Aθήνα σε Άγκυρα: «Παράνομα τα θαλάσσια πάρκα» - Άμεση απάντηση στα διατάγματα Ερντογάν από το ΥΠΕΞ.
Σε μια αρκετά μελετημένη κίνηση, η οποία θεωρείται ως απάντηση στην ανακήρυξη των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων- και δη αυτού των νότιων Κυκλάδων- αλλά και στη χάραξη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, η Τουρκία επικεντρώνεται σε δύο περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος
Σε ακόμα μια προσπάθεια επιβολής της αναθεωρητικής ατζέντας της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο επιδίδεται η Τουρκία, αυτή τη φορά μέσω της νομοθέτησης δύο θαλάσσιων πάρκων μεταξύ Λήμνου- Σαμοθράκης και Ρόδου- Καστελλόριζου.
Εργαλειοποιώντας, ουσιαστικά, ένα ζήτημα που άπτεται της περιβαλλοντικής προστασίας, η Άγκυρα αναπτύσσει τις παράνομες θέσεις της περί των θαλασσίων ζωνών, σύμφωνα με τις οποίες αφενός τα ελληνικά νησιά δε διαθέτουν κυριαρχικά δικαιώματα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, αφετέρου η υφαλοκρηπίδα χαράσσεται με βάση τις ηπειρωτικές ακτές των δύο χωρών, τέμνοντας το Αιγαίο στη μέση.
Σε μια αρκετά μελετημένη κίνηση, η οποία θεωρείται ως απάντηση στην ανακήρυξη των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων- και δη αυτού των νότιων Κυκλάδων- αλλά και στη χάραξη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, η Τουρκία επικεντρώνεται σε δύο περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος.
– Στο βορειοανατολικό Αιγαίο, όπου το 1973 αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά οι διεκδικήσεις επί της δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας- τότε με αφορμή την εύρεση κοιτασμάτων στα ανοικτά της Θάσου- δια της έκδοσης αδειών έρευνας στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου (ΤΡΑΟ).
– Στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου απ' το 2019 και μετά επιχειρεί να επιβάλει το θεώρημα της Γαλάζιας Πατρίδας, με όχημα το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τόξο τουρκικών διεκδικήσεων
Η Άγκυρα δημιουργεί δι' αυτής της οδού ένα τόξο διεκδικήσεων, το οποίο αφορά εν συνόλω τον ανατολικό νησιωτικό χώρο, εντός του οποίου τα ελληνικά νησιά εγκλωβίζονται αποκλειστικά εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης, αλλά και τη μακρά χρονική περίοδο από το 1973 έως και σήμερα.
Τα εν λόγω τουρκικά θαλάσσια πάρκα είχαν αποτυπωθεί και στον άτυπο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που είχε κατατεθεί στην UNESCO, όπου και πάλι αποτυπώνονταν οι πάγιες αναθεωρητικές θέσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Υπενθυμίζεται ότι ο αντίστοιχος ελληνικός χάρτης βασίστηκε στη λογική της μέσης γραμμής, σύμφωνα με την οποία απ' τη στιγμή που εκκρεμούν διμερείς συμφωνίες οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) φθάνουν έως τα μέσα της απόστασης μεταξύ των ακτών των ελληνικών νησιών και των ακτών της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Λιβύης και της Κύπρου.
Στον εν λόγω χάρτη καταγράφονταν και οι συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο και την Ιταλία, με την Τουρκία να θεωρεί την πρώτη – δια της οποίας αμφισβητείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο – εξαρχής άκυρη.
Όσον αφορά το θαλάσσιο πάρκο στις νότιες Κυκλάδες, η Άγκυρα έσπευσε να εκφράσει τις αντιρρήσεις της διότι κατά παράβαση κάθε έννοιας του Διεθνούς Δικαίου αλλά και τω διεθνών συνθηκών συγκαταλέγει το σύμπλεγμα της Κινάρου- Λεβίθων στις αποκαλούμενες «γκρίζες ζώνες».
