει βγάλει προδιαγραφές;

Τι αδιανόητο! Για να εγκριθούν τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, με βάση αυτό που εισηγείται η Κυβέρνηση, τραβάμε μια αρμοδιότητα που έχουν οι περιφέρειες από τα περιφερειακά συμβούλια πολεοδομίας και χωροταξίας και τα παίρνει όλα το κεντρικό κράτος.
Άκουσα και τον Αναπληρωτή Υπουργό σας και εσάς να μιλάτε για αποκέντρωση. Μάλλον μιλάτε για το ακριβώς αντίθετο, για υπερσυγκέντρωση στο κεντρικό κράτος όλων των αρμοδιοτήτων περί τη χωροταξία και περί την πολεοδομία. Οι υποστελεχωμένες υπηρεσίες του Υπουργείου θα φορτωθούν και με τη δουλειά που μέχρι τώρα πρέπει να κάνουν οι περιφερειακές αποκεντρωμένες διοικήσεις. Και όλα αυτά χωρίς καν να υπάρχουν προδιαγραφές.
Εσείς θεωρείτε ότι με τέτοιες διαδικασίες προωθείτε την ανάπτυξη ή αντίθετα βάζετε ένα «απαγορεύεται»;
Τρίτη διαδικασία, τρίτη παρατήρηση, αδιανόητη πρόβλεψη. Υποχρεωτικά, λέει, εάν έχεις ανάγκη να αναθεωρήσεις κάποιες χωροταξικές προβλέψεις, θα πρέπει να περιμένεις μια πενταετία για να τις αναθεωρήσεις.

Κύριε Υπουργέ, θυμάστε ότι πριν λίγους μήνες –ήσασταν και εσείς παρών- ο Πρωθυπουργός, ο κ. Τσίπρας, φόρεσε τα καλά του και έκανε τα εγκαίνια του αγωγού TAP στη βόρεια Ελλάδα, στη Θεσσαλονίκη.

Είχα την τιμή να διαπραγματευθώ, να κυρώσω στη Βουλή και να αδειοδοτήσω περιβαλλοντικά τον TAP. Ξέρετε αυτά μέσα σε πόσο χρονικό διάστημα έγιναν; Έγιναν μέσα σε δύο χρόνια. Εάν υπήρχε ο νόμος που τώρα μας εισηγείστε, ο TAP δεν θα μπορούσε να γίνει, διότι απλούστατα θα έπρεπε να περιμένουμε πέντε χρόνια για να αλλάξουμε τις βασικές χωρικές ρυθμίσεις της βόρειας Ελλάδας.
Αλλάξτε το. Αφήστε την παλιά πρόβλεψη ότι όταν υπάρχει τεκμηρίωση, τότε και πριν την παρέλευση πενταετίας να μπορεί, πάντα μέσω του Συμβουλίου της Επικρατείας, πάντα μέσω προεδρικού διατάγματος, να αναθεωρηθεί και το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο και το Τοπικό Χωρικό Σχέδιο.
Επόμενη παρατήρηση. Αδιανόητο! Εσείς, συναδέλφισσες και συνάδελφοι, ξέρετε καμμιά χώρα όπου όταν έρθει κάποιος επενδυτής και πει «εγώ θέλω να κάνω μια τουριστική μονάδα ή μια βιομηχανική μονάδα σε μια περιοχή» να του πει «δεν έχουμε σύστημα χρήσεων γης, μας συγχωρείτε»;

Η Ελλάδα που θέλει επενδύσεις, που θέλει επενδυτές, που πάμε ταξίδια στις Βρυξέλες, στις Νέες Υόρκες και λοιπά, σε θέλει, αλλά δεν μπορεί να σου πει πού να κάνεις τι, γιατί το σύστημα χρήσεων γης, που εμείς είχαμε θεσμοθετήσει με τον ν. 4269/2014, το ακύρωσε η Κυβέρνηση, δύο χρόνια δεν έχει φέρει τίποτα και ακόμα περιμένουμε κάτι που θα έρθει δεν ξέρουμε μετά από πόσους μήνες, και προς το παρόν εφαρμόζεται το προεδρικό διάταγμα του 1987.
Η Ελλάδα του 2016 λέει στον επενδυτή θα σε χωροθετήσω ως προς τις χρήσεις γης, με βάση όχι ό,τι είχαν αποφασίσει το 2014 –ήταν κακοί αυτοί που το θεσμοθέτησαν τότε-, αλλά ό,τι είχα θεσμοθετήσει το 1987.
Κύριε Υπουργέ, ακόμα και τώρα αν υποβάλλετε προεδρικό διάταγμα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, θα σας φάει έξι μήνες. Επί δύο, δυόμισι χρόνια η χώρα είναι χωρίς σύστημα χρήσεων γης. Είμαι βέβαιος ότι το αντιλαμβάνεστε.

