Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026  04:20:00

Οι μουσουλμάνοι αναμένεται να ξεπεράσουν τους χριστιανούς έως το 2035.

Οι μουσουλμάνοι βρίσκονται κοντά στο να ξεπεράσουν τους χριστιανούς ως ο μεγαλύτερος θρησκευτικός πληθυσμός παγκοσμίως, ενώ η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αναμένεται να πάρει τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών ως η χώρα με τον μεγαλύτερο χριστιανικό πληθυσμό.

Πρόκειται για δύο από τις προβλέψεις νέας έρευνας, η οποία εξετάζει πώς παράγοντες όπως οι γεννήσεις, το προσδόκιμο ζωής και η μετανάστευση θα διαμορφώσουν τον θρησκευτικό χάρτη του κόσμου έως το 2070.

Η μελέτη, με τίτλο «Το μέλλον των θρησκειών στον κόσμο», εκπονήθηκε από το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο Pew Research Center σε συνεργασία με το πολωνικό Κέντρο Προηγμένων Μελετών Πληθυσμού και Θρησκείας (CASPAR). Σύμφωνα με τις προβλέψεις της, ορισμένες περιοχές του πλανήτη θα γνωρίσουν σημαντικές αλλαγές στη θρησκευτική τους σύνθεση μέσα στις επόμενες πέντε δεκαετίες, ενώ σε άλλες η σημερινή εικόνα αναμένεται να παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ίδια.

Ο πληθυσμός της Κίνας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 421 εκατομμύρια ανθρώπους. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να περιορίσει παγκοσμίως το ποσοστό των ανθρώπων που δηλώνουν ότι δεν ακολουθούν κάποια θρησκεία. Την ίδια ώρα, οι διαφορετικοί ρυθμοί γεννήσεων θα οδηγήσουν σε μετατόπιση του μεγαλύτερου μέρους του χριστιανικού πληθυσμού από τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη προς την υποσαχάρια Αφρική.

Οι μουσουλμάνοι θα ξεπεράσουν τους χριστιανούς έως το 2035

Η αύξηση του μουσουλμανικού πληθυσμού, η οποία αναμένεται να φέρει το Ισλάμ στην πρώτη θέση παγκοσμίως έως το 2035, δεν θα γίνει απαραίτητα εις βάρος των χριστιανών, επισημαίνει ο Κόνραντ Χάκετ, ερευνητής του Pew Research Center και ένας από τους επικεφαλής της μελέτης.
«Μια πιθανή παρανόηση είναι ότι, αν οι μουσουλμάνοι γίνουν η μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα, αυτό θα συμβεί εις βάρος των χριστιανών», ανέφερε. Οπως εξήγησε, το 74% της αύξησης του μουσουλμανικού πληθυσμού θα προέλθει από χώρες όπου οι μουσουλμάνοι αποτελούν ήδη την πλειονότητα. Το ίδιο ισχύει και για τους χριστιανούς: το μεγαλύτερο μέρος της αύξησής τους θα καταγραφεί σε χώρες όπου ο Χριστιανισμός είναι ήδη η επικρατούσα θρησκεία.

Τα ίδια δημογραφικά δεδομένα, ωστόσο, μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικά συμπεράσματα, ανάλογα με την περιοχή του κόσμου στην οποία ζει κανείς, σημείωσε ο Χάκετ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι άνθρωποι που δεν δηλώνουν ότι ανήκουν σε κάποια θρησκεία. Παρότι το ποσοστό τους αναμένεται να αυξηθεί στις περισσότερες χώρες, η μεγάλη μείωση του πληθυσμού της Κίνας θα περιορίσει το ποσοστό τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Ετσι, από 24,2% το 2020, αναμένεται να υποχωρήσει στο 17% έως το 2070.