Τουρκικός μαξιμαλισμός
Πηγές στην Αθήνα μιλούν για έναν «τουρκικό μαξιμαλισμό, καθώς ειδικά στην περίπτωση του πάρκου μεταξύ Ρόδου- Καστελλόριζου περιλαμβάνεται μια τεράστια σε έκταση περιοχή, επί της οποίας εκτός των άλλων προφανώς είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο να επιβληθούν όροι περιβαλλοντικής προστασίας.
Το γεγονός αυτό υποδεικνύει και τις πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας, δηλαδή την με κάθε ευκαιρία επανάληψη των πάγιων διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Όσο δε για το Καστελόριζο, η τακτική της Τουρκίας είναι ο αποκλεισμός του ακριτικού νησιού απ' τον ελληνικό κορμό.
Πρωτοφανές θεωρείται, επίσης, το γεγονός ότι η Άγκυρα νομοθετεί πάρκα εκτός της δικαιοδοσίας των τουρκικών χωρικών υδάτων, με τον Υπουργείο Εξωτερικών ν' απαντά ότι «στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας».
Προσθέτει, δε, το Υπουργείο Εξωτερικών ότι τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, άρα πρόκειται για ενέργεια, η οποία «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα».
Στην Αθήνα γνωρίζουν ότι οι κινήσεις της Τουρκίας δεν παράγουν νομικά τετελεσμένα, ούτε επηρεάζουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα που απορρέουν απ' το Διεθνές Δίκαιο, ταυτοχρόνως όμως γίνεται αντιληπτό ότι με την πάροδο των τελευταίων μηνών τα περιστατικά κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ των δύο πλευρών του Αιγαίου πληθαίνουν.
Δεν είναι λίγοι, δε, αυτοί που συσχετίζουν την ημερομηνία της ανακήρυξης των θαλάσσιων πάρκων- μόλις μία ημέρα μετά τον Δεκαπεντάγουστο- με την είσοδο της γαλλικής Meridiem στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου. Κι αυτά, ενώ η ελληνική πρωτεύουσα ουσιαστικά τελεί εν μέσω μακράς αναμονής για την κατάθεση του νομοσχεδίου δια του οποίου το θεώρημα της Γαλάζιας Πατρίδας θα συμπεριληφθεί στην έννομη τάξη της χώρας.
Τα αναθεωρητικά τουρκικά «μποφόρ» ταράζουν τα «ήρεμα νερά»
Όπως είναι εύλογο, η εσωτερική νομοθέτηση της τουρκικής αναθεωρητικής ατζέντας, μπορεί επίσης να μη δημιουργεί τετελεσμένα διεθνώς, δύναται όμως να οδηγήσει Ελλάδα και Τουρκία μακριά από τα «ήρεμα νερά». Σε αυτό πλαίσιο, το Υπουργείο Εξωτερικών επισήμανε χθες ότι ανακήρυξη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων δεν συμβάλλει «στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας, ενώ υπονομεύονται οι προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Aθήνα σε Άγκυρα: «Παράνομα τα θαλάσσια πάρκα» – Άμεση απάντηση στα διατάγματα Ερντογάν
«Παράνομα» χαρακτηρίζει η Αθήνα τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι εκτείνονται τόσο σε διεθνή ύδατα όσο και σε περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ότι η μονομερής θέσπισή τους παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα
«Παράνομα» χαρακτηρίζει τα θαλάσσια πάρκα που με δύο διατάγματα προσπαθεί να ανακηρύξει η Τουρκία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με μια άμεση, αναλυτική και σκληρή ανακοίνωση του το ελληνικό ΥΠΕΞ.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το Υπουργείο, τα πάρκα αυτά είναι παράνομα, τόσο γιατί εκτείνονται σε διεθνή ύδατα, όσο και γιατί είναι εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, οι κινήσεις αυτές έχουν σαν στόχο τη δημιουργία τετελεσμένων παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο και έτσι είναι αντίθετες στο κλίμα καλής γειτονίας, αλλά και υπονομεύουν τις προσπάθειες αμοιβαίας κατανόησης.
Πιο συγκεκριμένα η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ αναφέρει:
«Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ' οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».