Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή προκαλεί αναταράξεις στη διεθνή ναυτιλία και επηρεάζει ελληνόκτητα πλοία στον Περσικό Κόλπο.
Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται 325 ελληνόκτητα πλοία, εκ των οποίων 10 υπό ελληνική σημαία και 42 ελληνικών συμφερόντων με ξένη σημαία.Hδη χθεσινές πληροφορίες αναφέρον ότι απελευθέρωσαν-αναχώρησαν τα μισά από αυτά , σύνολο 172.
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες αναπροσαρμόζουν δρομολόγια και επιβάλλουν πρόσθετες χρεώσεις κινδύνου πολέμου για πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο.
Επτά από τα δώδεκα μεγαλύτερα ασφαλιστικά σωματεία παγκοσμίως θα σταματήσουν να καλύπτουν τον κίνδυνο πολέμου για πλοία στον Περσικό Κόλπο από 5 Μαρτίου.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει πυρκαγιές, πλήγματα σε πλοία, έναν νεκρό ναυτικό και τέσσερις τραυματίες, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν τεχνικά ανοικτά.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή προκαλεί έντονες αναταράξεις στη διεθνή ναυτιλία, με άμεσο αντίκτυπο στα ελληνόκτητα πλοία, που πλέουν στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Επιθέσεις σε πλοία, αναστολή ασφαλιστικών καλύψεων πολεμικού κινδύνου, πρόσθετες χρεώσεις και αλλαγές δρομολογίων από μεγάλες εταιρείες Liner shipping δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας και έντονης ανησυχίας.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, εντός του Περσικού Κόλπου υπάροχυν αυτή τη στιγμή 10 υπό ελληνική σημαία πλοία ελληνικής σημαίας και 42 ελληνικών συμφερόντων με ξένη σημαία. Παράλληλα, 325 ελληνόκτητα πλοία βρίσκονται στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή. Στα πλοία ελληνικής σημαίας επιβαίνουν συνολικά 85 Έλληνες ναυτικοί, οι οποίοι είναι καλά στην υγεία τους και βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές.
Η ένταση έχει ήδη επηρεάσει κρίσιμες λιμενικές υποδομές και τη διέλευση εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο. Μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι αναπροσαρμόζουν τα δρομολόγια των containerships, επιλέγοντας διαδρομές γύρω από την Αφρική, ενώ επιβάλλεται πρόσθετη χρέωση κινδύνου πολέμου (War Risk Surcharge – WRS) για φορτία από και προς τον Περσικό Κόλπο. Τα λιμάνια του Ντουμπάι, του Ομάν και του Μπαχρέιν έχουν περιορίσει ή αναστείλει λειτουργίες μετά από αεροπορικές επιθέσεις και πυραυλικά πλήγματα.
Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει πυρκαγιές σε λιμενικές εγκαταστάσεις και πλήγματα σε δεξαμενόπλοια ξένων συμφερόντων, με έναν ναυτικό νεκρό και τέσσερις τραυματίες. Σημειώθηκε επίσης απόπειρα επίθεσης σε δεξαμενόπλοιο ελληνικών συμφερόντων με σημαία Λιβερίας ανοικτά του Ντουμπάι, πιθανότατα με drone ή πύραυλο. Παρά τις αυξημένες εντάσεις, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν τεχνικά ανοικτά για τη ναυσιπλοΐα.
Περισσότερα από τα μισά μεγαλύτερα ασφαλιστικά σωματεία στον κόσμο θα σταματήσουν να καλύπτουν τον κίνδυνο πολέμου για πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο από τα μεσάνυχτα της 5ης Μαρτίου, ώρα Λονδίνου, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η απόφαση αφορά επτά από τα δώδεκα μέλη του International Group of Protection and Indemnity Clubs. Η αναστολή αυτή ισχύει αποκλειστικά για την κάλυψη πολεμικών κινδύνων, ενώ οι υπόλοιποι όροι των ασφαλιστηρίων παραμένουν αμετάβλητοι.
Τα μέτρα αυτά ενισχύουν την αβεβαιότητα για τους Έλληνες ναυτικούς και τους ιδιοκτήτες ελληνικών πλοίων, ενώ φορείς της ναυτιλίας απευθύνουν εκκλήσεις για αυξημένη προστασία των ναυτικών και διασφάλιση της ασφάλειας της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
FT: Γιώργος Προκοπίου, ο εφοπλιστής που δεν φοβάται τα Στενά του Ορμούζ Η ναυτιλία ήταν πάντοτε ένας κλάδος στον οποίο το ρίσκο συνδέεται άμεσα με το κέρδος. Σε περιόδους πολέμου και διεθνούς κρίσης, ορισμένοι πλοιοκτήτες επιλέγουν να αποσυρθούν προσωρινά από επικίνδυνες περιοχές, ενώ άλλοι βλέπουν ευκαιρίες εκεί όπου οι περισσότεροι βλέπουν μόνο απειλές. Η περίπτωση του έλληνα εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της λογικής - και αναδείχθηκε σε ρεπορτάζ των Financial Times.
