Ενώ εκπνέει σε λίγες ώρες το τελεσίγραφο των συγκεντρωμένων στην κεντρική πλατεία των Τιράνων προς τον Ράμα να παραιτηθεί, στο νότο οι κάτοικοι του χωριού Κακομέα το οποίο ανήκει στον Δήμο Χειμάρρας, κατέστρεψαν τα συρματοπλέγματα περιφραγμένης έκτασης που εμπόδιζε την πρόσβαση πολιτών στην παραλία. Με την μεταπολίτευση η έκταση δόθηκε, με αδιαφανείς διαδικασίες όπως υποστηρίζουν οι κάτοικοι, σε επιχειρηματία από την Κεντρική Αλβανία
Η έκταση ανήκε στην ορθόδοξη εκκλησία και είχε κρατικοποιηθεί από το καθεστώς Χότζα. Με την μεταπολίτευση δόθηκε, με αδιαφανείς διαδικασίες όπως υποστηρίζουν οι κάτοικοι, σε επιχειρηματία από την Κεντρική Αλβανία, ο οποίος το περιέφραξε καθιστώντας απαγορευτική την προσπέλαση στον χώρο όπου υπάρχουν χαλάσματα παλιού χριστιανικού μοναστηριού.
Το βράδυ του Σαββάτου, στην κεντρική πλατεία Σκεντέρμπεη είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου που απαιτούσε από τον πρωθυπουργό Εντι Ράμα να παραιτηθεί, σε μια ακόμη μεγάλη συγκέντρωση διαμαρτυρίας επί πολλές ημέρες και σε πολλές πόλεις, με ευρύτατη αρνητική δημοσιότητα για πλήθος θεμάτων από την δήμευση, την αρπαγή παραθαλάσσιων περιουσιών έως τα φαραωνικά σχέδια της οικογένεισς του Ντ. Τράμπ με συνεργασία κατασκευαστικών εταιρειών-συμφερόντων.
Αλβανία: Λήγει το «τελεσίγραφο» των διαδηλωτών στον Ράμα – Τα σενάρια για την επόμενη μέρα
Στην αλβανική πρωτεύουσα ταξίδεψαν Αλβανοί από την Ευρώπη και την Αμερική με αεροπλάνα, από την Ελλάδα, το Κόσσοβο αλλά και κάθε γωνιά της αλβανικής επικράτειας με λεωφορεία και ΙΧ. «Πολιόρκησαν» το γραφείο του πρωθυπουργού και δήλωναν ότι αν ο Ράμα δεν παραιτηθεί θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις με κατάληψη των κυβερνητικών κτιρίων.
Κρίσιμη η αποψινή νύχτα
Από το πρωί σήμερα τα βλέμματα όλων στα Τίρανα, είναι στραμμένα στην αποψινή νύχτα, οπότε εκπνέει, στις 19:00 τοπική ώρα, το «τελεσίγραφό» τους προς τον πρωθυπουργό να έχει εγκαταλείψει το θώκο του.
Δεδομένου ότι ο Ράμα τους διαμήνυσε μόλις χθες ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί, ούτε να ακυρώσει την επίμαχη επένδυση, αναμένεται με ενδιαφέρον η αντίδραση όλων εκείνων που επιμένουν ότι αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά τους θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους.
Οι δυο πλευρές, διαδηλωτές και Ράμα, παραμένουν εγκλωβισμένες στην αδιαλλαξία τους και οι πολιτικοί παρατηρητές στην Αλβανία, δεν βλέπουν διέξοδο. Θα προχωρήσουν, όπως έχουν ανακοινώσει, σε κατάληψη των κυβερνητικών κτιρίων και του κοινοβουλίου, παραλύοντας έτσι την λειτουργία της κυβέρνησης και του κρατικού μηχανισμού και πως θα αντιδράσει σε αυτο το ενδεχόμενο ο Ράμα;
Θα στείλει την αστυνομία για να εκδιώξει τους διαδηλωτές με κίνδυνο να οδηγηθούν τα πράγματα σε γενικευμένη σύγκρουση ή και ανάφλεξη, δεδομένου ότι οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Αλβανία; Θα τους αφήσει να φωνάζουν στις πλατείες μέχρις ότου κουραστούν και επιστρέψουν στα σπίτια τους ηττημένοι;
Ολοι εκείνοι, και είναι χιλιάδες, μετανάστες στο εξωτερικό, που ταξίδεψαν για να αξιώσουν την στροφή προς μια «νέα Αλβανία», θα επιστρέψουν άπραγοι στις χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής;
Μέχρι τώρα, πάντως, η «επανάσταση των φλαμίνγκο», δεν δείχνει σημάδια εκτόνωσης, ούτε όμως έχει να επιδείξει πολιτική πλατφόρμα που θα αποτελούσε εναλλακτική στον Εντι Ράμα τον οποίο θέλει να εκδιώξει. Οπως δεν έχει και ο τελευταίος σχέδιο εξόδου από την κρίση την οποία δεν διέβλεψε από την αρχή και τώρα δεν μπορεί να «μαζέψει».
