Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026  20:53:29

Ευτυχής υπουργός ο κ.Πλεύρης. Στη Ρουάντα Αφρικής θα στέλνουν παράνομους μετανάστες Ελλάδα και άλλες 4 χώρες της ΕΕ - Ερωτήματα, κενά και αντιδράσεις. Κύριο

Τα κέντρα επιστροφών έχουν προκαλέσει ανησυχίες ως προς τη συμβατότητά τους με το δίκαιο της ΕΕ και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με πρώτο χθες τον χώρο του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στην απέλαση απορριφθέντων αιτούντων άσυλο μεταναστών,των λεγόμενων παρανόμων,στη Ρουάντα Αφρικήςτο 2027 προχωρούν Ελλάδα, Δανία, Αυστρία, Γερμανία και Ολλανδία, σκληραίνοντας την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτικής, παρά τις έντονες ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της ολλανδικής κυβέρνησης, η Ρουάντα, η Ολλανδία, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Αυστρία συνεργάζονται για τη δημιουργία ενός κόμβου επιστροφής (Return Hub) στη Ρουάντα. Ο κόμβος επιστροφής θα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ρουάντας και πέντε ευρωπαϊκών χωρών.

Στην αρχική φάση –σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Κ»– εξετάζεται η μεταφορά κυρίως ενηλίκων απορριφθέντων αιτούντων άσυλο, χωρίς ανήλικα παιδιά, οι οποίοι δεν συμμορφώνονται με την απόφαση επιστροφής στη χώρα καταγωγής τους.
Το μοντέλο θα μπορεί να αφορά άνδρες και γυναίκες, χωρίς ανήλικα παιδιά, ενώ η Ρουάντα δεν έχει θέσει περιορισμούς ως προς συγκεκριμένες εθνικότητες.

Κάθε κράτος-μέλος θα επιλέγει, βάσει των δικών του διαδικασιών, τις υποθέσεις που θα μπορούσαν να ενταχθούν στον μηχανισμό.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και περιπτώσεις, όπου η χώρα καταγωγής δεν συνεργάζεται για την επανεισδοχή των υπηκόων της ή υπάρχουν δυσκολίες εξακρίβωσης της ταυτότητάς τους.

Κομισιόν: Στήριξη στο σχέδιο των «5» για τη Ρουάντα – Τι προβλέπει ο νέος κανονισμός

Ο υπό διαπραγμάτευση σχεδιασμός περιλαμβάνει ανοικτό κέντρο αρχικής υποδοχής 100 ατόμων ταυτόχρονα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει εντοπιστεί μία πιθανή εγκατάσταση, αλλά δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για την τοποθεσία ή τη λειτουργία της.

Οι 100 θέσεις δεν αποτελούν συνολικό όριο μεταφορών, καθώς η πρόβλεψη είναι οι μεταφερόμενοι να παραμένουν προσωρινά στο κέντρο και στη συνέχεια να εγκαθίστανται στην τοπική κοινωνία ή να αναχωρούν οικειοθελώς για χώρα στην οποία μπορούν να μεταβούν νόμιμα. Δεν έχει συμφωνηθεί επίσης, συγκεκριμένη διάρκεια παραμονής στο κέντρο ούτε αριθμητικός στόχος για την πιλοτική φάση.

Σύμφωνα με το προτεινόμενο μοντέλο, όσοι μεταφέρονται θα αποκτούν δικαίωμα νόμιμης παραμονής και εργασίας στη Ρουάντα, με υποστήριξη για στέγαση, κατάρτιση και ένταξη στην τοπική κοινωνία. Δεν προβλέπεται, πάντως, χρήση των εγκαταστάσεων του προηγούμενου αντίστοιχου βρετανικού σχεδίου, όπως διευκρινίστηκε.

Όπως αναφέρει το Euronews, παρότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα δηλώνουν βέβαιες ότι θα καταλήξουν σε συμφωνία και θα ξεκινήσουν τις απελάσεις μεταναστών το 2027.
Η πρώτη δομή αναμένεται να φιλοξενεί περίπου 100 άτομα κάθε φορά. Όσοι μεταφέρονται εκεί θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στη Ρουάντα και αναμένεται, σύμφωνα με αξιωματούχους, να ενταχθούν στην τοπική κοινωνία και στην αγορά εργασίας.

