Την ιστορία την είχα διαβάσει πριν από μερικά χρόνια – τα περίφημα χρόνια της πανδημίας. Η Τουρκία ήταν μία από τις τελευταίες χώρες, που συναλλάσσονται με την Ευρώπη, η κυβέρνηση της οποίας πήρε τότε αυστηρά περιοριστικά μέτρα.
Επρεπε ο ιός να σκοτώσει κοντά 3.000 ανθρώπους (700 μόνο σε ένα τριήμερο στην Κωνσταντινούπολη) για να επιβληθούν lockdowns. Οπως συνέβαινε τότε, όποιος αργά έπαιρνε μέτρα, αργά τα άφηνε και πίσω.
Οταν στην Ευρώπη είχε αρχίσει να επιτρέπεται η κυκλοφορία (και είχαν αρχίσει και οι εμβολιασμοί...), στην Τουρκία ακόμα υπήρχαν κάμποσοι περιορισμοί. Υπήρχε μάλιστα και κάτι που εδώ δεν το ζήσαμε ποτέ: ο απόλυτος περιορισμός της δραστηριότητας το Σαββατοκύριακο – και της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Απαγορευόταν η κίνηση των φορτηγών στους αυτοκινητοδρόμους, έκλειναν οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, σταματούσε ή περιοριζόταν πολύ και για τα εντελώς απαραίτητα η λειτουργία των αεροδρομίων.
Φυσικά το ίδιο ίσχυε και για τα λιμάνια. Ολο αυτό είχε μια συνέπεια που ήταν πραγματικά δύσκολο να τη φανταστεί κανείς: επειδή περιορίστηκε η διέλευση των πλοίων προς την Κωνσταντινούπολη, στα στενά του Βοσπόρου επανεμφανίστηκαν δελφίνια.
Διάβαζα τότε ότι στο Σαράι Μπουρνού, που χωρίζει τον Κεράτιο από τη θάλασσα του Μαρμαρά, είχε καταγραφεί ένα τεράστιο κοπάδι από δελφίνια να κολυμπάει, ενώ από πάνω πετούσε ένα πλήθος γλάρων: ήταν σαν ξαφνικά να είχε μεταβληθεί οικολογικά ολόκληρη η περιοχή, χωρίς μάλιστα να υπάρχει καμία απολύτως κρατική παρέμβαση.
Για του λόγου το αληθές υπάρχει στο Διαδίκτυο ένα πλήθος από φωτογραφίες που τότε είχαν κυκλοφορήσει. Μπορεί να μην υπήρχαν εκείνες τις παράξενες ημέρες πολλοί ψαράδες στον Βόσπορο, αλλά τα στενά είχαν γίνει ο αγαπημένος προορισμός των φωτογράφων, που είχαν την σπάνια ευκαιρία να τραβήξουν εικόνες γαλήνης σε μια περιοχή πολυσύχναστη.
Σήμερα φυσικά όλα επέτρεψαν στην προ πανδημίας εποχή. Δεν υπάρχουν δελφίνια και γλάροι. Οι παλιές εικόνες, μαζί με κάποια βίντεο, υφίστανται για να επιβεβαιώνουν εκείνο το παράξενο γεγονός. Τις βλέπεις και νομίζεις ότι έρχονται από πολύ μακρινές εποχές, ενώ πρόκειται για εικόνες που έχουν καταγραφεί μόλις έξι χρόνια πριν.
Οταν είχα ακούσει αυτή την ιστορία πριν από καιρό αναρωτιόμουν πού ήταν όλα αυτά τα δελφίνια που εμφανίστηκαν ξαφνικά στα στενά του Βοσπόρου. Δεν μπορούσα να δώσω μια απάντηση. Η υποψία μου ήταν πως πρόκειται για δελφίνια που περνούσαν τον καιρό τους γενικά στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι τα τράβηξε προς τον Βόσπορο η ξαφνική ηρεμία του.
Πώς επικοινώνησαν μεταξύ τους, πώς ξεκίνησαν μαζί την πορεία τους προς τα εκεί, πώς έφτασαν σχεδόν ταυτόχρονα είναι πράγματα μυστηριώδη – τα μυστήρια της φύσης είναι άλλωστε τα πιο συναρπαστικά.
Δεν αποκλείω πως οι ειδικοί κάποια εξήγηση θα έχουν να δώσουν, αλλά ο κόσμος μας είναι καλό να κουβαλάει και κάμποσα μυστήρια. Σε τελική ανάλυση, τα δελφίνια του Βοσπόρου δεν έκαναν κάτι πολύ διαφορετικό από εμάς, που στα καλοκαίρια μας, ειδικά όταν μεγαλώνουμε, εμφανίζουμε ολοένα πιο πολύ αυτή την παράξενη τάση αναζήτησης μιας κάποιας ησυχίας. Οτιδήποτε καλοκαιρινό μάς μοιάζει κομμάτι ήσυχο μας τραβάει. Βέβαια, εμείς δεν έχουμε ένστικτα σαν τα δελφίνια της ιστορίας μας, που έσπευσαν στα ήρεμα στενά, αλλά έχουμε τον τρόπο να ψάχνουμε.