Η αποψινή νύχτα είναι ίσως η πιο κρίσιμη για την Αλβανία μετά εκείνη του Μαρτίου του 1997, όταν ξέσπασε η εξέγερση κατά του Σαλι Μπερίσα για τις παρατράπεζες.
Σταύρος Τζίμας
Πώς η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» έγινε το ευρωπαϊκό αγκάθι του Έντι Ράμα
Με την «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» πλήθη Αλβανών διαμαρτύρονται για την παράδοση του μοναδικού υδροβιότοπου Βιόσα-Νάρτα σε εταιρεία της ευρύτερης οικογένειας Τραμπ - Τι λένε για τις τουριστικές «επενδύσεις», για τη σύνθεση των συγκεντρώσεων, για τις προοπτικές των νέων, για τη διαφθορά
Ημυρωδιά από τα δακρυγόνα στη Λεωφόρο Ντεσμορέτ ε Κομπίτ, στο κέντρο των Τιράνων, δεν έχει προλάβει να διαλυθεί. Λίγες ώρες νωρίτερα, η καρδιά της αλβανικής πρωτεύουσας θύμιζε πεδίο μάχης. Χιλιάδες πολίτες, κρατώντας ροζ φουσκωτά φλαμίνγκο – το εμβληματικό σύμβολο αυτής της ιδιότυπης εξέγερσης – βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν σιδερόφρακτο αστυνομικό κλοιό γύρω από το πρωθυπουργικό μέγαρο. Ομως, για να κατανοήσει κανείς την πραγματική δυναμική αυτού του ορμητικού ποταμού που πλημμυρίζει σήμερα τα Τίρανα, πρέπει να ταξιδέψει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στον πληγωμένο και συστηματικά λεηλατημένο αλβανικό Νότο.
Το σκηνικό στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα, στην ευρύτερη περιφέρεια της Αυλώνας, αποτυπώνει τις αντιθέσεις της σύγχρονης Αλβανίας. Από τη μία η απόκοσμη ηρεμία ενός μοναδικού υδροβιότοπου και από την άλλη το ψυχρό μέταλλο από τα συρματοπλέγματα των ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας. Οι μπουλντόζες έχουν ήδη πιάσει δουλειά, ισοπεδώνοντας προστατευόμενες ζώνες για να στρωθεί το χαλί για την επένδυση real estate της εταιρείας Αφίνιτι Πάρτνερς, συμφερόντων του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Για όποιον γνωρίζει την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής, η σημερινή κραυγή απόγνωσης των ντόπιων δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Είναι το αποκορύφωμα ενός χρόνιου, βουβού τραύματος. Εδώ και δεκαετίες, οι κάτοικοι του Νότου βλέπουν τις πιο αγαπημένες παραλίες των παιδικών τους χρόνων να χάνονται η μία μετά την άλλη και να μετατρέπονται σε περιχαρακωμένες στρατιωτικές βάσεις – όχι μόνο για τις ανάγκες του αλβανικού στρατού, αλλά και στο πλαίσιο των γεωστρατηγικών αναγκών του ΝΑΤΟ. Σήμερα, η απώλεια μεταφράζεται σε φαστ-τρακ τουριστικά θέρετρα για την παγκόσμια οικονομική ελίτ.