«Νομίζω ότι αυτή η [συμφωνία] αλλάζει τα δεδομένα. Θα ξαναπάρουμε τον έλεγχο και θα αφαιρέσουμε το κίνητρο για παράτυπη μετανάστευση», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, κατά την ανακοίνωση στη Βιέννη, μαζί με τον καγκελάριο της Αυστρίας Κρίστιαν Στόκερ και υπουργούς των άλλων χωρών που συμμετέχουν, ανάμεσά τους και τον Βενσάν Μπιρούτα της Ρουάντα.
Το αρχικό κέντρο θα αποτελέσει πιλοτικό έργο μικρής κλίμακας, με σχέδια για διεύρυνση του προγράμματος μόλις τεθεί σε λειτουργία και μειωθεί ο κίνδυνος οι απελάσεις να μπλοκαριστούν από νομικές προσφυγές.

3.Πλεύρης: Όποιος δεν δικαιούται άσυλο, θα πρέπει να επιστρέφει στη χώρα καταγωγής του
Από την πλευρά του, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε τη Δευτέρα «σημαντική ημέρα για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης υποδοχής, γνωρίζει την ανάγκη προστασίας των συνόρων και ενίσχυσης των επιστροφών. «Όποιος δικαιούται άσυλο στην Ευρώπη, το λαμβάνει και έχει όλο το πλαίσιο προστασίας. Όποιος δεν δικαιούται άσυλο, θα πρέπει να επιστρέφει στη χώρα καταγωγής του», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η δημιουργία κόμβων επιστροφών εκτός ΕΕ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και τα κυκλώματα διακινητών.

Παράλληλα, ευχαρίστησε τον υπουργό Εσωτερικών της Ρουάντας, Βενσάν Μπιρούτα, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε να προσφέρει μια «δεύτερη ευκαιρία» σε ανθρώπους που δεν μπορούν να παραμείνουν νόμιμα στην Ευρώπη, εξασφαλίζοντάς τους νόμιμο καθεστώς σε τρίτη χώρα.
Ο κ. Πλεύρης επισήμανε ότι το κέντρο δεν θα αποτελεί κλειστή δομή και θα λειτουργεί με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Εκτίμησε, τέλος, ότι η πρωτοβουλία μπορεί να αλλάξει σημαντικά την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, προαναγγέλλοντας την κατάρτιση συγκεκριμένου οδικού χάρτη για την υλοποίησή της το επόμενο διάστημα.

Ποιός θα στέλνεται στα κέντρα επιστροφών

Οι πέντε χώρες θα απελαύνουν μόνο απορριφθέντες αιτούντες άσυλο στους οποίους έχουν επιβληθεί εκτελεστές αποφάσεις επιστροφής.
Οι ανήλικοι θα εξαιρούνται, ενώ κάθε χώρα θα εφαρμόζει τα δικά της κριτήρια για την επιλογή όσων πρόκειται να απελαθούν.

Η Ολλανδία θα επικεντρωθεί σε ενήλικες άνδρες από χώρες στην περιοχή της Ρουάντα, ενώ η Γερμανία θα στοχοποιεί μετανάστες που αρνούνται να συνεργαστούν στις προσπάθειες εξακρίβωσης της ταυτότητάς τους και προέρχονται από χώρες που εμφανίζονται απρόθυμες να επαναδεχθούν τους υπηκόους τους, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις.

Μετά από ένα διάστημα παραμονής στη δομή, η διάρκεια του οποίου δεν έχει ακόμη καθοριστεί, οι μετανάστες θα αναμένεται να ξαναχτίσουν τη ζωή τους στη Ρουάντα ή να επιστρέψουν οικειοθελώς στις χώρες καταγωγής τους ή σε άλλη χώρα όπου έχουν δικαίωμα νόμιμης διαμονής.
Ρόλο στις απελάσεις στα αρχικά στάδια δεν θα έχει ο ευρωπαϊκός οργανισμός συνοριοφυλακής Frontex, παρά τη μεταρρύθμιση της εντολής του που πρότεινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η οποία θα του επέτρεπε να αναλάβει τέτοια καθήκοντα.