Η Αφρική αλλάζει τον παγκόσμιο θρησκευτικό χάρτη

Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία εκτείνεται από την Τουρκία έως τις Φιλιππίνες και συγκεντρώνει σήμερα το 59% των μουσουλμάνων παγκοσμίως, αναμένεται να διατηρήσει την αυξητική τάση του μουσουλμανικού πληθυσμού της. Ωστόσο, η ακόμη ταχύτερη αύξηση των μουσουλμάνων στην υποσαχάρια Αφρική θα έχει ως αποτέλεσμα η Ασία και ο Ειρηνικός να μην αποτελούν πλέον την περιοχή με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μουσουλμάνων.

Στη Νιγηρία, ειδικότερα, ο μουσουλμανικός πληθυσμός αναμένεται να διπλασιαστεί και να φτάσει τα 282 εκατομμύρια. Βασικοί παράγοντες είναι ο νεαρός ηλικιακά πληθυσμός και τα υψηλά ποσοστά γεννήσεων.
Συνολικά, ο παγκόσμιος πληθυσμός προβλέπεται να αυξηθεί κατά 29% μεταξύ 2020 και 2070. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των μουσουλμάνων αναμένεται να αυξηθεί κατά 80% και των χριστιανών κατά 30%.
Ο εβραϊκός πληθυσμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 15 σε 18 εκατομμύρια. Η πλειονότητα των Εβραίων παγκοσμίως θα εξακολουθήσει να ζει στο Ισραήλ. Σύμφωνα με την Berman Jewish DataBank, σήμερα στη χώρα ζουν 6,8 εκατομμύρια Εβραίοι, έναντι 5,7 εκατομμυρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και 1,3 εκατομμυρίου στην Ευρώπη.

Οι τάσεις αυτές δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά, αλλά αποτελούν συνέχεια δημογραφικών μεταβολών που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Σε αυτές περιλαμβάνεται η αύξηση του μουσουλμανικού πληθυσμού, ο οποίος έχει κατά κανόνα χαμηλότερο μέσο όρο ηλικίας και υψηλότερα ποσοστά γεννήσεων σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Ειδικότερα, οι μουσουλμάνες αποκτούν κατά μέσο όρο 3,1 παιδιά, έναντι δύο παιδιών για τις γυναίκες άλλων θρησκευτικών ομάδων. Στην υποσαχάρια Αφρική, ο μέσος όρος για τις μουσουλμάνες φτάνει τα 5,1 παιδιά.
Και οι 53 χώρες και περιοχές με μουσουλμανική πλειονότητα το 2020 αναμένεται να διατηρήσουν αυτά τά χαρακτηριστικά έως το 2070. Στις περισσότερες από αυτές, μάλιστα, οι μουσουλμάνοι θα αποτελούν τουλάχιστον το 90% του πληθυσμού. Αντίθετα, σε πολλές άλλες χώρες θα εξακολουθήσουν να αποτελούν σχετικά μικρές μειονότητες.

Ο Χριστιανισμός μετατοπίζεται από τη Δύση προς τον Παγκόσμιο Νότο

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που καταγράφει η έρευνα είναι η μετατόπιση του κέντρου βάρους του Χριστιανισμού από τη Δύση προς τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο. Η Αφρική αποτελεί πλέον την περιοχή όπου ο χριστιανικός πληθυσμός αυξάνεται ταχύτερα.

Ο ιστορικός Μαρκ Νολλ επισημαίνει ότι ο Χριστιανισμός στην Αφρική έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνον που συναντάται σε πολλές χριστιανικές κοινότητες των Ηνωμένων Πολιτειών. Οπως εξηγεί, στην αφρικανική ήπειρο έχουν ισχυρή παρουσία τα «χαρισματικά» χριστιανικά κινήματα, τα οποία δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπική θρησκευτική εμπειρία και στην πίστη σε υπερφυσικά φαινόμενα.
«Οι υπερφυσικές διαστάσεις του Χριστιανισμού, οι οποίες υπήρχαν ανέκαθεν αλλά στη Δύση περιορίστηκαν και αντιμετωπίστηκαν με μεγαλύτερη επιφύλαξη, παραμένουν ιδιαίτερα ισχυρές στο μεγαλύτερο μέρος του χριστιανικού κόσμου», ανέφερε.
Παράλληλα, όπως σημείωσε, στην Αφρική ο Χριστιανισμός και το Ισλάμ βρίσκονται σε έντονο ανταγωνισμό, καθώς και οι δύο θρησκείες έχουν ισχυρή παρουσία στην ήπειρο.