H Τζόι Κούτα, μία από τις συμμετέχουσες στην «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», με φόντο το πλήθος που διαμαρτύρεται στους δρόμους
«Ποια ευμάρεια;»
Στη σκιά των κλειστών καταστημάτων της Αυλώνας ο Ντριτάν (32 ετών, ιδιοκτήτης μικρού καφέ και ακτιβιστής) εκφράζει με τον πιο συγκροτημένο τρόπο την απογοήτευση της παραγωγικής τάξης του Νότου που βλέπει το μέλλον της να υποθηκεύεται: «Σου λένε "θα έρθουν επενδυτές, αυτό σημαίνει οικονομική ευμάρεια; πώς γίνεται να μην το θέλεις για τη χώρα σου;". Ομως, πότε έγινε αυτό στην Ιστορία; Οι ίδιες επενδύσεις, ο ίδιος μεγα-τουρισμός πέρασε κι από το Μπαλί, το Πουέρτο Ρίκο, τη Χαβάη, την Ελλάδα, την Ταϊλάνδη που πήγα πέρυσι. Ποιες από αυτές τις περιοχές ορθοπόδησαν οικονομικά; Ποιοι λαοί είδαν την ποιότητα ζωής τους να βελτιώνεται; Απολύτως κανένας! Στην Ταϊλάνδη είδαμε τις περισσότερες από τις πιο διάσημες παραλίες τους κατεστραμμένες. Μπείτε τώρα και γκουγκλάρετε να δείτε πώς είναι οι άλλοτε παρθένες παραλίες τους. Μπείτε επίσης να δείτε πόσο είναι οι μισθοί τους και πείτε μου αν βλέπετε εσείς ευμάρεια. Δεν είναι ότι ζούμε στο παρελθόν, ζούμε από τον τουρισμό. Αλλά πρέπει να γίνουν όλα βήμα-βήμα, έννομα και με διαφάνεια».
Στο ίδιο πεζοδρόμιο, ένας άλλος διαδηλωτής που συμμετέχει καθημερινά στις κινητοποιήσεις περιγράφει μια πρωτόγνωρη κοινωνική πραγματικότητα: «Εδώ και περίπου τρεις εβδομάδες δίνουμε σταθερά ραντεβού στις έξι κάθε απόγευμα. Ο αλβανικός λαός δεν έχει ξαναδείξει τέτοια επιμονή και μαζικότητα από την πτώση του κομμουνισμού. Δεν είμαστε γενικά λαός που βγαίνει στους δρόμους, σε αυτό η Ελλάδα ή η Γαλλία είναι πιο προχωρημένες.
Οι πορείες κρατούν μέχρι αργά και συνήθως επιστρέφουμε στα σπίτια μας μετά τα μεσάνυχτα. Στον δρόμο βλέπεις τα πάντα: συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ανθρώπους με τα κατοικίδιά τους, κάθε ηλικίας, θρησκείας και πολιτικών πιστεύω. Ποτέ ξανά δεν έχω νιώσει τόσο ζωντανός και δεμένος με τον τόπο μου. Με στενοχωρεί, βέβαια, που τις τελευταίες μέρες αρχίζω να διακρίνω λιγότερο κόσμο εδώ στην περιφέρεια. Στα Τίρανα ευτυχώς οι συγκεντρώσεις παραμένουν μαζικές, παρά το γεγονός ότι τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης κάνουν τα πάντα για να αποσιωπήσουν και να υποβαθμίσουν το πραγματικό μέγεθος της εξέγερσης».
Το παρασκήνιο
Η ιστορία ξεκινά όταν ο Τζάρεντ Κούσνερ και η σύζυγός του, Ιβάνκα Τραμπ, επισκέφθηκαν την αλβανική ριβιέρα με πολυτελή θαλαμηγό. Γοητευμένοι από το παρθένο τοπίο, εντόπισαν δύο σημεία ενδιαφέροντος: την απομονωμένη, ακατοίκητη νήσο Σαζάν (παλαιά κομμουνιστική στρατιωτική βάση) και τη χερσόνησο του Ζβερνέτς στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα, ένα προστατευόμενο καταφύγιο σπάνιων πουλιών, όπως ροζ φλαμίνγκο κι άλλων ειδών προς εξαφάνιση.
Το ιδιωτικό φλερτ μετατράπηκε με γεωμετρική ταχύτητα σε κρατική πολιτική. Αμέσως μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση του Εντι Ράμα επιτάχυνε τις διαδικασίες. Το συνολικό ύψος του επενδυτικού σχεδίου αγγίζει το ποσό των 1,4 έως 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθιστώντας το μία από τις μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις στην ιστορία της χώρας. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός φαραωνικού συμπλέγματος με 10.000 κλίνες, υπερπολυτελή ξενοδοχεία, βίλες, ιδιωτικές πισίνες και μαρίνα για γιοτ.
