Ικανοποιητικός γενικά ο απολογισμός την προηγούμενης συνάντησης Μητσοτάκη- Ερντογκάν τον Σεπτέμβριο του 20224, προς την όξυνση από πλευράς Τουρκίας τις τελευταίες εβδομάδες, τη βεντάλια διεκδικήσεων στο Αιγαίο και τις δύο αναβολές στη νέα τους Διυπουργική συνάντηση, που συμβαίνει αύρο στην στη Αγκυρα.
Οι παραβιάσεις στο ελληνικό FIR μειώθηκαν, οι εμπορικές σχέσεις και ο τουρισμός στα νησιά μας από τη Μικρά Ασία ενισχύθηκαν, όμως η Τουρκία δεν εγκατέλειψε τις πάγιες θέσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα αντιδρά έντονσ σε ελληνικές πρωτοβουλίες όπως τα θαλάσσια πάρκα και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και μιλά για διεκδικήσεις που η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει «κόκκινες, ανυποχώρητες γραμμές».
Παρά ταύτα, οι δίαυλοι μένουν ανοιχτοί και το δόγμα είναι σαφές: αποκλιμάκωση χωρίς επίλυση διαφορών. Αυτές παραμένουν, με μόνη επιδίωξη το καλό κλίμα στις σχέσεις χωρίς μεγάλες εντάσεις.
Χωρίς τον Νίκο Δένδια, στο εξαμελές Υπουργικό σχήμα και με διάρκεια παραμονής εκεί, 4-5 ωρών η αυριανή συνάντηση-συνεργσασία Κορυφής Μητσοτάκη- Ερντογκάν αύριο το μεσημέρι στη Άγκυρα.
Όπως μεταδίδει η Deutsche Welle, τα τουρκικά ΜΜΕ αναλύουν τις προοπτικές που θα προκύψουν από τη σημαντική αυτή συνάντηση και τονίζουν τη δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού ότι ο ίδιος και ο πρόεδρος Ερντογάν «είναι έμπειροι ηγέτες», πράγμα που υπονοεί, σύμφωνα με τα φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα, ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «δεν βλέπει ένταση και θέλει να συνεχιστούν τα ήρεμα νερά. Στέλνει επομένως το μήνυμα ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα αποτελέσουν πηγή αστάθειας», με έμφαση στο ότι «οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί» και πως οι δύο χώρες «πρέπει να ζουν ο ένας δίπλα στην άλλη».
Βασική διαφωνία η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών
Ωστόσο οι Τούρκοι αναλυτές τονίζουν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός θεωρεί ως βασική διαφωνία την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, την οποία -όπως γράφουν- σκοπεύει να θέσει «ανοιχτά» στην Άγκυρα.
Χαρακτηριστική είναι η άποψη της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας «Σαμπάχ», ότι ο Μητσοτάκης αποκλείει σοβαρό κίνδυνο έντασης, υπογραμμίζοντας πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι σήμερα πιο «απλές» από ό,τι πριν 4–5 χρόνια και ότι κανείς δεν θέλει νέα προβλήματα στην περιοχή. Ενδιαφέρουσα, δε, είναι και η άποψη της «Σαμπάχ» ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός με την επίσκεψή του στην Άγκυρα επιδιώκει να οικοδομήσει πάνω σε ένα θετικό κλίμα.
Μητσοτάκης: «Η οριοθέτηση ΑΟΖ η μοναδική διαφορά με την Τουρκία»
Υπενθυμίζεται ότι σε συνέντευξή του στο Foreign Policy, ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ αποτελεί, κατά την ελληνική θέση, τη μία και μοναδική διαφορά με την Τουρκία, τονίζοντας παράλληλα ότι δεν υπάρχει λόγος κλιμάκωσης. Χαρακτήρισε τόσο τον ίδιο όσο και τον Τούρκο πρόεδρο έμπειρους ηγέτες, που γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται τις εντάσεις χωρίς να επιτρέπουν σε αυτές να εκτροχιάζονται. Το μήνυμα της Αθήνας είναι ότι η σταθερότητα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο συνιστά στρατηγική επιλογή και όχι συγκυριακή τακτική.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας είναι το μόνο ζήτημα που αναγνωρίζει η Αθήνα ως αντικείμενο συζήτησης με την Τουρκία, επισημαίνοντας ότι, παρά τις κατά καιρούς τεχνικές εντάσεις και την έκδοση NAVTEX, δεν θεωρεί απαραίτητη την κλιμάκωση. Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία ότι μέσω του επικείμενου διαλόγου οι δύο πλευρές θα επιδιώξουν τη διατήρηση του κλίματος επικοινωνίας και συνεννόησης, ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένουν σε διαρκή διαχείριση, με υπαρκτές εστίες έντασης.
Να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας Ελλάδας-Τουρκίας
Η Αθήνα προσέρχεται στη συνάντηση με βασικό στόχο την εμπέδωση κλίματος προβλεψιμότητας και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, σε μια συγκυρία όπου οι σχέσεις των δύο χωρών χαρακτηρίζονται από σταθερή, αλλά εύθραυστη, διαχείριση. Στο παρασκήνιο, διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η σύγκλιση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είχε εδώ και καιρό «κλειδώσει» για τα μέσα Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη του Ραμαζανιού, στοιχείο που προσδίδει πρόσθετη σημασία στην επίσκεψη και στη δυναμική της για τη συνέχεια των επαφών. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν αναμένουν ένταση το επόμενο διάστημα, εκπέμποντας σήμα διατήρησης της αποκλιμάκωσης.