Τα εγκαίνια της Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης δεν μετέβαλαν ουσιωδώς τις πολιτικο-εκλογικές συνθήκες. Κατά τα φαινόμενα, οι συσχετισμοί παρέμειναν εν πολλοίς αναλλοίωτοι στα προ του καλοκαιριού διαμορφωθέντα επίπεδα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τις εξαγγελίες του «πεντακοσάρικου» δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι ενθουσίασε τα πλήθη, δεν προκάλεσε τη διεκδικούμενη αναχαίτιση της φθοράς των προηγούμενων πολλών χρόνων, ούτε δημιούργησε προϋποθέσεις για το επιδιωκόμενο άλμα αυτοδυναμίας.
Ο Αλέξης Τσίπρας, επίσης, με τη στροφή στον ρεαλισμό και την παραγωγική ανασυγκρότηση δεν δημιούργησε προσδοκίες ικανές να διαμορφώσουν συνθήκες εκλογικού άλματος, οι οποίες με τη σειρά τους θα επέτρεπαν την προσέγγιση των νεοδημοκρατικών ποσοστών και θα μετέτρεπαν σε ντέρμπι την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση.
Αντιστοίχως ούτε ο Νίκος Ανδρουλάκης κατάφερε μέχρι τώρα να πείσει ότι μπορεί να διαμορφώσει κύμα ανάταξης των δυνάμεων του ΠαΣοΚ, που θα καθιστούσαν το κόμμα του ικανό να διεκδικήσει τη δεύτερη θέση, να ηγηθεί της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και να σταθεί με αξιώσεις απέναντι στη Νέα Δημοκρατία του κ. Μητσοτάκη
Στα ίδια ποσοστά προ καλοκαιριού
Με άλλα λόγια, η Νέα Δημοκρατία διατηρείται στην ασθενή ζώνη της φθοράς μεταξύ 25% και 30%, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη μεταξύ 15% και 17% και το ΠαΣοΚ μεταξύ 11% και 13%. Οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις φαντάζουν προβλέψιμες και όπως όλα δείχνουν δεν είναι σε θέση να επιτύχουν επιδόσεις ικανές να αλλάξουν τους τρέχοντες συσχετισμούς.
Το ΚΚΕ μοιάζει ακούνητο στα χαμηλά του ποσοστά, η Ελπίδα της κυρίας Καρυστιανού ξοδεύτηκε γρήγορα, η Πλεύση Ελευθερίας κι αυτή χάθηκε μέσα στις φωνές της ηγέτιδάς της, ο ΣΥΡΙΖΑ της Δούρου, του Πολάκη και του Παππά δεν έχει τύχη, το Μέρα25 του κ. Βαρουφάκη θα παλέψει να εισέλθει στη Βουλή, η θρησκευόμενη Νίκη έχει χάσει και αυτή τη δυνατότητα και μένει μόνο η Ελληνική Λύση του κ. Βελόπουλου που μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει οικοδομήσει κάποια επιρροή, ιδιαιτέρως στη Βόρειο Ελλάδα, αλλά ούτε αυτή διαθέτει την αξιοπιστία να τη μετατρέψει σε κύμα πανελλαδικής εμβέλειας.
Παραμένουν έτσι σε εκκρεμότητα η επίδοση που μπορεί να έχει το επερχόμενο – εν αναμονή – κόμμα Σαμαρά, όπως και η απήχηση που θα συνοδεύσει ένα αμιγώς ακροδεξιό, εθνικοσοσιαλιστικής έμπνευσης, σχήμα, υπό την καθοδήγηση του αποφυλακιζόμενου προσεχώς Ηλία Κασιδιάρη, πρώην στελέχους της ναζιστικής εγκληματικής Χρυσής Αυγής, που εκτίει ποινή φυλάκισης 13 ετών στις φυλακές Δομοκού.
Συντηρητικό κλίμα στην κοινωνία
Περιττό να σημειώσουμε επίσης ότι το κλίμα στην ελληνική κοινωνία διατηρείται εντόνως συντηρητικό, αντιμεταναστευτικό και ξενοφοβικό, με τα ταυτοτικά θέματα να ορίζουν σε μεγάλο βαθμό και τις πολιτικές προτιμήσεις. Με άλλα λόγια, μπορεί κανείς με βεβαιότητα να υποστηρίξει ότι οι επικρατούσες αντιλήψεις στην τρέχουσα περίοδο «γέρνουν» δεξιά, παρά αριστερά.
Οι κεντροαριστερές απόψεις και πολιτικές δεν διακρίνονται για τη δημοφιλία τους σε τούτα τα χρόνια, ούτε εδώ, ούτε στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αντιθέτως ευδοκιμούν οι συντηρητικές, εθνικιστικών και λαϊκιστικών προσεγγίσεων, εκδοχές όπως δηλώνουν και οι διαμορφούμενες εκλογικές τάσεις στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ισπανία, στη Βρετανία και στην Ιταλία.
Το παράδειγμα της AfD στη Γερμανία
Υπό αυτή την έννοια θα περίμενε κανείς οι όποιες πολιτικές και εκλογικές εξελίξεις να προέλθουν από την ευρύτερη ζώνη της Δεξιάς, παρά από εκείνη της Αριστεράς. Με αφορμή και τη μεγάλη, ιστορικών διαστάσεων, εκλογική νίκη του ξενοφοβικού ακροδεξιού AFD στο κρατίδιο της Σαξονίας στη Γερμανία πολλοί θέλουν να δουν αν και εδώ στη χώρα μας υπάρχουν σημάδια τέτοιων μετατοπίσεων, ικανών να οδηγήσουν σε πλήρη αναδιάταξη του δεξιού τομέα της ελληνικής πολιτικής.
