Διεθνή μέσα ενημέρωση, από περιοδικά και εφημερίδες έως τηλεοπτικούς σταθμούς και το Διαδίκτυο προαναγγέλλουν ως επικείμενη την επέκταση της απαγόρευσης σε Ευρώπη και Αμερική, μετά το επιτυχές απαγορευτικό προηγούμενο της Αυστραλίας.
Μάλιστα το έγκριτο POLITICO, όπως γράψαμε, ανέφερε ως επικείμενη την απαγόρευση και στην Ελλάδα, είδηση την οποία δεν διέψευδε η ελληνική Κυβέρνηση, Ούτε όμως προκάλεσε και τα αρνητικά σχόλια και τις αντιδράσεις της Αντιπολίτευσης. Κι αυτό, γιατί στο πολιτικό παρασκήνιο στην Ελλάδα, ο διεθνής προβληματισμός για το όλο θέμα και επιπλέον τα δεδομένα είτε από ειδικές δημοσκοπήσεις είτε από επαφές και συζητήσεις δείχνουν ότι ότι υπάρχει «σοβαρό πρόβλημα», δηλαδή θέμα περιορισμού-απαγόρευσης της χρήσης των social media για τους ανήλικους, όπωσδήποτε μέχρι 15 ετών, δηλαδή τους μαθητές του Γυμνασίου και όχι του Λυκείου.
Κατά την «Καθημερινή» θερμός-αλλα ανεκδήλωτος ακόμα- υποστηρικτής του μέτρου για «φραγή» στα social media κάτω των 15 ετών είναι ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, και άλλοι επιτελείς του Μαξίμου αλλά με το όλο θέμα να είναι παγωμένο από τους αρμόδιους υπουργούς. Παράλληλα δίνεται η διαβεβαίωση ότι το όλο ζήτημα , με τη διεθνή δημοσιότητα και τα εγχώρια δεδομένα, ότι τελευταία απασχολεί το Μέγαρο Μαξίμου και έρχεται πλέον ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα. «Πρωτίστως, όμως, απασχολεί την ελληνική κοινωνία», αναφέρει κυβερνητική πηγή.
Οι έρευνες που έχουν «τρέξει» για το θέμα είναι αποκαλυπτικές. Σε ποσοστό που αγγίζει το 80%, το μέτρο της απαγόρευσης των social media έχει θετική αποδοχή στην ελληνική κοινή γνώμη, δικαιώνοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που το θεωρεί ένα πολύ σημαντικό μέτρο για ένα θέμα που απασχολεί τους γονείς. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχουν και δύο αγκάθια: ένα πολιτικό και ένα νομικό.
Επιφυλάξεις
Σύμφωνα με πληροφορίες από Μαξίμου στην « Κ.», στις ίδιες μετρήσεις που έχουν «τρέξει», το 57% της κοινής γνώμης δηλώνει επιφυλακτικό για το κατά πόσο το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό είναι ένα πολιτικό πρόβλημα, καθώς η κυβέρνηση δεν θέλει να νομοθετήσει κάτι που δεν θα εφαρμοστεί και να εμφανιστεί πως περνάει κάτω από τον πήχυ που έθεσε η ίδια. Ο προβληματισμός των πολιτών έγκειται στο κατά πόσον το μέτρο είναι πρακτικά εφαρμόσιμο, με επίκεντρο το πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας, καθώς χωρίς το λεγόμενο age verification (π.χ. ταυτότητα, gov.gr κ.τ.λ.) το μέτρο θα μείνει «στα χαρτιά».
Ερευνες κοινής γνώμης που έχουν πραγματοποιηθεί και στο εξωτερικό έχουν δείξει ότι οι γονείς υποστηρίζουν πως «αν θέλει να μπει το παιδί, θα βρει τρόπο», παρακάμπτοντας τη διαδικασία με ψεύτικες ημερομηνίες γενεθλίων, χρησιμοποιώντας λογαριασμούς των γονιών ή δεύτερες συσκευές. Ο φόβος της κυβέρνησης, δηλαδή, είναι μήπως καταλήξει να είναι ένα μέτρο «συμβολικό» και στην πράξη δεν εφαρμοστεί ποτέ, κάτι που θα έχει πολιτικό αντίκτυπο.
«Φρένο» από Βρυξέλλες σε επιπρόσθετα μέτρα για τα social media
Το νομικό σκέλος
Την επιφυλακτικότητα της κοινής γνώμης έρχεται να επιβεβαιώσει το νομικό σκέλος. Τα social media είναι διεθνείς πλατφόρμες και «παγκόσμια προϊόντα» με μεγάλη δύναμη, που μπορεί να θέσουν αναχώματα ζητώντας εφαρμογή άλλων νόμων, όπως: α) Η προστασία προσωπικών δεδομένων (GDPR). Για να εφαρμοστεί το μέτρο, χρειάζεται επαλήθευση ηλικίας. Αυτό συνεπάγεται επεξεργασία ταυτότητας, ημερομηνίας γέννησης και διασύνδεση με κρατικά μητρώα.
Ο GDPR είναι εξαιρετικά αυστηρός ειδικά όταν αφορά ανηλίκους και γίνεται μαζική επεξεργασία δεδομένων από ιδιωτικές πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. β) Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και πληροφόρησης (άρθρο 10 ΕΣΔΑ, Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων Ε.Ε.), καθώς τα social media δεν είναι μόνο ψυχαγωγία, αλλά και χώρος συμμετοχής και ενημέρωσης. Συνεπώς, για να γίνει δεκτό το μέτρο, η κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει πως αυτό είναι αποτελεσματικό και δεν υπάρχει άλλη μέθοδος για να καταπολεμηθεί το πρόβλημα με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, καθώς ένας εθνικός νόμος πρέπει να ευθυγραμμίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Αυτός είναι και ο λόγος που παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση, βάσει των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού, θέλει να προχωρήσει άμεσα στη νομοθέτηση του μέτρου, δεν υπάρχει βιασύνη να γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις.