Σε μια πολυαναμενόμενη σύνοδο κορυφής που χαρακτηριζόταν από έντονο συμβολισμό, αλλά και περιορισμένες προσδοκίες για τελικές πρωτοβουλίες κοινά αποτελέσματα από τις δύο Υπερδυνάμεις,, υποδέχθηκε μεγαλοπρεπώς την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ.
Παρά τις βαθιές γεωπολιτικές και οικονομικές εντάσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, το εμπόριο, την Ταϊβάν και τον πόλεμο στο Ιράν, οι δύο ηγέτες επεδίωξαν να προβάλουν μια εικόνα σταθερότητας στις διμερείς τους σχέσεις κατά την πρώτη παρουσία του Σι στην αμερικανική πρωτεύουσα εδώ και πάνω από δέκα χρόνια.
«Σπουδαία φιλία»
Στις δηλώσεις του από το μεγάλο φουαγιέ του Λευκού Οίκου, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήρε την «πραγματικά σπουδαία φιλία» του με τον Σι Τζινπίνγκ, σημειώνοντας ότι οι δύο δυνάμεις έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στα εμπορικά ζητήματα από το τελευταίο του ταξίδι στην Κίνα τον περασμένο Μάιο.
«Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης, θα συζητήσουμε επίσης πιεστικά ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, την τεχνολογία και την "υπερνοημοσύνη"», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, χρησιμοποιώντας τον δικό του εναλλακτικό όρο για την τεχνητή νοημοσύνη "Super Intelligence". Πρόσθεσε μάλιστα με έμφαση ότι «οι αποφάσεις που λαμβάνουμε σε αυτούς τους τομείς σήμερα μπορούν να προωθήσουν την ειρήνη και την ευημερία για δεκαετίες ολόκληρες».
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ πήρε τον λόγο για να υπογραμμίσει ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας πρέπει να είναι «υγιής». Ο Κινέζος ηγέτης καλωσόρισε τη δραστηριοποίηση των αμερικανικών επιχειρήσεων στην Κίνα, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι «οι κινεζικές εταιρείες θα τύχουν δίκαιης μεταχείρισης εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Παράλληλα, ο Σι πρότεινε τη διατήρηση τακτικού διαλόγου μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών με στόχο την πρόληψη κρίσεων, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αισιοδοξίας. «Η παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στην ακαδημαϊκή θεωρία που θέλει τη σύγκρουση μεταξύ μιας ανερχόμενης και μιας κατεστημένης δύναμης να είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
Κόκκινο χαλί, στρατιωτικές τιμές και τηλεοπτικό «μπλακάουτ»
Για τον Τραμπ, ο οποίος αρέσκεται στις μεγαλοπρεπείς τελετές και επενδύει προσωπικά στις σχέσεις του με ισχυρούς ηγέτες, η επίσκεψη αυτή υπήρξε ζήτημα εθνικού γοήτρου αλλά και μια ευκαιρία για διπλωματία υψηλού επιπέδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλησε να ανταποδώσει τη θερμή υποδοχή που του επιφυλάχθηκε στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο, στρώνοντας κόκκινο χαλί στον Σι κατά την άφιξή του στην αεροπορική βάση Άντριους το βράδυ της Τετάρτης. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που Αμερικανός πρόεδρος υποδέχεται ξένο ηγέτη στη συγκεκριμένη βάση μετά την ιστορική υποδοχή του Πάπα Φραγκίσκου από τον Μπαράκ Ομπάμα το 2015.
Ωστόσο, οι δηλώσεις των δύο ηγετών δεν μεταδόθηκαν ζωντανά από κανένα μεγάλο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο. Τα μέσα ενημέρωσης επέλεξαν να μποϊκοτάρουν τη ζωντανή κάλυψη, διαμαρτυρόμενα για την απόφαση του Λευκού Οίκου να αποκλείσει τους δημοσιογράφους των CNN, MS Now και Politico. Παρά το τηλεοπτικό αυτό «μπλακάουτ», το πρόγραμμα συνεχίστηκε κανονικά με τους δύο ηγέτες να παρακολουθούν στρατιωτική τελετή με αεροπορική επίδειξη στον Κήπο των Ρόδων, υπό τις σημαίες των δύο χωρών που κυμάτιζαν μαζί στην οροφή του Οβάλ Γραφείου, προτού ξεκινήσουν την κατ' ιδίαν διμερή συνάντησή τους.
Αυτή η προσέγγιση του Τραμπ με τον Σι εν τούτοις ενδέχεται να περιπλέξει την προεκλογική του εκστρατεία εν όψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου διακυβεύεται η οριακή πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο. Ενώ ο πρόεδρος επί μήνες χαρακτήριζε τους Δημοκρατικούς «κομμουνιστές» για να τους παρουσιάσει ως ακραίους, σήμερα υποδέχθηκε τον ηγέτη του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος ως έναν αγαπημένο προσωπικό φίλο.
Παράταση στην εμπορική ανακωχή
Πίσω από τη λάμψη των προβολέων, οι αναλυτές κρατούν μικρό καλάθι. Τα απτά αποτελέσματα της συνάντησης αναμένεται να περιοριστούν σε μια παράταση της εμπορικής ανακωχής που λήγει τον Νοέμβριο και σε μια συμφωνία για τη διερεύνηση των κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επιβεβαίωσε στο Fox News ότι μετά από συνομιλίες με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ συμφωνήθηκε η παράταση της αναστολής των δασμών έως τις 10 Ιανουαρίου, δίνοντας μια σημαντική ανάσα στις αγορές.
Στο μέτωπο της τεχνολογίας, ο Τραμπ ξεκαθάρισε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ότι δεν επιθυμεί την επιβολή νέων ρυθμίσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, παρά τις ανησυχίες της βιομηχανίας. «Θέλω να αφήσω την Υπερνοημοσύνη ακριβώς εκεί που βρίσκεται. Αυτή είναι και η θέση της Κίνας», έγραψε. Από την πλευρά του, ο Σι δήλωσε ότι και οι δύο χώρες έχουν την ευθύνη να αναπτύξουν την τεχνολογία αυτή προς όφελος της ανθρωπότητας, εξασφαλίζοντας ότι θα παραμείνει υπό ανθρώπινο έλεγχο.
Τέλος, το παρασκήνιο κρύβει σκληρά παζάρια για το Ταϊβάν και το Ιράν. Ο Σι, έχοντας ενισχυμένη θέση λόγω της ανόδου των κινεζικών εξαγωγών και του ελέγχου των σπάνιων γαιών, αναμένεται να πιέσει τον Τραμπ να σταματήσει τις πωλήσεις όπλων στο Ταϊβάν κατά την προγραμματισμένη επίσκεψή τους στα Εθνικά Αρχεία την Παρασκευή. Ως αντάλλαγμα, το Πεκίνο προσφέρει τη συνδρομή του στην άσκηση πίεσης προς το Ιράν. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Τραμπ έχει ήδη παγώσει ένα εξοπλιστικό πακέτο ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα «πολύ καλό διαπραγματευτικό χαρτί».
Παρά την παρουσία κορυφαίων CEOs της Silicon Valley στο αποψινό επίσημο δείπνο – όπως οι Τιμ Κουκ της Apple, Τζεφ Μπέζος της Amazon, Σουντάρ Πιτσάι της Alphabet, Σαμ Άλτμαν της OpenAI, Ίλον Μασκ της Tesla και Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia – οι ΗΠΑ αναμένεται να διατηρήσουν τους αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας που το Πεκίνο επιθυμεί διακαώς να χαλαρώσουν.