Μπορεί το ράλι ανόδου του χρυσού, πάνω από τα επίπεδα των 4.000 δολαρίων η ουγγιά να έχει μαγνητίσει το ενδιαφέρον των αγορών, όμως αυτό που παρατηρείται πλέον στις αγορές λιανικής είναι πρωτοφανές.
Αυτό διαπιστώνει και νέα έρευνα των Financial Times, βλέποντας ότι η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών έχει προκαλέσει... συνωστισμό τόσο των λιανικών όσο και των θεσμικών επενδυτών. Στις παραδοσιακές αγορές, όπως η Ινδία και η Τουρκία, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον, ενώ χώρες όπως η Ιαπωνία και το Χονγκ Κονγκ, όπου η κατανάλωση χρυσού είναι ιδιαίτερα υψηλή ανά κάτοικο, παρατηρούνται αυξημένα επίπεδα αγορών.
Στην Τουρκία, για παράδειγμα, η αύξηση των τιμών χρυσού έχει ενισχύσει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, καθώς οι πολίτες αισθάνονται πλουσιότεροι λόγω της αύξησης της αξίας των αποταμιεύσεών τους σε χρυσό. Στην Ιαπωνία, η αύξηση της ζήτησης έχει προκαλέσει αναταράξεις στην αγορά, με την Tanaka Precious Metals να αναστέλλει τις πωλήσεις μικρών ράβδων χρυσού και πλατίνας λόγω της υπερβολικής ζήτησης.
Στην εξίσωση μάλιστα είναι και οι κεντρικές τράπεζες, που συνεχίζουν να αυξάνουν τα αποθέματα χρυσού.
Η αγορά χρυσού βρίσκεται πλέον σε μια περίοδο αυξημένου ενθουσιασμού, με κάποιους να ανησυχούν για την πιθανότητα δημιουργίας φούσκας, σύμφωνα με τους FT, καθώς η άνοδος των τιμών υπερβαίνει τις παραδοσιακές εκτιμήσεις και τα ιστορικά δεδομένα. Η συμπεριφορά των επενδυτών, σύμφωνα με ειδικούς, δείχνει ότι οι αγορές χρυσού συνδέονται με τον φόβο του πληθωρισμού, της οικονομικής αβεβαιότητας και της αποδυνάμωσης των νομισμάτων.
Στην εξίσωση μάλιστα είναι και οι κεντρικές τράπεζες, που συνεχίζουν να αυξάνουν τα αποθέματα χρυσού και τη ζήτηση να παραμένει ισχυρή, ενισχύοντας τη θέση του χρυσού ως ασφαλές καταφύγιο.
Στα όρια της φρενίτιδας
Επαγγελματίες και μικροεπενδυτές σε όλο τον κόσμο έχουν τους τελευταίους μήνες «επανεφεύρει» την αξία του πολύτιμου μετάλλου, ωθώντας τις τιμές σε ιστορικά υψηλά — και πιθανώς σε επικίνδυνο επίπεδο «φούσκας».
Σε όλο τον κόσμο, νέοι και παλιοί επενδυτές ρίχνονται σε αυτή την αρχαία αξία αποθήκευσης, ύστερα από μια ισχυρή, τριετή άνοδο που προκλήθηκε από τις αγορές κεντρικών τραπεζών, η οποία κέντρισε το ενδιαφέρον όχι μόνο των επαγγελματιών επενδυτών αλλά και του ευρύτερου κοινού.
Πρόκειται για ένα μόνο παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ακόμη και εκτός των παραδοσιακών αγορών του χρυσού, όπως η Ινδία και η Τουρκία, οι μικροεπενδυτές σπεύδουν να αγοράσουν χρυσές ράβδους και νομίσματα.
Στη διαδικασία αυτή, έριξαν λάδι στη φωτιά της ανόδου, σύμφωνα με την ανάλυση των Financial Times. Ο χρυσός έχει πλέον αυξηθεί πάνω από 50% φέτος, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό των 4.000 δολαρίων ανά ουγγιά, με το μέταλλο να οδεύει προς την καλύτερη χρονιά του από το 1979, όταν είχε διπλασιαστεί λόγω φόβων για τον πληθωρισμό. Οι νέες εμπορικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας έδωσαν κι άλλο «αέρα» στην άνοδο.
Κατακόρυφη άνοδος
Στο μεταξύ, η αύξηση 19% του μετάλλου από την αρχή του Σεπτεμβρίου είναι δύσκολο να αποδοθεί σε οποιονδήποτε από τους παραδοσιακούς παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές του χρυσού, όπως τα επιτόκια, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό ή οι νέοι φόβοι για γεωπολιτική αβεβαιότητα. Αντίθετα, πολλοί παρατηρητές αναφέρουν μια μανία για τον χρυσό, που φαίνεται να έχει καταλάβει επενδυτές μεγάλους και μικρούς.
