«Δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα πίεσης ή απειλής της χώρας μας να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια ούτε βέβαια κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει ποτέ ανεκτό. Οι αποφάσεις μας λαμβάνονται πάντα με γνώμονα μόνο το εθνικό συμφέρον και το όφελος των Ελλήνων πολιτών». Με τα λόγια αυτά, ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος
Παπασταύρου απάντησε στο δημοσίευμα της Wall Street Journal πως η πρέσβης των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκιλφόϊλ απείλησε με αφορμή την πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης πως «μπορούμε να το κάνουμε σε όποια χώρα θέλουμε, μπορούμε και δω».
Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, ο υπουργός χαρακτήρισε την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων "εθνική υπόθεση", που δίνει στη χώρα κομβικό ρόλο στην ενεργειακή πολιτική. «Η ευθύνη μου δεν είναι να σχολιάζω δημοσιεύματα. Είναι να προασπίζομαι το εθνικό συμφέρον της χώρας. Αυτό έκανα διαχρονικά και αυτό θα κάνω», είπε χαρακτηριστικά ο Σταύρος Παπασταύρου .
Επανέρχεται με νέο δημοσίευμα η Wall Street Journal στην υπόθεση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και στις αποκαλύψεις ότι η πρέσβειρα προωθεί τα συμφέροντα της εταιρείας Aktor.
Ακολουθεί το δημοσίευμα της Wall Stret Journal:
Οι επικεφαλής Δημοκρατικοί στις επιτροπές εξωτερικών υποθέσεων της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων κάλεσαν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να εξετάσει τη συμπεριφορά της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, επικαλούμενοι έρευνα της Wall Street Journal για τις προσπάθειές της να προωθήσει συμφωνίες φυσικού αερίου με ελληνική εταιρεία σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η γερουσιαστής του Νιου Χάμσαϊρ Τζιν Σαχίν, η επικεφαλής Δημοκρατική στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, εξέφρασε σε επιστολή της την Πέμπτη προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανησυχίες για την «ανάρμοστη χρήση της επίσημης θέσης» της Γκίλφοϊλ.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στη συμμετοχή εγγεγραμμένου λομπίστα σε συναντήσεις με ξένους αξιωματούχους και στην προώθηση ενός από τους Έλληνες πελάτες του, καθώς και της κοινοπραξίας του με ελληνική εταιρεία που υποστηρίζεται από το κράτος.
«Εάν αυτά τα δημοσιεύματα είναι ακριβή, η πρέσβειρα Γκίλφοϊλ είναι ακατάλληλη να εκπροσωπεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εξωτερικό και θα πρέπει να απομακρυνθεί από τη θέση της.»
«Τέτοιες ενέργειες δεν ενισχύουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ στο εξωτερικό και κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την αμερικανική διπλωματία», έγραψε η Σαχίν, η οποία πέρυσι ψήφισε υπέρ της επικύρωσης του διορισμού της Γκίλφοϊλ. Ζήτησε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να διευκρινίσει «ποια μέτρα έχουν ληφθεί και πρόκειται να ληφθούν για να αποτραπεί η αθέμιτη επιρροή, ακόμη και η εντύπωση σύγκρουσης συμφερόντων».
Ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, Δημοκρατικός από τη Νέα Υόρκη και επικεφαλής του κόμματός του στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, εξέφρασε τη «βαθιά ανησυχία» του για τη συμπεριφορά της Γκίλφοϊλ σε επιστολή προς τον Ρούμπιο την Τετάρτη. «Εάν αυτά τα δημοσιεύματα είναι ακριβή, η πρέσβειρα Γκίλφοϊλ είναι ακατάλληλη να εκπροσωπεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εξωτερικό και θα πρέπει να απομακρυνθεί από τη θέση της», έγραψε.
Οι δύο νομοθέτες ζήτησαν έγγραφα και απαντήσεις από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μεταξύ των οποίων πλήρη κατάλογο όλων των συναντήσεων στις οποίες συμμετείχε ο λομπίστας, πληροφορίες για τα οικονομικά συμφέροντα της Γκίλφοϊλ και πλήρη απολογισμό των ενεργειών της για την προώθηση του ελληνικού ομίλου Aktor. Η Σαχίν ρώτησε εάν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε εγκρίνει τη συμμετοχή του λομπίστα, Χρήστου Μαραφάτσου, σε συναντήσεις με αξιωματούχους ξένων κυβερνήσεων.
Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ελλάδα δήλωσε ότι η Γκίλφοϊλ «εξακολουθεί να τηρεί όλες τις κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ» και ότι «κάθε υπαινιγμός πως ενεργούσε εκτός αυτών των κατευθυντήριων γραμμών είναι απολύτως ψευδής».
Δικηγόρος της Γκίλφοϊλ είχε δηλώσει προηγουμένως στην Wall Street Journal ότι η πρέσβειρα συνεργαζόταν με αρκετές ενεργειακές εταιρείες και δεν είχε επικεντρωθεί σε μία μόνο. Δικηγόρος της Aktor δήλωσε την Πέμπτη ότι «η πρέσβειρα προωθεί με συνέπεια τα συμφέροντα των ΗΠΑ».
Οι νομοθέτες ζήτησαν επίσης πληροφορίες για το κατά πόσον η χρήση ιδιωτικών αεροσκαφών από την Γκίλφοϊλ ως πρέσβειρα —μεταξύ αυτών και ενός του οποίου το κόστος καλύφθηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Aktor— ήταν σύμφωνη με τους κανόνες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πρώην μέλη του προσωπικού της πρεσβείας αναφέρουν ότι είναι σπάνιο οι Αμερικανοί πρέσβεις να ταξιδεύουν με ιδιωτικά αεροσκάφη, ενώ οι κανόνες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαιτούν εδώ και χρόνια να εξασφαλίζουν ρητή έγκριση προτού το πράξουν.
