Η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι η Ελλάδα συνδέεται με βαθύτερους πολιτισμικούς δεσμούς με τη Ρωσία από ότι με την Ευρώπη και τη Δύση, όπως καταδεικνύουν τα αποτελέσματα της νέας αποκλειστικής δημοσκόπησης της εταιρείας QED για το pod.
Η κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη απέναντι στο ρωσικό κράτος (48% θετική, 42% αρνητική άποψη), όμως είναι ξεκάθαρα θετικά διακείμενη απέναντι στους Ρώσους πολίτες (67% θετική άποψη έναντι 26% αρνητικής).
Τα στοιχεία που ενισχύουν θετικά την εικόνα της Ρωσίας είναι κυρίως η Ορθόδοξη παράδοση (81%), η ενεργειακή ισχύς (74%) και η ρωσική τέχνη/λογοτεχνία (71%). Αντίθετα, οι σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας είναι ο μόνος παράγοντας που επιδρά αρνητικά στην πλειοψηφία (55%).
Οταν οι Ελληνες σκέφτονται τη Ρωσία, η πιο ισχυρή θετική έννοια στο μυαλό τους είναι η «Ισχυρή Ηγεσία» (46%) και ο Χριστιανισμός (18%). Στον αντίποδα, οι πιο έντονες αρνητικές συνδέσεις είναι ο «Αυταρχισμός» (51%) και ο «Κομμουνισμός» (26%).
Ιστορικά, η αντίσταση της ΕΣΣΔ στη Χιτλερική Γερμανία (33%) και η Ελληνική Επανάσταση (26%) επιδρούν θετικά. Ομως, στο σήμερα, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί τεράστιο πλήγμα, επηρεάζοντας αρνητικά την εικόνα της Ρωσίας για το 51% των ερωτηθέντων.
Η Ελληνική «Ρωσοφιλία»: Μύθοι και πραγματικότητα
Σχολιάζοντας την έρευνα, ο Σταύρος Θεοδωράκης σημειώνει: «Πώς εξηγείται όμως η διαχρονική θετική στάση των Ελλήνων απέναντι στη Ρωσία; Στο podcast «Γκάλοπ εν βρασμώ», ο Σταύρος Θεοδωράκης συζητά με τον Κωστή Κορνέτη, ερευνητή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αναζητώντας τις ρίζες αυτού του φαινομένου.
Οπως επισημαίνει, η εικόνα μιας μονοδιάστατης ρωσοφιλίας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αντίθετα κυριαρχεί μια δομική αμφιθυμία. Παρότι η Ελλάδα παραμένει θεσμικά, πολιτισμικά και οικονομικά ενταγμένη στη Δύση, διατηρεί παράλληλα μια συναισθηματική δυσπιστία απέναντί της, με τη Ρωσία να λειτουργεί συχνά ως συμβολικό αντίβαρο.
Αντίστοιχα, η θετική στάση απέναντι στη Ρωσία δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους ιδεολογικούς χώρους, αλλά εμφανίζεται σε αριστερούς, κεντρώους και δεξιούς, γεγονός που όπως υποστηρίζει ο κ. Κορνέτης κατατάσσει την Ρωσία «σε έναν καθρέφτη διαφορετικών αναγκών και προσδοκιών κατά το δοκούν».
Παράλληλα, οι Ελληνες φαίνεται να διαχωρίζουν τη ρωσική πολιτική από τον ρωσικό λαό, προς τον οποίο διατηρούν υψηλά ποσοστά συμπάθειας. Ο Κορνέτης αποδίδει αυτή τη διαχρονική σύνδεση κυρίως σε πολιτισμικούς και ιστορικούς δεσμούς, όπως η Ορθοδοξία, η κοινή βυζαντινή κληρονομιά και οι ιστορικές αναφορές που έχουν διαμορφώσει ένα ισχυρό συλλογικό φαντασιακό.
Τονίζει ωστόσο ότι η ιδέα της Ρωσίας ως σταθερού εναλλακτικού συμμάχου της Ελλάδας αποτελεί περισσότερο μύθο παρά ιστορική πραγματικότητα.
Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, το φιλορωσικό φαντασιακό δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά παρουσιάζει ρωγμές και μετασχηματίζεται σταδιακά.
Παρατηρεί, μάλιστα, ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν είναι τόσο αφελής απέναντι στη Ρωσία, σημειώνοντας ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να υπάρχει ως στοιχείο αναφοράς και στα πολιτικά πράγματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί και διαβατήριο επιτυχίας για εκείνους που προσπαθούν να το εκμεταλλευτούν για πολιτικά οφέλη».