Πού βρίσκεται όμως το σκάνδαλο που πυροδότησε την εξέγερση;
Η αλβανική κυβέρνηση, προκειμένου να ικανοποιήσει τον αμερικανό επενδυτή, ψήφισε εσπευσμένα τον Νόμο 21/2024, ο οποίος ευνόησε την οικοδόμηση τουριστικών δομών εντός αυστηρά προστατευόμενων φυσικών περιοχών. Επιπλέον, παραχώρησε στην κοινοπραξία το καθεστώς του «στρατηγικού επενδυτή». Αυτό στην πράξη σημαίνει: πλήρης απαλλαγή από διαγωνισμούς, παράκαμψη των περιβαλλοντικών μελετών, προκλητικές φοροαπαλλαγές και, το κυριότερο, τη δυνατότητα του κράτους να απαλλοτριώνει εκτάσεις ντόπιων για να τις παραχωρεί στους ξένους ολιγάρχες. Το γεγονός ότι η ειδική εισαγγελία της χώρας κατά της διαφθοράς αναγκάστηκε να παρέμβει και να παγώσει τραπεζικούς λογαριασμούς εταιρειών λόγω πλαστογραφημένων και δόλιων τίτλων ιδιοκτησίας στη γη της επένδυσης επιβεβαιώνει ότι το «οικονομικό θαύμα» που ευαγγελίζεται ο Ράμα είναι διάτρητο.
Διακομματική υπέρβαση
Αυτό που ξεκίνησε ως μια εντοπισμένη περιβαλλοντική διαμαρτυρία στην Αυλώνα και το Ζβερνέτς, μεταλλάχθηκε γρήγορα. Μέσα από τη δυναμική των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι εικόνες των αποκλεισμένων ακτών λειτούργησαν ως ο απόλυτος καταλύτης. Η οργή της περιφέρειας μεταφέρθηκε στην πρωτεύουσα, η οποία, ως κέντρο λήψης πολιτικών αποφάσεων, ανέλαβε τον ρόλο του μεγάλου εθνικού ηχείου.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο που καταγράφεται στους δρόμους είναι η πλήρης κατάρρευση των παραδοσιακών πολιτικών στεγανών. Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» πέτυχε το αδιανόητο για τα δεδομένα της βαθιά πολωμένης αλβανικής κοινωνίας: τη διακομματική ένωση. Στο ίδιο πεζοδρόμιο συνυπάρχουν αριστεροί περιβαλλοντικοί ακτιβιστές, συντηρητικοί εθνικιστές, απογοητευμένοι ψηφοφόροι του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος και η δυναμική νεολαία των πανεπιστημίων.
Στην καρδιά των διαδηλώσεων στα Τίρανα, η Εριόλα (21 ετών, φοιτήτρια Κοινωνιολογίας) ξεκαθαρίζει με απόλυτη σαφήνεια τα κίνητρα της νέας γενιάς: «Πολλοί αναφέρουν ότι ο αλβανικός λαός εναντιώνεται στον Τραμπ ή τον Κούσνερ. Αυτό που θέλω να ξεκαθαριστεί είναι ότι δεν είναι προσωπικό ή προσωποκεντρικό. Θα ήμασταν το ίδιο ενάντια αν ήταν κάποια άλλη κυβέρνηση ή κάποιος άλλος δισεκατομμυριούχος. Το πρόβλημα δεν είναι ποιος αγοράζει τη γη μας, αλλά το ότι ο λαός δεν δέχεται να την πουλήσει. Πόσω μάλλον μια προστατευμένη περιοχή, όπου η αγοραπωλησία δεν θα έπρεπε να είναι καν προς συζήτηση. Πέραν αυτού όμως, όλα αυτά είναι η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
Υπάρχουν τόσοι άλλοι λόγοι που είμαστε στον δρόμο. Ο Νότος έχει αφεθεί στη μοίρα του, συχνά χωρίς ρεύμα και νερό για μέρες στην επαρχία. Φυσικά αυτά δεν θα τα βιώσουν ποτέ οι τουρίστες. Αυτό που βιώνουμε είναι το εφέ του εξευγενισμού (gentrification) και ξεκίνησε με τις golden visas που η κυβέρνηση έδινε τόσο απλόχερα. Οταν μια βρετανική οικογένεια ή ένας ψηφιακός νομάς έρχεται να μείνει εδώ και να χτίσει σπίτι, ανεβαίνουν οι τιμές στην περιοχή. Τι σημαίνει αυτό; Οτι εμείς οι κάτοικοι πρέπει να φύγουμε αφού δεν μας χωράει ο τόπος. Είναι ή εξέγερση ή μετανάστευση. Δεν θέλουμε να μεταναστεύσουμε όπως οι γονείς μας που τόσο υπέφεραν. Γιατί προσπαθεί το κράτος να μας δώσει λόγους να φύγουμε από τη χώρα μας;».
