Στο Βερολίνο, η επικεφαλής της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) Άλις Βαιντέλ δηλώνει ότι το κόμμα της είναι το πραγματικά λαϊκό κόμμα της χώρας, μετά και την πρωτιά που πέτυχε στις κρατιδιακές εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Στη Μόσχα, ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος της κυβερνώσας παράταξης «Ενωμένη Ρωσία» Αντρέι Τουρτσάκ διακηρύττει μεγάλη νίκη στις ομοσπονδιακές εκλογές και κάνει λόγο για «υπερπλειοψηφία» στην Κρατική Δούμα.
Και στην υπόλοιπη Ευρώπη παίρνει σάρκα και οστά ένα συγκεκριμένο ερώτημα: πόσο αλληλένδετα είναι αυτά τα εκλογικά γεγονότα;
Το τρίγωνο του αερίου
Εστιάζοντας κανείς στο γερμανικό κρατίδιο, διαπιστώνει εντυπωσιακή άνοδο της AfD σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές του 2021, τόσο σε ποσοστιαίες μονάδες όσο και απόλυτο αριθμό ψήφων (21,5% και 235.000 αντίστοιχα).
Η νίκη του ακροδεξιού κόμματος έρχεται δύο εβδομάδες μετά από μια άλλη αντίστοιχη, στο κρατίδιο της Σαξονίας- Άνχαλτ, με τις ομοιότητες να είναι σχεδόν φωτογραφικές. Και στις δύο περιπτώσεις, σε βασικό ζήτημα της προεκλογικής περιόδου αναδείχτηκε η οικονομία και ειδικά το δυσβάστακτο ενεργειακό κόστος, με την AfD να υπόσχεται λύση μέσω της επαναλειτουργίας των αγωγών Nord Stream 1 και 2 και την επιστροφή στο ρωσικό φυσικό αέριο.
Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία αποτελούσε μέχρι το 2022 και το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία πύλη εισόδου του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Η απόφαση της Μόσχας να «κλείσει τη στρόφιγγα» το 2022 και οι απανωτές οικονομικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την Ε.Ε. οδήγησαν στη βίαιη μετάβαση στο ακριβότερο αμερικανικό και νορβηγικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Παρόμοιο ήταν το κόστος για τη Σαξονία- Άνχαλτ, που υπήρξε το επίκεντρο της εγχώριο χημικής βιομηχανίας και είδε χιλιάδες θέσεις εργασίας να απειλούνται εξαιτίας της εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους, με εμβληματικές τοπικές μονάδες όπως η Domo/Leuna Polyamid να βάζουν «λουκέτο». Τα κρατίδια είναι ένα από τα πέντε που συγκροτούσαν την πάλαι ποτέ Ανατολική Γερμανία, η οποία αντιμετώπιζε διαχρονικά σοβαρά προβλήματα οικονομικής και επενδυτικής υστέρησης σε σχέση με τη Δυτική.
Στο μεταξύ, κοινοβουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν και στη Ρωσία, με το κυβερνών κόμμα «Ενωμένη Ρωσία» να συγκεντρώνει τουλάχιστον 57% των ψήφων. Η καταμέτρηση της ψηφοφορίας δεν έχει ολοκληρωθεί αλλά η πρόβλεψη του Τουρτσάκ μάλλον επιβεβαιώνεται και η απόλυτη πλειοψηφία θα επιτευχθεί.
Ανάμεσα στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις έγινε γνωστό από το ειδησεογραφικό Reuters ότι η ηγεσία της AfD σχεδιάζει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, τον ερχόμενο Μάρτιο, με αντικείμενο την πιθανότητα αναθεώρησης της γερμανικής ενεργειακής πολιτικής. Είδηση που ακολουθεί σχετικά πρόσφατη συνέντευξη της Βαιντέλ στις αρχές του καλοκαιριού, στην οποία η συμπρόεδρος της AfD μιλούσε ευθέως για τέλος του μποϊκοτάζ στα ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα. Αλλά και την επίσημη κατηγορία της γερμανικής κυβέρνησης κατά της ρωσικής για επίθεση drone σε αεροδρόμιο της Λειψίας στις αρχές Αυγούστου, με στόχο ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος, την οποία το Κρεμλίνο διέψευσε, με τον ίδιο τον Πούτιν να μιλάει για προβοκάτσια.