Καθώς ιρανικοί πύραυλοι διέσχιζαν τον ουρανό πάνω από τα Στενά του Ορμούζ την 1η Μαρτίου, προκαλώντας σχεδόν πλήρη παράλυση σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους εμπορικούς διαδρόμους του κόσμου, ένας έλληνας δισεκατομμυριούχος αποφάσισε να κινηθεί αντίθετα στο κλίμα φόβου. Ο Γιώργος Προκοπίου έστειλε πλοία του μέσα στη ζώνη της κρίσης, επιλέγοντας να διασχίσει το επικίνδυνο πέρασμα. Η εταιρεία του, Dynacom Tankers, φέρεται να πέρασε τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια από το στενό που βρίσκεται στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες απέφυγαν την περιοχή μέχρι να υποχωρήσει η ένταση, γράφουν οι Financial Times.
Ωστόσο, μια μικρή ομάδα πλοιοκτητών, οι οποίοι στη ναυτιλιακή γλώσσα χαρακτηρίζονται σχεδόν «κουρσάροι», αποφάσισε να πάρει το ρίσκο. Η απόφαση αυτή συνδέεται με τεράστια οικονομικά κίνητρα. Οι ναύλοι για τα δεξαμενόπλοια που αναχωρούν από τον Περσικό Κόλπο έχουν υπερδιπλασιαστεί σε λίγες ημέρες και βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναφορών τιμών Argus Media, ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο τύπου VLCC που θα καταφέρει να περάσει το στενό και να φτάσει στην Κίνα μπορεί να αποφέρει περίπου 500.000 δολάρια έσοδα την ημέρα, χωρίς να υπολογίζονται τα επιπλέον ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου. Παρότι οι ιδιοκτήτες πλοίων ρισκάρουν κυρίως χρήματα και υλικό εξοπλισμό, οι ναυτικοί που βρίσκονται πάνω στα πλοία διακινδυνεύουν τη ζωή τους, σημειώνουν οι Financial Times.
Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα βάλει εναντίον οποιουδήποτε πλοίου επιχειρήσει να περάσει από το στενό. Από την αρχή της σύγκρουσης έχουν ήδη πληγεί τουλάχιστον εννέα πλοία και τρεις ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους. Τα πλοία της Dynacom απενεργοποίησαν τους πομποδέκτες τους κατά τη διέλευση από το στενό. Πρόκειται, σύμφωνα με τους Financial Times, για συσκευές που μεταδίδουν αυτόματα τη θέση και την ταυτότητα ενός πλοίου. Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι το δεξαμενόπλοιο «Athina», το οποίο βρισκόταν ήδη στην περιοχή πριν από τις επιθέσεις, σταμάτησε να εκπέμπει σήμα το βράδυ του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου, νοτιοανατολικά του στενού, και επανεμφανίστηκε το επόμενο απόγευμα μέσα στον Περσικό Κόλπο. Το πλοίο, άδειο εκείνη τη στιγμή, έφτασε στο λιμάνι Σίτρα του Μπαχρέιν τη Δευτέρα και δύο ημέρες αργότερα αναχώρησε φορτωμένο με πετρέλαιο.
Η δραστηριότητα του Προκοπίου Ο Γιώργος Προκοπίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946 σε εύπορη οικογένεια και ανήκει στη μεταπολεμική γενιά ελλήνων εφοπλιστών που κυριαρχούν στη διεθνή ναυτιλία. Οσοι τον γνωρίζουν, γράφουν οι Financial Times, τον περιγράφουν ως έναν άνθρωπο χαμηλών τόνων και ιδιαίτερα εργατικό. Παρά τον τεράστιο πλούτο του, εμφανίζεται συχνά με απλή ενδυμασία, φορώντας το χαρακτηριστικό του καπέλο μπέιζμπολ και οδηγώντας μια παλιά Mercedes. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους εφοπλιστές, κινείται συχνά χωρίς προσωπική φρουρά. Μεγάλο μέρος του χρόνου του το περνά στη θαλαμηγό του, μήκους 106,5 μέτρων, την Dream, η οποία βρίσκεται συνήθως αγκυροβολημένη στην Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Παράλληλα, έχει αναπτύξει και μια τεράστια δραστηριότητα στον τομέα των ακινήτων, γεγονός που του χάρισε το προσωνύμιο «βασιλιάς των ακινήτων» στην Ελλάδα. Το 2023 απέκτησε μερίδιο στο πολυτελές ξενοδοχειακό συγκρότημα Four Seasons Astir Palace Hotel Athens, τον ιστορικό Αστέρα της Βουλιαγμένης, καθώς και στη γειτονική μαρίνα, η οποία φιλοξενεί κυρίως μεγάλες θαλαμηγούς. Ο Προκοπίου αγόρασε το πρώτο του πλοίο όταν ήταν περίπου 25 ετών και έκτοτε δημιούργησε έναν από τους μεγαλύτερους στόλους στον κόσμο. Σήμερα, σύμφωνα με τους Financial Times, οι τρεις ναυτιλιακές εταιρείες που ελέγχει διαθέτουν περισσότερα από 150 πλοία, ενώ περίπου 85 ακόμη βρίσκονται υπό κατασκευή. Στη ναυτιλιακή αγορά θεωρείται θρύλος. Σύμφωνα με ναυλομεσίτες, ανήκει σε εκείνη τη μικρή ομάδα πλοιοκτητών που κάνουν αυτό που αποκαλείται «premium business», δηλαδή νόμιμες μεν συναλλαγές, αλλά με πολύ μεγαλύτερο ρίσκο από τον μέσο όρο.