Το «μπλόκο» των Βρυξελλών
Οι εξελίξεις τρέχουν πλέον με ρυθμούς που η κυβέρνηση των Τιράνων αδυνατεί να ελέγξει. Το ζήτημα έχει ξεφύγει από τα στενά γεωγραφικά όρια της Αλβανίας και έχει μετατραπεί σε ευρωπαϊκό αγκάθι. Ηχηρή ήταν η παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο με μια σκληρή, επείγουσα ανακοίνωση ζήτησε την άμεση επιβολή μορατόριουμ σε όλα τα κατασκευαστικά έργα εντός προστατευόμενων περιοχών, φωτογραφίζοντας ευθέως τη Βιόσα-Νάρτα.
Το τελεσίγραφο των Βρυξελλών είναι σαφές. Η καταστροφή των οικοσυστημάτων με σκοπό το real estate συνιστά παραβίαση των προαπαιτούμενων κριτηρίων και μπορεί να «παγώσει» πλήρως την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, θέτοντας σε κίνδυνο τον εθνικό στόχο. Η εξέγερση αυτή μετέφερε την ένταση από τους δρόμους κατευθείαν μέσα στην αίθουσα του αλβανικού κοινοβουλίου. Οι συνεδριάσεις διεξάγονται σε κλίμα ακραίας πόλωσης, με την κυβέρνηση να βρίσκεται πολιτικά εγκλωβισμένη ανάμεσα στις δεσμεύσεις που ανέλαβε έναντι των αμερικανών επενδυτών και στον κίνδυνο μιας ολοκληρωτικής ρήξης με την Ευρώπη
Οι διαμαρτυρίες αφορούν ολόκληρο το πολιτικό σύστημα
Οι διαμαρτυρίες των τοπικών κατοίκων και μερικών ακτιβιστών για το περιβάλλον πολύ γρήγορα πήραν τη μορφή χιονοστιβάδας και εξαπλώθηκαν στα Τίρανα και σε άλλες πόλεις καθώς και στο εξωτερικό. Δε διαδηλώνουν απέναντι σε ένα αμφιλεγόμενο έργο, αλλά απέναντι σε ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα και εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την πορεία της χώρας τα τελευταία 30 χρόνια.
Οι νέοι κάτω των 30 ετών και οι φοιτητές διαμαρτύρονται για την ανεργία, το υψηλό κόστος ζωής και την έλλειψη προοπτικής. Μεγάλο μέρος αυτών έχει ήδη μεταναστεύσει. Το 44% των Αλβανών διαμένει στο εξωτερικό και η χώρα συρρικνώνεται πληθυσμιακά.
Ο απλός πολίτης διαδηλώνει απέναντι σε ένα σύστημα αδιαφάνειας και διαφθοράς, που διευκολύνει τους ξένους επενδυτές εις βάρος του λαού, που δε φροντίζει να κάνει αρκετά για την καθημερινότητά του.
Η δυσαρέσκεια απευθύνεται στο δίπολο που κυριαρχεί στην Αλβανία μετακομμουνιστικά, δηλαδή στον σοσιαλιστή πρωθυπουργό της χώρας από το 2013, Έντι Ράμα, του οποίου ζητάνε την παραίτηση, αλλά και στον τέως πρωθυπουργό Σαλί Μπερίσα, ο οποίος έχει εγκλωβίσει την αντιπολίτευση για την προσωπική του πολιτική επιβίωση.
Ο Έντι Ράμα παραμένει ανένδοτος
Ο Ράμα δε δείχνει να κάμπτεται. Έχει άνετη πλειοψηφία στη βουλή και ορίζοντα εκλογών τον Ιούνιο του 2029. Απαξίωσε τους διαδηλωτές με προκλητικό τρόπο λέγοντάς τους «χαζούς», υποστήριξε ότι διεξάγεται ένας «υβριδικός πόλεμος» από εχθρούς της Αλβανίας και του Ισραήλ, δηλαδή από το Ιράν και επέμεινε ότι οι ξένοι επενδυτές είναι η απόλυτη προτεραιότητα γιατί «φέρνουν χρήματα».