Ασαφές παραμένει το κόστος

Το πλήρες κόστος για τις απελάσεις των μεταναστών και τη φιλοξενία τους στη Ρουάντα θα καλύψουν οι πέντε χώρες της ΕΕ. Ωστόσο, στη συνέντευξη Τύπου δεν δόθηκε καμία εκτίμηση για την πρώτη δομή, καθώς οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Σύμφωνα με πρόσωπα που είναι εξοικειωμένα με τις διαπραγματεύσεις, οι υπηρεσίες στη Ρουάντα θα είναι σημαντικά φθηνότερες από αντίστοιχες υπηρεσίες στην Ευρώπη.
Ασαφές παραμένει σε αυτή τη φάση και τι θα λάβει η Ρουάντα ως αντάλλαγμα. Το Κιγκάλι πάντως αναμένεται να υπογράψει την επόμενη εβδομάδα συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Δανία, που αφορά τη συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης.

«Η συμφωνία είναι ντροπή»

Τα κέντρα επιστροφών έχουν προκαλέσει ανησυχίες ως προς τη συμβατότητά τους με το δίκαιο της ΕΕ και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι επικριτές προειδοποιούν ότι μπορεί να οδηγήσουν σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως όταν δημιουργούνται σε χώρες με περιορισμένα δημοκρατικά πρότυπα.
«Η συμφωνία είναι ντροπή», είπε η Γαλλίδα βουλευτής Μελίσα Καμαρά, της ομάδας Πρασίνων/Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας, εκτιμώντας ότι οι εμπλεκόμενες χώρες «διασχίζουν άλλη μια επαίσχυντη ηθική γραμμή συνάπτοντας συμφωνία με ένα αυταρχικό καθεστώς».
Η ομάδα των πέντε χωρών ανέφερε ότι όλες οι διαδικασίες θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ωστόσο, ενδέχεται να προκύψουν νομικές επιπλοκές όταν ξεκινήσουν, του χρόνου, οι απελάσεις προς τη Ρουάντα, καθώς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απαγορεύει στα κράτη να μεταφέρουν άτομα σε κράτη ή καταστάσεις όπου ενδέχεται να υποστούν παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν εκφράσει ανησυχίες για το ιστορικό της Ρουάντα στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Παρόμοια συμφωνία μεταξύ της Ρουάντα και του Ηνωμένου Βασιλείου, βάσει της οποίας η Βρετανία σχεδίαζε να στέλνει αιτούντες άσυλο στη αφρικανική χώρα, κρίθηκε παράνομη από το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου το 2023, λόγω του κινδύνου οι μεταφερόμενοι να σταλούν στη συνέχεια σε χώρες όπου αντιμετώπιζαν διώξεις.

Σύμφωνα με τον νόμο που επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να δημιουργούν κέντρα επιστροφών εκτός του μπλοκ, δικαιούχες είναι μόνο τρίτες χώρες εκτός ΕΕ, «όπου τα διεθνή πρότυπα και οι αρχές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, γίνονται σεβαστά».

Συμβούλιο της Ευρώπης: Δύο εισηγητές ζητούν να σταματήσουν οι διαπραγματεύσεις για το κέντρο επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα

Να σταματήσουν οι διαπραγματεύσεις της Ελλάδας, της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Δανίας και της Ολλανδίας με τη Ρουάντα για τη δημιουργία κοινού κέντρου επιστροφής μεταναστών ζητούν δύο εισηγητές της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, προειδοποιώντας για σοβαρούς κινδύνους παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σε κοινή δήλωσή τους, η Ιταλίδα Σάντρα Τζάμπα και ο Βρετανός λόρδος Μάικλ Γκέρμαν, εισηγητές της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για θέματα μετανάστευσης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισημαίνουν ότι το σχέδιο εγείρει νομικά ζητήματα και ότι οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν χωρίς να έχουν προηγηθεί διαβουλεύσεις με τα εθνικά κοινοβούλια ή να έχουν θεσπιστεί οι απαραίτητες εγγυήσεις για την προστασία των μεταναστών.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Πολυμέσα