Και για αυτό θεωρούν ότι θα έχουν εξαιρετική σημασία οι επιδόσεις του επερχόμενου σχήματος Σαμαρά, όπως και εκείνες του σχήματος που θα υποστηρίξει ο Ηλίας Κασιδιάρης.
Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι δεν υπάρχουν αναλογίες με τη γερμανική σκηνή. Ο μεν Σαμαράς – αν κάνει κόμμα – δεν θα παρουσιάσει ένα σχήμα σαν κι αυτό της Εναλλακτικής για τη Γερμανία και ο δε Κασιδιάρης δεν έχει τα εφόδια να «χτίσει» έστω κατ' αναλογίαν ένα κόμμα σαν κι αυτό της Αλις Βάιντελ.
Οσοι παρακολουθούν από κοντά τα γερμανικά πράγματα, γνωρίζουν ότι η Εναλλακτική για τη Γερμανία έχει σχεδόν ελιτίστικα χαρακτηριστικά, έχει σχεδόν κερδίσει την αστική τάξη και η κοινωνιολογική δομή και φυσιογνωμία αποκαλύπτει εντυπωσιακή ταξική ασυμμετρία ανάμεσα στην ηγεσία, την οργανωμένη βάση και το ευρύτερο εκλογικό ακροατήριο.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η κοινοβουλευτική και διοικητική ελίτ του κόμματος δεν προέρχεται από τα κοινωνικά στρώματα που το τροφοδοτούν εκλογικά.
Αντιθέτως είναι βαθιά ριζωμένοι στην ανώτερη μεσαία τάξη, είναι ανώτεροι δημόσιοι υπάλληλοι, δικηγόροι, εκπαιδευτικοί, στρατιωτικοί, αστυνομικοί, μηχανικοί, οικονομολόγοι και ανεξάρτητοι επιχειρηματίες. Περίπου το 65% των βουλευτών της Εναλλακτικής για τη Γερμανία διαθέτουν πανεπιστημιακό τίτλο έναντι μόλις 18% στον συνολικό γερμανικό πληθυσμό.
Περίπου το 50% αυτών προέρχεται από τις τάξεις των μηχανικών, 25% έχουν σπουδάσει νομικά, οικονομικά ή διοίκηση και μόνο το 6% προέρχεται από τις τάξεις των ανθρωπιστικών σπουδών.
Πρόκειται για μια τεχνοκρατική ανδροκρατούμενη σε ποσοστό 80%-85% ηγετική ελίτ και παρόμοια είναι η εικόνα της επίσημης κομματικής οργάνωσης. Το 84% των εγγεγραμμένων μελών είναι άνδρες και μόλις 16% γυναίκες, το 61% βρίσκεται μεταξύ 36 και 64 ετών, το 27% είναι άνω των 65 ετών και μόλις το 12% ανήκει στις νεότερες γενιές μεταξύ 16 και 35 ετών. Επιπλέον το 74% των μελών συγκεντρώνεται σε τρεις επαγγελματικές κατηγορίες και συγκεκριμένα σε μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους και συνταξιούχους.
Οι βιομηχανικοί εργάτες παραμένουν περιορισμένοι εντός του οργανωτικού μηχανισμού. Εκλογικά όμως η εικόνα αντιστρέφεται. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία συγκεντρώνει μεταξύ 35% έως 39% μεταξύ όσων αυτοπροσδιορίζονται ως εργάτες και μόνο 15% έως 17,5% των ψηφοφόρων της έχει πτυχίο.
Η εκλογική δύναμη εντοπίζεται ιδιαιτέρως στην Ανατολική Γερμανία, σε αγροτικές, γηράσκουσες και φθίνουσες βιομηχανικές περιοχές. Θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η Εναλλακτική για τη Γερμανία διευθύνεται από μια μορφωμένη, τεχνοκρατικά ανώτερη μεσαία τάξη, η οποία οργανώνει πολιτικά την ανασφάλεια, την πολιτισμική αποξένωση και την αντικαθεστωτική δυσαρέσκεια χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων, χωρίς οργανωτικά να αποτελεί ένα αυθεντικό εργατικό κόμμα.
Η αντίφαση αυτή εξηγεί την ικανότητά της να μεταφράζει ταξικά παράπονα σε εθνικιστική διαμαρτυρία. Η μορφωμένη τεχνοκρατική ηγεσία διαθέτει τις δεξιότητες για να μετατρέπει τη διάχυτη κοινωνική δυσαρέσκεια σε συνεκτικό πολιτικό μήνυμα, κοινοβουλευτική στρατηγική και επικοινωνιακή επιρροή, που κινητοποιούν την εργατική και λαϊκή βάση προσφέροντας μαζικότητα και εικόνα αντικαθεστωτικής εξέγερσης.
Είναι η μοντέρνα εκδοχή ενός κλασικού φασιστικού κόμματος. Τέτοιο σχήμα, με τόσο εξελιγμένα χαρακτηριστικά, δεν έχουμε ακόμη στην Ελλάδα. Ομως όλα τα σημάδια σε κάτι τέτοιο παραπέμπουν, που θα απειλήσει και τη Νέα Δημοκρατία του κ. Μητσοτάκη που επιμένει στο όνομα της σταθερότητας να οχυρώνεται πίσω από κοινωνικά άγονες πολιτικές.