Ελάχιστοι πλέον ασχολούνται σε κάθε περιοχή και οπωσδήποτε στα νησιά, με τις γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι παράγουμε ως χώρα μόνο το 20% του μοσχαρίσιου κρέατος που καταναλώνουμε, το μισό σιτάρι και καλαμπόκι, καλλιεργούμε περιορισμένα-αν και καλής ποιότητος- λαχανικά, φρούτα και κηπευτικά. Λίγο καλύτερα τα πράγματα στην παραγωγή και τυποποίηση κρασιών και σε ορισμένα γαλακτοκομικά, τυριά και γιαούρτι..
Εξαφανισμένα τα περιβόλια πλέον, οι κήποι και τα μικρά αμπέλια.. Γκαρσόνια και δουλειές στον τουρισμό, στην εστίαση και στα καφεμπάρ οι περισσότεροι. Κανένα νησί στην Ελλάδα ούτε στα Ιόνια ούτε η Κρήτη και στο Αιγαίο δεν παράγει αξιόλογες ή έστω τις αναγκαίες ποσότητες για τις τοπικές ανάγκες από κρέας και κηπευτικά μέχρι σιτηρά, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, ψάρια σε ποσότητες για τις ανάγκες των Ελλήνων (και των εκατομμυρίων) τουριστών, έστω κατά ένα μέρος και με δυνατότητα για κάποια εξαγωγική δραστηριότητα μη οριακή, όπως μέχρι τώρα. Έλλειμα μισό δισ. ευρώ στο εμπορικό ισοζύγιο τροφίμων το επτάμηνο του 2025.
Ενώ η ακρίβεια στα είδη διατροφής καλπάζει, με ανατιμήσεις 34% σε βάθος πενταετίας, το ίδιο διάστημα το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου στα τρόφιμα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Πρόκειται για μια βόμβα στα θεμέλια της διατροφικής ασφάλειας της χώρας, η οποία συνδέεται άμεσα με την υποβάθμιση του πρωτογενούς τομέα, ιδίως της ελληνικής κτηνοτροφίας, εν μέσω των σκανδάλων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αντίστοιχα, για πρώτη φορά μετά από μήνες, το αγροτικό ισοζύγιο, πέρασε σε αρνητικό έδαφος.
Σύμφωνα με την επεξεργασία του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής και Διακίνησης Φρούτων – Λαχανικών και Χυμών Ιncofruit Hellas, από την τελευταία ενημέρωση της ΕΛΣΤΑΤ, ενώ το 2025 ξεκίνησε με θετικό πρόσημο, πλέον η ισορροπία έχει αντιστραφεί.
Συγκεκριμένα, η περίοδος μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου 2025 έκλεισε με εμπορικό έλλειμμα στα αγροτικά προϊόντα ύψους 66,1 εκατομμυρίων ευρώ. Η σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα είναι απογοητευτική. Το πρώτο επτάμηνο του 2024 είχαμε εμπορικό πλεόνασμα ύψους 177,202 εκατομμύρια ευρώ σε αγροτικά προϊόντα.
Από το πλεόνασμα στο έλλειμμα
Παρά τις αρνητικές επιδόσεις ενδείξεις σε επίπεδο επταμήνου, ο ειδικός σύμβουλος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Φρούτων –Λαχανικών Γιώργος Πολυχρονάκης εκτιμά το 2025 θα κλείσει με μικρό πλεόνασμα.
Πάντως, σε βάθος πενταετίας το αγροτικό ισοζύγιο έχει επιδεινωθεί, εγείροντας ανησυχίες για τη διατροφική αυτάρκεια της χώρας. της Ελλάδας, αλλά και την πορεία των τιμών.
Το 2020, πριν το ξέσπασμα της πληθωριστικής κρίσης και παρά το «πάγωμα» των εμπορικών συναλλαγών λόγω κορονοϊού, το αγροτικό εμπορικό ισοζύγιο ήταν πλεονασματικό. Οι ελληνικές εξαγωγές ξεπέρασαν τις εισαγωγές σχεδόν κατά 511 εκατομμύρια ευρώ. Στο πλεόνασμα του αγροτικού ισοζυγίου συνέβαλε αποφασιστικά ο τομέας των φρούτων λαχανικών, με τις εξαγωγές να υπερβαίνουν τις εισαγωγές κατά 1,6 δισ. ευρώ σε αξια.
Όπως δήλωσε στο in ο κ. Πολυχρονάκης, το αρνητικό αγροτικό ισοζύγιο του επταμήνου του 2025 οφείλεται πρωτίστως στις αυξημένες εισαγωγές κρέατος και γαλακτοκομικών και δευτερευόντως στη μείωση των εξαγωγών ελαιολάδου. Αντίθετα, στα φρούτα και τα λαχανικά είχαμε αύξηση εξαγωγών κατά 15,8% σε αξία (στα 1,33 δισ. ευρώ) και κατά 2,6% σε όγκο, με 1,189 εκατομμύρια τόνους.
Αυξάνεται η εξάρτηση από τις εισαγωγές τροφίμων
Παρά τις θετικές επιδόσεις της Ελλάδας στις εξαγωγές τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, οι οποίες έχουν αυξηθεί σε αξία και λόγω του πληθωρισμού, οι εισαγωγές αυξάνονται με πολύ ταχύτερο ρυθμό.
Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με το 2020 η αξία των εισαγωγών τροφίμων από το εξωτερικό έχει αυξηθεί πάνω από 80%.
Υπενθυμίζεται ότι με βάση τα σημερινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Αύγουστο του 2025, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 2,2%. Το ποσοστό θα ήταν πολύ υψηλότερο αν δεν υπήρχε η επίδραση βάσης από τις τιμές στο ελαιόλαδο, που έχουν υποχωρήσει κατά 33%, σε σύγκριση με την περσινή τους εκτόξευση.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στον καφέ, με 18,5%. Ακολουθούν τα φρούτα με 11,6% και το κρέας με 7,5%.
Πάντως με βάση δειγματοληπτικές έρευνες αγοράς οι αυξήσεις στο κρέας αλλά και στα φρούτα είναι πολλαπλάσιες. Ιδίως το μοσχαρίσιο κρέας έχει ακριβύνει ως 50% σε σύγκριση με πέρυσι και τα φρούτα σχεδόν 20%.