Όταν η Γκίλφοϊλ ταξίδεψε αεροπορικώς στην Αθήνα τον Νοέμβριο για να επιδώσει τα διαπιστευτήριά της ως πρέσβειρα, επέβαινε σε ιδιωτικό τζετ μαζί με τον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Έρικ Βασιλάτο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ταξίδεψε επίσης μαζί με τον Βασιλάτο με ιδιωτικό αεροσκάφος τον Ιανουάριο, από την Αθήνα στο Παρίσι.
Ο αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας δήλωσε ότι η Γκίλφοϊλ βρισκόταν σε «πλήρη συμμόρφωση με τις οδηγίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ» για τα υπηρεσιακά ταξίδια.
Η επίμονη προώθηση της Aktor από την Γκίλφοϊλ και οι εκτεταμένες προσπάθειές της να εμπλέξει τον Μαραφάτσο, έναν από τους βασικούς λομπίστες της εταιρείας, έχουν προκαλέσει απορίες σε κυβερνητικούς αξιωματούχους σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη, όπως ανέφερε η Journal την περασμένη εβδομάδα. Η Aktor, μέσω κοινοπραξίας με ελληνική εταιρεία που υποστηρίζεται από το κράτος, υπέγραψε το περασμένο φθινόπωρο συμφωνία διάρκειας 20 ετών για την αγορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την αμερικανική εταιρεία Venture Global.
Η Journal ανέφερε επίσης ότι, σε δείπνο στην Αθήνα τον Μάρτιο, η Γκίλφοϊλ είχε έντονη αντιπαράθεση με τον υπουργό Ενέργειας της Ελλάδας, Σταύρο Παπασταύρου. Αναφερόμενη στην επικείμενη κατάρρευση της ρουμανικής κυβέρνησης, η Γκίλφοϊλ είπε: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ», σύμφωνα με τη Journal. Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε η συνομιλία.
Στην Ελλάδα, κόμματα της αντιπολίτευσης πιέζουν την κυβέρνηση να τοποθετηθεί για τις δηλώσεις ή να καλέσει την Γκίλφοϊλ να δώσει εξηγήσεις. «Το υπουργείο Εξωτερικών δεν την έχει καλέσει για εξηγήσεις. Αν επρόκειτο για άλλη χώρα, θα το είχε κάνει», δήλωσε σε συνέντευξη στη Journal ο Χάρης Τζήμητρας, τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛΑΣ.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής» κατά της ελληνικής κυβέρνησης και ότι «κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ποτέ ανεκτό». Δεν τοποθετήθηκε ρητά για τα σχόλια σχετικά με τη Ρουμανία.
Αντιδράσεις και στη Ρουμανία
Στη Ρουμανία, οι δηλώσεις προκάλεσαν πολιτική θύελλα, καθώς αρκετά μεγάλα πολιτικά κόμματα ζήτησαν περισσότερες πληροφορίες για τις επαφές της Γκίλφοϊλ με Ρουμάνους πολιτικούς. Ο βουλευτής Αλεξάντρου Ντιμιτρίου, του οποίου το κόμμα, η «Ένωση Σώστε τη Ρουμανία», συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό, υπέβαλε μήνυση για προδοσία κατά πολιτικών που συναντήθηκαν με την Γκίλφοϊλ. Τους κατηγόρησε ότι συνωμότησαν με ξένη δύναμη με «στόχο την υποταγή και την οικονομική υπονόμευση της Ρουμανίας».
Η Γκίλφοϊλ αναφέρθηκε στη Ρουμανία κατά τη διάρκεια δείπνου στην Αθήνα τον Μάρτιο, στο οποίο παρευρίσκονταν περισσότερα από δώδεκα άτομα, μεταξύ των οποίων Αμερικανοί και Έλληνες αξιωματούχοι και μέλη του προσωπικού της πρεσβείας. Αργότερα τον ίδιο μήνα, η Γκίλφοϊλ μετέβη στο Βουκουρέστι για να μιλήσει σε συνέδριο, όπου εξήρε την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Venture Global και της κοινοπραξίας της Aktor με τη ΔΕΠΑ, την ελληνική ενεργειακή εταιρεία που υποστηρίζεται από το κράτος.
Εκείνο το βράδυ, σύμφωνα με βίντεο που κυκλοφόρησε στα ρουμανικά μέσα ενημέρωσης, η Γκίλφοϊλ και ο Μαραφάτσος δείπνησαν με κορυφαία στελέχη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Ρουμανίας (PSD), μεταξύ των οποίων ο αρχηγός του κόμματος και ο υπουργός Ενέργειας. Δικηγόρος του Μαραφάτσου δήλωσε ότι ο πελάτης του παρέμεινε στο δείπνο το πολύ 15 λεπτά και δεν συμμετείχε σε καμία συζήτηση σχετικά με τη ρουμανική κυβέρνηση.
Τον Μάιο, η ρουμανική κυβέρνηση κατέρρευσε έπειτα από ψηφοφορία επί πρότασης δυσπιστίας που είχαν καταθέσει το PSD και η ακροδεξιά Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων. Ο αρχηγός του PSD δήλωσε ότι το κόμμα δεν είχε συνεννοηθεί με τις ΗΠΑ για αυτή την κίνηση. Ο σημερινός υπηρεσιακός πρωθυπουργός, Ίλιε Μπολοζάν, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία συζήτηση με την Γκίλφοϊλ, δήλωσε κυβερνητική εκπρόσωπος.