Μια σχέση συμπάθειας και ένα σχέδιο
Δεν είναι πρώτη φορά που Μόσχα και AfD καθρεφτίζουν το ένα την πολιτική του άλλου. Ο σκεπτικισμός προς την Ε.Ε. και η φιλική στάση προς το Κρεμλίνο υπήρχε ως τάση ήδη από την εμφάνιση του κόμματος στη γερμανική πολιτική ζωή.
Ήδη από τον Μάρτιο του 2014 ο πρώην επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Αλεξάντερ Γκάουλαντ είχε ταχτεί υπέρ της προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία. Το 2021 ο έτερος συμπρόεδρος της AfD Τίνο Κρούπαλα είχε προκαλέσει αντιδράσεις όταν σε συνέδριο που διοργανώθηκε με τη «βούλα» του Ρωσικού Υπουργείο Άμυνας συνέκρινε τη μεταπολεμική πολιτική των Συμμάχων προς τη Γερμανία με τη ναζιστική προπαγάνδα.
Την τάση αυτή εξισορροπούσαν οι πραγματιστές που δεν ήθελαν το κόμμα να ταυτιστεί απόλυτα με το Κρεμλίνο. Όμως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φλεβάρη του 2022, είχε σοβαρές επιπτώσεις στη γρμανική οικονομία, με αποτέλεσμα σύσσωμη η AfD να έρθει πιο κοντά στη Μόσχα. Σταδιακά, ήρθαν στην επιφάνεια βαθύτερες συνάψεις μεταξύ των δύο πλευρών. Το 2024 η τσεχική εφημερίδα Deník N ισχυρίστηκε ότι ο βουλευτής του κόμματος Πετρ Μπίστρον, λάμβανε οικονομική ενίσχυση από τον ουκρανό ολιγάρχη Βίκτωρ Μεντβεντσούκ, στενό συνεργάτη και προσωπικό φίλο του Πούτιν. Η γερμανική Δικαιοσύνη κινήθηκε κατά του βουλευτή, με την υπόθεση να παραμένει ενεργή. Παρόμοια ήταν η περίπτωση του ευρωβουλευτή Μαξιμίλιαν Κραχ, ο οποίος βρέθηκε υπό προκαταρκτική έρευνα από τη γενική εισαγγελία της Δρέσδης για ύποπτες πληρωμές που σχετίζονται με τη Ρωσία μέσω του φιλορώσου ουκρανού πολιτικού Όλεγκ Βολόσιν.
Πέρα από οικονομικά σκάνδαλα και νομικές περιπέτειες, υπάρχει μεγάλη ανησυχία σχετικά με το πως το Κρεμλίνο σκοπεύει να εκμεταλλευτεί την εκλογική συγκυρία στα ευρωπαϊκά κράτη. Στη Γαλλία, λίγους μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές όπου η ακροδεξιά προεδρική υποψήφιος Μαρίν Λεπέν παραμένει φαβορί, ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι οι ρωσικές υβριδικές απειλές έχουν ενταθεί δραματικά τις τελευταίες εβδομάδες. Στην Ιταλία ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι κάνει λόγο για απόπειρα της Μόσχας να χειραγωγήσει τη λαϊκή βούληση στις βουλευτικές εκλογές που αναμένονται το 2027. Σε αυτό το πλαίσιο η περίπτωση της Γερμανίας, όπου η καρέκλα του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς «τρίζει» μετά τις απανωτές εκλογικές αποτυχίες, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
«Η χρήση drones με εκρηκτικά έναντι αμυντικών υποδομών στο στυλ της Λειψίας δεν αποκλείεται να συνοδευτεί από το ψηφιακό σαμποτάζ σε υποψήφιους που η Μόσχα δεν εγκρίνει. Και έκτακτες εξελίξεις σε χώρες βαρύνουσας σημασίας δεν θα βοηθήσουν» τόνισε σε συνέντευξή του ο Αλέν Κριστιέν, πρώην υποδιευθυντής της γαλλικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, περιγράφοντας εμμέσως πλην σαφώς ποιο είναι το χειρότερο σενάριο.