Πράγματι, οι επενδυτές φέρνουν χρήματα και χάρη στη στοχοπροσήλωση του πρωθυπουργού σε αυτή την κατεύθυνση, η χώρα έχει γίνει δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Από 3 εκ. επισκέπτες το 2013, η Αλβανία των 2.7 εκ. μονίμων κατοίκων, έχει πλέον 12.5 εκ. αφίξεις ετησίως, ενώ πραγματοποιούνται 83 μεγάλα έργα υποδομών αξίας πολλών δις. Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι με ποιο κόστος και ποιος επωφελείται από αυτά;
Πολλοί ανησυχούν ότι η ανάπτυξη της χώρας έχει πάρει λάθος δρόμο και κινδυνεύει να καταστρέψει το φυσικό τοπίο.
Το καμπανάκι της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε την Αλβανία, ότι οφείλει να συμμορφώνεται με το Κεφάλαιο 27 της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα περιβαλλοντικά πρότυπα, ώστε να μη θέσει σε κίνδυνο την ενταξιακή της πορεία. Επίσης, η Κομισιόν εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη νομοθετική αλλαγή, η οποία επιτρέπει ειδικές εξαιρέσεις για στρατηγικές επενδύσεις άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ, φωτογραφίζοντας το συγκεκριμένο έργο.
Σε μια εξέλιξη της τελευταίας στιγμής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε στο Στρασβούργο ψήφισμα σχετικά με την Έκθεση της Κομισιόν του 2025 για τη χώρα, ζητώντας την άμεση επιβολή μορατόριουμ στην έκδοση νέων αδειών και στην ανοικοδόμηση εντός προστατευόμενων περιοχών.
Η κυβέρνηση πιεζόμενη από τις Βρυξέλλες ανέστειλε προσωρινά τις κατασκευαστικές εργασίες και δεσμεύτηκε να πραγματοποιήσει πλήρη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών.
Παράλληλα, η Ειδική Δομή κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) ξεκίνησε σχετική έρευνα και έχει ήδη εκδώσει εντάλματα σύλληψης για κύκλωμα ξεπλύματος χρήματος από ναρκωτικά, το οποίο εμπλέκεται σε αγοραπωλησίες γης στην περιοχή.
Ωστόσο και αυτή τη φορά, η αντίδραση του αλβανού Πρωθυπουργού ήταν άμεση. Με ανάρτησή του στο Instagram, ο Έντι Ράμα σχολίασε την απόρριψη της τροπολογίας που φωτογράφιζε τον Κούσνερ, επικρίνοντας τον σαματά που έχει δημιουργηθεί γύρω από το ζήτημα.
Ο Ράμα επέμεινε πως δε συντρέχει λόγος ανησυχίας, διαβεβαιώνοντας σε έντονο ύφος: «Τα φλαμίνγκο θα προστατευθούν, η λιμνοθάλασσα της Νάρτα (Vjose-Narta) θα προστατευθεί και το Ζβάρνετς θα αναπτυχθεί στη βάση μιας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, σύμφωνα με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Η εμπειρία της Σερβίας και η επένδυση που δεν έγινε
Δεν είναι η πρώτη φορά που υπάρχουν έντονες αντιδράσεις της κοινωνίας απέναντι σε έργο συμφερόντων του Τζάρεντ Κούσνερ.
Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί στο Βελιγράδι το 2025, όπου η Affinity Partners του Κούσνερ, σκόπευε να χτίσει πολυτελές ξενοδοχειακό συγκρότημα στα ερείπια του βομβαρδισμένου πρώην Γενικού Επιτελείου Στρατού της Γιουγκοσλαβίας, συμβόλου αντίστασης για τους Σέρβους. Η επένδυση πυροδότησε κύμα οργής και μαζικές διαμαρτυρίες και ακολούθησαν ποινικές διώξεις για κατάχρηση εξουσίας. Εν τέλει η Affinity Partners αποσύρθηκε και η επένδυση δεν υλοποιήθηκε, προκαλώντας μεγάλο εκνευρισμό στον πρόεδρο Βούτσιτς.
Απομένει να φανεί τι θα γίνει στην Αλβανία, όχι μόνο ως προς το πολυτελές θέρετρο, αλλά και ως προς την εν γένει απογοήτευση της κοινωνίας.