«Μπορεί όλοι να αναρωτιούνται για το πότε θα έρθει η διόρθωση, αλλά κάθε φορά που η τιμή υποχωρεί υπάρχουν κύματα θεσμικών αγορών», παρατηρεί ο Γκρεγκ Φρίθ, που διευθύνει τις συναλλαγές φυσικού χρυσού στην ελβετική εταιρεία Gunvor.
Ακόμη και οι μακροχρόνιοι κάτοχοι χρυσού έχουν εκπλαγεί από τη δημοτικότητά του.
Η μεγάλη κινητήρια δύναμη πίσω από την άνοδο από το 2022 είναι οι ιστορικές αγορές από τις κεντρικές τράπεζες, κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες θέλουν να διαφοροποιήσουν τα αποθεματικά τους από το αμερικανικό δολάριο.
Επιπλέον, ένα πιο πρόσφατο κύμα θεσμικών και λιανικών αγορών έχει αιφνιδιάσει την αγορά. Ένα ποσό 26 δισ. δολαρίων κατευθύνθηκε σε χρυσά ETFs κατά το τρίτο τρίμηνο — καθώς μια κοινότητα επενδυτών που εδώ και καιρό ήταν σκεπτική για το μη αποδοτικό περιουσιακό στοιχείο, έχει καταληφθεί από αυτό που κάποιοι αποκάλεσαν «Fomo» (φόβος της απώλειας).
Βάσει αυτών των αναδυόμενων ροών κεφαλαίων, η Société Générale δήλωσε ότι η επίτευξη των 5.000 δολαρίων ανά ουγγιά είναι «όλο και πιο αναπόφευκτη».
Πόσο θα διαρκέσει η χρυσή άνοδος του 2025
«Ο κύριος παράγοντας που οδηγεί την αγορά του χρυσού σε όλο τον κόσμο είναι ο ενδόμυχος φόβος για μια μορφή οικονομικής κατάρρευσης. Είναι ο φόβος για μια οικονομική 'Αποκάλυψη', ας το πούμε, το σενάριο της ανεξέλεγκτης αύξησης του χρέους», εξηγεί ο Ντέιβιντ Τάιτ, διευθύνων σύμβουλος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, το οποίο εκπροσωπεί τις εταιρείες εξόρυξης.
«Ο κύριος λόγος για όλη αυτή την άνοδο του χρυσού είναι το χρέος», προσθέτει, αναγνωρίζοντας ότι η άνοδος αυτή έχει ξεπεράσει πολλές φορές τη λογική.
Ακόμη και οι μακροχρόνιοι κάτοχοι χρυσού έχουν εκπλαγεί από τη δημοτικότητά του. «Φαίνεται λίγο υπερβολικό για να είναι αληθινό», παραδέχεται ο Τρέβορ Γκρίθαμ, επικεφαλής διαχείρισης στο Royal London Asset Management.
Ένας άλλος παράγοντας που θα μπορούσε να περιορίσει την άνοδο είναι αν κάποιες κεντρικές τράπεζες ξεκινήσουν να πουλούν χρυσό
«Οι άνθρωποι βλέπουν τον χρυσό ως γεωπολιτικό αντιστάθμισμα, ως αντιστάθμισμα δημοσιονομικής πολιτικής και ως αντιστάθμισμα κατά του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ», λέει ο Γκρίθαμ.
Κάποιοι χαρακτηρίζουν αυτό το κύμα αγορών χρυσού ως «εμπόριο υποτίμησης», όπου οι επενδυτές αγοράζουν ως μακροπρόθεσμο αντιστάθμισμα κατά των μεγάλων οικονομιών, οι οποίες αφήνουν τον πληθωρισμό να κινηθεί ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα τη μείωση της αξίας των κυβερνητικών ομολόγων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Αμερική, όπου ο Τραμπ ασκεί ισχυρή πίεση στην κεντρική τράπεζα για να μειώσει τα επιτόκια, με σκοπό να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους της χώρας.
Επίσης, η πίεση που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην διοικήτρια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Λίζα Κουκ, έχει ανησυχήσει τους επενδυτές, προκαλώντας αύξηση της τιμής του χρυσού. Ωστόσο, παρατηρητές λένε ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να ηρεμήσουν «αν υπάρξει βεβαιότητα για τη συνέχιση της θέσης της στην Fed».
Ένας άλλος παράγοντας που θα μπορούσε να περιορίσει την άνοδο είναι αν κάποιες κεντρικές τράπεζες ξεκινήσουν να πουλούν χρυσό, προκειμένου να τον διατηρήσουν εντός των στόχων κατανομής τους. Δεδομένου ότι ο χρυσός έχει αυξηθεί τόσο γρήγορα, η αξία του ως ποσοστό των αποθεμάτων των κεντρικών τραπεζών έχει επίσης εκτοξευτεί.