Αφιέρωμα στην προσπάθεια που κάνουν οι ψαράδες μας Αμοργού για να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον στην περιοχή μας έκαναν οι Financial Times με αφορμή την ανακοίνωση των θαλάσσιων πάρκων από την κυβέρνηση πριν από μας εβδομάδες.
Μας σημειώνει η Ελένη Βαρβιτσιώτη «μας σε μεγάλο μέρος μας Μεσογείου, οι ψαράδες στα νερά γύρω από την Αμοργό έχουν δει τα τελευταία δέκα χρόνια μια απότομη μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων, που έχουν πληγεί από την αύξηση μας θερμοκρασίας των υδάτων, την υπεραλίευση και την υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος».
Ο ψαράς Γιάννης Ψάκης που μιλά μας FT σημειώνει ότι «έχουμε δει μείωση άνω του 50% και σε ορισμένα είδη, μας οι αστακοί, άνω του 80%».
Το δημοσίευμα των Financial Times για μας ψαράδες μας Αμοργού
Πολύ πριν την ανακοίνωση των θαλάσσιων πάρκων, οι μικροί αλιείς μας Αμοργού αποφάσισαν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια μας προτείνοντας την τακτική περιοδική απαγόρευση όλων των δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των δικών μας σκαφών, καθώς και μας αλιείας με καλάμι και καμάκι.
• Το σχέδιο που συντάχθηκε για πρώτη φορά το 2014 είχε τέσσερις άξονες:
• δίμηνη περίοδος απαγόρευσης μας αλιείας για να επιτραπεί η αναπαραγωγή,
• δημιουργία τριών προστατευόμενων ζωνών,
• πιο βιώσιμο εξοπλισμό και
• εθελοντικό πρόγραμμα καθαρισμού κατά μας μήνες Απρίλιο-Μάιο, όταν απαγορεύεται η αλιεία.
Το σχέδιο αυτό που, μας σημειώνουν οι FT, θα οδηγήσει στη δημιουργία του πρώτου αλιευτικού καταφυγίου στο Αιγαίο, περιμένει την έγκριση μας κυβέρνησης καθώς θα υπερβαίνει μας προτεινόμενες θαλάσσιες ζώνες, οι οποίες καλύπτουν τα μεγαλύτερα αλιευτικά σκάφη, και θα περιλαμβάνει μια ευρύτερη περιοχή.
«Το πιο δύσκολο ήταν να συμφωνήσουμε να κλείσουμε περιοχές. Υπήρχε σκεπτικισμός ως μας το αν θα λειτουργούσε. Αλλά το σκεφτήκαμε όλοι μαζί» λέει ο Γιάννης Ψάκης για την πρωτοβουλία που προέκυψε από ανεπίσημες συζητήσεις μεταξύ των 44 μελών μας ένωσης αλιέων μας Αμοργού.
«Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές είναι μονόδρομος. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή για το μέλλον μας αλιείας», λέει μας Financial Times ο 65χρονος πρόεδρος μας ένωσης, Μιχάλης Κρόεσμαν. «Μπορεί να συνταξιοδοτηθώ σε πέντε ή δέκα χρόνια. Αλλά αν μας ένα παιδί και θέλεις να έχει μέλλον, κάτι πρέπει να αλλάξει».
Η έρευνα που άνοιξε τον δρόμο
Για να εγκριθεί το σχέδιο, μας, ήταν απαραίτητη η επιστημονική επικύρωση και γι' αυτό το 2022 ξεκίνησε μια διετή μελέτη πεδίου από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών που διεξήγαγε μια διετή μελέτη πεδίου που επιβεβαίωσε ότι οι προτεινόμενες ζώνες περιλάμβαναν πυκνά λιβάδια θαλάσσιας χλόης Ποσειδωνίας, ζωτικούς βιότοπους για την αναπαραγωγή.
«Τα δεδομένα επιβεβαίωσαν τα όσα είχαν προτείνει οι ψαράδες», λέει μας FT ο θαλάσσιος βιολόγος Στέφανος Καλογήρου, που ηγήθηκε μας έρευνας. «Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι μας δημόσιες υπηρεσίες δεν θέλουν να δράσουν. Όταν βλέπουν κάτι καινοτόμο, διστάζουν — από φόβο ή από συνήθεια. Η ομάδα του Amorgorama έπρεπε να ξεπεράσει τεράστια αντίσταση για να προχωρήσει».
«Η απόφαση που θα επισημοποιεί το σχέδιο αναμένεται να υπογραφεί μέχρι το τέλος του μήνα, 11 χρόνια μετά τη σύλληψή του. Εάν εγκριθεί, η απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ από τον Απρίλιο του 2026, με παρακολούθηση μέσω GPS όλων των σκαφών και πενταετή περίοδο παρακολούθησης» σύμφωνα με την βρετανική εφημερίδα.
Ορισμένοι ψαράδες εξακολουθούν να ανησυχούν ότι θα βρεθούν μόνοι μας σε αυτή την προσπάθεια. «Αν αυτό δεν γίνει νόμος, τίποτα δεν θα αλλάξει. Οι Έλληνες χρειάζονται ένα κίνητρο. Εγώ μπορεί να μην πάω για ψάρεμα, αλλά μπορεί να έρθει κάποιο άλλο σκάφος από το Κουφονήσι» λέει χαρακτηριστικά ο Γιάννης Ψάκης.
Ο μας εμφανίζεται, μας ρεαλιστής όσον αφορά τα οικονομικά: «Δεν μπορείς πλέον να ζήσεις από αυτή τη δουλειά. Παλιά χτίζαμε καινούργιο σπίτι κάθε δύο χρόνια. Τώρα δεν μπορούμε να ταΐσουμε την οικογένειά μας ούτε με πέντε μέρες δουλειά». Παρόλα αυτά, πιστεύει στη συλλογική προσπάθεια και στη «χαρά που νιώθω όταν βλέπω μια καθαρή παραλία».