Τα τελευταία χρόνια, τα πλοία της Dynacom έχουν μεταφέρει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου. Μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, η εταιρεία συγκαταλεγόταν στους μεγαλύτερους μεταφορείς αυτού του πετρελαίου παγκοσμίως. Το γεγονός αυτό, γράφουν οι Financial Times, προκάλεσε αντιδράσεις. Το 2022 ο ίδιος ο Προκοπίου δήλωσε ότι «οι κυρώσεις δεν λειτούργησαν ποτέ». Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι παραβίασε τις διεθνείς κυρώσεις. Η ουκρανική υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς τον είχε εντάξει σε μια λίστα εταιρειών που χαρακτήριζε «διεθνείς χορηγούς πολέμου», κατηγορώντας την εταιρεία ότι με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου ενίσχυε τα κρατικά έσοδα της Μόσχας.
Το 2023, όμως, η Dynacom αφαιρέθηκε από τη λίστα, ενώ το 2024 η ίδια η λίστα καταργήθηκε μετά από πιέσεις διεθνών εταίρων. Οπως λένε στους Financial Times άνθρωποι της ναυτιλιακής αγοράς, ο Προκοπίου λειτουργεί πάντοτε μέσα στα όρια της νομιμότητας και τηρεί τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στο ρωσικό πετρέλαιο, όπως το ανώτατο όριο τιμής. Ωστόσο η προθυμία του να μεταφέρει φορτία που άλλοι πλοιοκτήτες αποφεύγουν είναι αυτό που του έχει αποφέρει σημαντικά κέρδη. Ο ναυτιλιακός επενδυτής Εντ Φίνλεϊ-Ρίτσαρντσον εξηγεί στους Financial Times ότι «ο Προκοπίου αντιπροσωπεύει μια συγκεκριμένη σχολή επιχειρηματικής σκέψης. Ανήκει σε μια μικρή ομάδα πέντε έως δέκα πλοιοκτητών που ξεχωρίζουν όχι μόνο λόγω μεγέθους στόλου αλλά και λόγω της τόλμης τους στις επιχειρηματικές αποφάσεις».
Ο έλληνας εφοπλιστής έχει επίσης τη φήμη ότι τηρεί πάντα τις συμφωνίες του, ακόμη και όταν άλλοι προσπαθούν να υπαναχωρήσουν από συμβόλαια. Η απόφαση να στείλει τα πλοία του στα Στενά του Ορμούζ ενώ συνεχίζονται οι στρατιωτικές συγκρούσεις θεωρείται από πολλούς μια τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία. Οπως εξηγούν αναλυτές στους Financial Times, το ρίσκο είναι μικρότερο όταν ένα πλοίο μπαίνει στον Περσικό Κόλπο άδειο. Μόλις φτάσει εκεί, ο ιδιοκτήτης βρίσκεται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση για να ζητήσει πολύ υψηλότερο ναύλο, ακριβώς επειδή το πλοίο και το πλήρωμά του εκτίθενται ήδη σε άμεσο κίνδυνο. Τέτοιες περίοδοι κρίσης, λένε οι ειδικοί, είναι εκείνες στις οποίες ξεχωρίζουν οι πιο τολμηροί πλοιοκτήτες.
Οι Financial Times θυμίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο θρυλικός έλληνας εφοπλιστής Αριστοτέλης Ωνάσης εκμεταλλεύτηκε τις ευκαιρίες της ναυτιλίας κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν τα πλοία του διέσχιζαν περιοχές όπου δρούσαν γερμανικά υποβρύχια. Παρόμοια στρατηγική ακολούθησε και ο νορβηγός μεγιστάνας Γιον Φρέντρικσεν κατά τη διάρκεια του πολέμου του Γιομ Κιπούρ, το 1973. Ο ίδιος ο Προκοπίου έχει συνοψίσει τη φιλοσοφία του ήδη από το 2014, σημειώνουν οι Financial Times: στη ναυτιλία, όπως έχει πει, «δεν μπορεί να επιβιώσει όποιος αποφεύγει το ρίσκο». Αν κάποιος δεν θέλει να αναλάβει κινδύνους, τότε, σύμφωνα με την άποψή του, «καλύτερα να επενδύσει σε αμερικανικά ομόλογα παρά να ασχοληθεί με τη θάλασσα». Πηγή: Protagon.gr