Τι προβλέπει η έρευνα για τις υπόλοιπες θρησκείες

Οι προβλέψεις για την πορεία των θρησκευτικών ομάδων βασίζονται κυρίως σε δημογραφικά δεδομένα. Το Pew δεν επιχειρεί να εκτιμήσει αν η θρησκευτική πίστη θα ενισχυθεί ή θα υποχωρήσει τις επόμενες δεκαετίες. Εξετάζει, αντίθετα, πώς θα μεταβληθεί ο πληθυσμός κάθε θρησκευτικής ομάδας, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως οι γεννήσεις, οι θάνατοι και η μετανάστευση.
Κατά τον 21ο αιώνα, το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού αναμένεται να καταγραφεί στην Αφρική και κυρίως στην υποσαχάρια περιοχή, όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι χριστιανοί ή μουσουλμάνοι.

Οι μουσουλμάνοι και οι χριστιανοί είναι οι μόνες θρησκευτικές ομάδες που εξετάζει η μελέτη και των οποίων ο πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί με ρυθμό ίσο ή μεγαλύτερο από εκείνον του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ο αριθμός των ινδουιστών προβλέπεται να αυξηθεί κατά 199 εκατομμύρια μεταξύ 2020 και 2070, φτάνοντας συνολικά το 1,4 δισεκατομμύριο. Ωστόσο, οι γεννήσεις στις ινδουιστικές κοινότητες μειώνονται τις τελευταίες δεκαετίες. Ο μέσος όρος έχει υποχωρήσει στα 1,9 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 2,3 στον παγκόσμιο πληθυσμό.
Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ινδουιστικού πληθυσμού αναμένεται να διαδραματίσει και η μετανάστευση, κυρίως προς τη Βόρεια Αμερική, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικότερα, το ποσοστό των ινδουιστών προβλέπεται να αυξηθεί από 0,9% το 2020 σε 2% το 2070.

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές διατήρησαν σταθερά τα σημερινά ποσοστά διατήρησης ή αλλαγής θρησκεύματος. Με άλλα λόγια, δεν υπέθεσαν ότι τα ποσοστά των ανθρώπων που παραμένουν στην ίδια θρησκεία ή στρέφονται σε κάποια άλλη θα μεταβληθούν στο μέλλον.

Οι χριστιανοί στις ΗΠΑ αναμένεται να γίνουν μειονότητα

Η υποχώρηση του ποσοστού των χριστιανών στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις της μελέτης. Από περίπου 64% το 2020, το ποσοστό τους αναμένεται να υποχωρήσει στο 48% έως το 2070, γεγονός που θα τους καταστήσει μειονότητα στον αμερικανικό πληθυσμό.

Ο Μαρκ Νολλ εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή θα θέσει σύνθετα ερωτήματα σχετικά με τον ιστορικό ρόλο του Χριστιανισμού και του Ιουδαϊσμού στη διαμόρφωση της αμερικανικής δημοκρατίας.
Οπως σημείωσε, οι Αμερικανοί χριστιανοί θα χρειαστεί να αναζητήσουν παραδείγματα και διδάγματα σε χριστιανικές κοινότητες άλλων περιοχών του κόσμου, όπου οι πιστοί αποτελούν μειονότητα. Αντίστοιχα παραδείγματα μπορούν να αντλήσουν και από τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας, όταν οι χριστιανοί δεν αποτελούσαν την κυρίαρχη θρησκευτική ομάδα.
«Υπάρχουν παραδείγματα και διδάγματα τόσο από τον σημερινό κόσμο όσο και από την Ιστορία, που μπορούν να καθοδηγήσουν τους πιστούς όταν δεν βρίσκονται πλέον σε θέση ισχύος», ανέφερε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Πολυμέσα