Τελευταία παρατήρηση: Καταργείτε το άρθρο 11 του ν. 4269. Αυτό είμαι απολύτως βέβαιος ότι δεν το κατάλαβε κανένας. Το λέω πολύ απλά. Όλοι μας όταν θελήσαμε να πάμε σε μια υπηρεσία για να δούμε πού μπορούμε να κάνουμε τι, για να απαντήσει σε αυτή τη βασική ερώτηση η κάθε υπηρεσία μάς έλεγε: Η πολεοδομία έλεγε, περίμενε να ανοίξω τα συρτάρια να βγάλω τους χάρτες. Τέλειωνες από εκεί. Σου έλεγε να πας στο δασαρχείο. Άνοιγε τα συρτάρια τα δικά του και έβγαζε άλλους χάρτες το δασαρχείο. Τελείωνες από εκεί. Πήγαινε τώρα και στην Αρχαιολογία, να σου πει η αρχαιολογία αν σου επιτρέπει. Τελείωνες και από εκεί. Σου έλεγε να πας τώρα και στην Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, γιατί με τον αιγιαλό δεν ξέρω τι γίνεται. Και αφού τελείωνες, σου έλεγε για να δω τώρα και το Γενικό Πολεοδομικό τι λέει. Ένας απίστευτος κυκεώνας αναποτελεσματικότητας και αναποφασιστικότητας.

Με το άρθρο 11 του ν. 4269 το αλλάξαμε. Και τι κάναμε; Όλα αυτά, που είναι οι λεγόμενες θεσμικές γραμμές, Γενικό Πολεοδομικό, αιγιαλός, αρχαιολογία, δάση, υποχρεώσαμε να ενταχθούν σε ένα γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών έτοιμο, όπου πατώντας από το ποντίκι σου ένα πλήκτρο, σου λέει τη στιγμή εκείνη στη θέση που έχεις κλικάρει εάν σου επιτρέπει η πολεοδομία, εάν σου επιτρέπει η αρχαιολογία, εάν σου επιτρέπει ο αιγιαλός.
Το δοκιμάσαμε και εφαρμόστηκε στον Νομό Κοζάνης. Το δοκιμάσαμε και εφαρμόστηκε στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Αθήνας. Είναι έτοιμο. Γιατί το ακυρώνετε αυτό, κύριε Υπουργέ; Θέλετε να ξαναγυρίσουν οι επενδυτές να ανοίγουν τα συρτάρια και να τραβάνε τους χάρτες και ποτέ κανένας να μην μπορεί να τους πει με ασφάλεια δικαίου τι να κάνουν;

Υπάρχει μια πολιτική διέξοδος σε όλα αυτά. Η μόνη υπηρεσία που μπορείτε να προσφέρετε είναι να φύγετε. Η χώρα χρειάζεται αλλαγή πολιτικής, αλλαγή συσχετισμών. Χρειάζεται μια άλλη κυβέρνηση, μια κυβέρνηση με εθνική συνεννόηση. Και η Δημοκρατική Συμπαράταξη, όπως σταθερά επιμένει από το 2012, θα βοηθήσει σε μια κατεύθυνση, γιατί δεν μπορεί κανένας μόνος του. Ούτε ο κ. Τσίπρας μπορεί μόνος του ούτε ο κ. Μητσοτάκης.

Μόνο το σύνολο των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων της χώρας, που πιστεύουν πραγματικά ότι αυτός ο τόπος έχει μέλλον, μπορεί να δώσει απάντηση στα προβλήματα της εθνικής οικονομίας και του ελληνικού λαού μέσα από μια εθνική συνεννόηση. ( Ο καθηγητής στο ΕΜΠ Γιάννης Μανιάτης είναι πρώην υπουργός και βουλευτής Αργολίδος του ΠΑΣΟΚ)

 

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Πολυμέσα