Ρωτάμε φίλους. «Σκαλίζουμε» το Internet. Δεν αποκλείω τελευταία να θέλουμε κατευθύνσεις και από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι σαν να βλέπω πολλούς μπροστά στον υπολογιστή να της επιβάλλουν την ίδια ερώτηση: «Πού είναι ήσυχα για να πάμε τον Δεκαπενταύγουστο;». Υποθέτω πως κάτι θα βρει να απαντήσει. Αν όμως όσοι ρωτήσουν πάρουν την απάντηση στα σοβαρά και σπεύσουν όπου η παντογνώστρια ΑΙ τούς κατευθύνει, ο τόπος ηρεμίας θα μεταβληθεί σε μέρος όπου γίνεται ο κακός χαμός.
Οχι φυσικά πως μας χρειάζονται οι συμβουλές της Τεχνητής Νοημοσύνης για να το πετύχουμε αυτό. Καμιά φορά, για να συμβεί, χρειάζεται απλά να λειτουργήσει και η περίφημη διαφήμιση που γίνεται από στόμα σε στόμα. Θυμάμαι πριν από καμιά δεκαετία να λένε πολλοί μία και μόνη φράση: «Εμείς πέρυσι πήγαμε στα Κουφονήσια, ήταν πάρα πολύ ήσυχα». Κάπως έτσι σήμερα το Κουφονήσι έγινε κάτι σαν τόπος λατρείας όποιου ψάχνει αρκετή φασαρία.
Η ιδέα να φεύγουμε όλοι μετά τις 5 Αυγούστου και να επιστρέφουμε σε δουλειές και υποχρεώσεις αμέσως μετά τις 15 (βαριά στις 20) μετατρέπει για πολλούς τις διακοπές σε ένα περίεργο παιχνίδι αναζήτησης λίγης ησυχίας εν μέσω ενός γενικού χαμού. Ολο και περισσότεροι αναζητούν αυγουστιάτικα απόμακρες παραλίες, απλησίαστους όρμους, καθαρές θάλασσες – μέρη που δεν έχει ανακαλύψει κανείς.
Ψάχνουν νησιά με παράξενα ονόματα που κάποια χρόνια πριν δεν ξέραμε ότι υπάρχουν. Οποιος τριγυρνάει στην Ελλάδα αισθάνεται τυχερός όταν αυτά που ψάχνει τόσο πολύ τα ανακαλύψει και καταλήγει να μιλάει τον χειμώνα παντού για το κατόρθωμά του. Στο μεταξύ, όταν κάτι δεν μένει κρυφό, δεν μπορεί να είναι και δικό σου: σε δύο, το πολύ τρία χρόνια, τα νησιά αυτά έχουν γίνει κάτι άλλο από αυτό που βρήκαμε εκεί όταν τα πρωτοεπισκεφθήκαμε.
Είναι αλήθεια πως η χώρα μας έχει μια απέραντη ακτογραμμή. Θεωρητικά, πρέπει παραλίες χωρίς κόσμο να υπάρχουν παντού – ίσως να είναι κι έτσι. Ισως δίπλα σε οποιοδήποτε οργανωμένο beach bar να υπάρχει μια παραλία που ελάχιστοι γνωρίζουν, ίσως αν απλά πάρεις μια στροφή και μπεις σε έναν αγροτικό δρόμο να φτάσεις κάπου όπου όλα να είναι γαλήνια, ήσυχα, ήρεμα. Αλλά όλα αυτά είναι μάλλον θεωρίες: η πραγματικότητα λέει κάτι άλλο.
Λέει πως αν θέλουμε να συνδυάσουμε διακοπές και ηρεμία, αν ψάχνουμε λίγη ησυχία δίπλα στη θάλασσα, αν θέλουμε να βρεθούμε κάπου που να μην αισθανόμαστε σαν να ψάχνουμε πάρκινγκ στην Κυψέλη μολονότι μπροστά μας δεν έχουμε τη Φωκίωνος Νέγρη αλλά μια παραλία, θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πως είναι καλύτερα να φεύγουμε πολύ πιο νωρίς από τον Δεκαπενταύγουστο ή πολύ πιο αργά. Περίπτωση να βρούμε γαλήνη και ησυχία αυτές τις μέρες δεν υπάρχει, απλά ματαιοπονούμε.
Τα δελφίνια του Βοσπόρου ήταν σαφώς πιο έξυπνα από εμάς. Οταν τους δόθηκε η ευκαιρία κατέκλεισαν τα στενά και έβαλαν στο βιογραφικό τους το εντυπωσιακό πέρασμα από αυτά, συνοδεία γλάρων. Ηξεραν ότι το θαύμα θα κρατήσει λίγο – σήμερα ένας Θεός ξέρει πού κάνουν τις βουτιές τους...