Νέο τοπίο στα αεροπορικά ταξίδια διαμορφώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλάζοντας ουσιαστικά τους κανόνες που διέπουν τα δικαιώματα εκατομμυρίων επιβατών σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, ακυρώσεων και προβλημάτων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Από τις αποζημιώσεις έως 600 ευρώ και τις επιστροφές χρημάτων μέσα σε επτά ημέρες, μέχρι τις χαμένες ανταποκρίσεις, τη διαμονή σε ξενοδοχείο, τις χειραποσκευές και ακόμη και τα λάθη στο όνομα του εισιτηρίου, ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 επιχειρεί να βάλει σαφέστερα όρια στις υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών και να ενισχύσει τη θέση του ταξιδιώτη απέναντι σε μια διαταραχή της πτήσης.
Οι αλλαγές αγγίζουν σχεδόν κάθε στάδιο ενός ταξιδιού που δεν εξελίσσεται σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό. Καθορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για αποζημιώσεις και refunds, θεσπίζονται νέες υποχρεώσεις για φαγητό, διαμονή και πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος, ενώ υπό προϋποθέσεις ο επιβάτης θα μπορεί ακόμη και να κλείσει μόνος του εναλλακτική μεταφορά και να ζητήσει από την εταιρεία να καλύψει το κόστος.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αναμορφώσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας των αεροπορικών επιβατών, με τον νέο κανονισμό να εφαρμόζεται από τις 23 Οκτωβρίου 2027.
Οι 25 σημαντικότερες αλλαγές για τα αεροπορικά ταξίδια
1. Αποζημίωση μετά τις τρεις ώρες καθυστέρησης
Ο επιβάτης αποκτά ρητά δικαίωμα αποζημίωσης όταν φτάνει στον τελικό προορισμό του με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών.
2. Από 250 έως 600 ευρώ η αποζημίωση
Τα ποσά διαμορφώνονται σε 250 ευρώ για ταξίδια έως 1.500 χλμ., 400 ευρώ για ενδοενωσιακά ταξίδια άνω των 1.500 χλμ. και άλλα ταξίδια 1.500-3.500 χλμ. και 600 ευρώ για τις υπόλοιπες μεγαλύτερες διαδρομές.
3. Στις πέντε ώρες καθυστέρησης μπορείς να ζητήσεις τα χρήματά σου πίσω
Εάν η καθυστέρηση στην αναχώρηση φτάσει τις πέντε ώρες, η αεροπορική εταιρεία πρέπει να προσφέρει στον επιβάτη τη δυνατότητα επιστροφής χρημάτων.
4. Refund μέσα σε επτά ημέρες
Όταν ο ταξιδιώτης επιλέξει την επιστροφή χρημάτων αντί της συνέχισης του ταξιδιού, αυτή πρέπει να πραγματοποιείται αυτόματα εντός επτά ημερολογιακών ημερών. Στο ποσό περιλαμβάνονται το πλήρες αντίτιμο του εισιτηρίου και, όπου εφαρμόζονται, τα τέλη διαμεσολάβησης.
5. Κανείς δεν μπορεί να σε υποχρεώσει να πάρεις voucher
Η εταιρεία μπορεί να προτείνει κουπόνι αντί χρημάτων, αλλά απαιτείται ρητή συγκατάθεση του επιβάτη. Δεν επιτρέπεται το voucher να εμφανίζεται ως προεπιλεγμένη λύση ή να καθίσταται δυσκολότερη η επιλογή επιστροφής χρημάτων.
6. Και το αχρησιμοποίητο voucher μετατρέπεται ξανά σε χρήματα
Το κουπόνι έχει κανονικά μέγιστη διάρκεια 12 μηνών, με δυνατότητα μίας συμφωνημένης παράτασης. Εάν λήξει χωρίς να έχει χρησιμοποιηθεί ολόκληρο, το υπόλοιπο πρέπει να επιστραφεί αυτομάτως στον επιβάτη, το αργότερο σε επτά ημέρες.
7. Τρεις ώρες για να σου βρει η εταιρεία άλλη μεταφορά
Εάν μετά από διαταραχή ο επιβάτης επιλέξει να συνεχίσει το ταξίδι του, αλλά η εταιρεία δεν προσφέρει μέσα σε τρεις ώρες μεταφορά με άλλη πτήση ή άλλο μέσο υπό συγκρίσιμες συνθήκες, ο ταξιδιώτης μπορεί να αναλάβει δράση μόνος του.
8. Μπορείς να κλείσεις μόνος σου άλλη πτήση
Μετά την παρέλευση του παραπάνω χρονικού ορίου, ο επιβάτης μπορεί να οργανώσει μόνος του την εναλλακτική μεταφορά, ενημερώνοντας την αεροπορική εταιρεία. Τα έξοδα πρέπει να είναι αναγκαία, εύλογα και ενδεδειγμένα.
Η εταιρεία οφείλει να τα επιστρέψει εντός 14 ημερών, μέχρι ποσού που δεν υπερβαίνει το 400% του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου και των σχετικών τελών διαμεσολάβησης.
9. Νέος κανόνας για όσους μένουν «εγκλωβισμένοι» μέσα στο αεροπλάνο
Στις καθυστερήσεις διαδρόμου η εταιρεία πρέπει, μεταξύ άλλων, να εξασφαλίζει επαρκή θέρμανση ή ψύξη της καμπίνας, πρόσβαση στις τουαλέτες και, κατά κανόνα, δωρεάν πόσιμο νερό.
10. Στις δύο ώρες πρέπει να δίνεται δυνατότητα αποβίβασης
Εάν η καθυστέρηση διαδρόμου φτάσει τις δύο ώρες σε αεροδρόμιο κράτους-μέλους, το αεροσκάφος πρέπει να μεταβεί σε πύλη ή άλλο κατάλληλο σημείο όπου θα επιτραπεί στους επιβάτες να αποβιβαστούν, με την επιφύλαξη των σχετικών περιορισμών ασφάλειας.
11. Φαγητό και ποτό ανά δύο ώρες
Οι κανόνες για τη φροντίδα του επιβάτη γίνονται πολύ πιο συγκεκριμένοι: προβλέπονται δωρεάν ελαφρά φαγητά και ποτά κάθε δύο ώρες αναμονής, γεύμα μετά τις τρεις ώρες και στη συνέχεια ανά πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα ημερησίως.
12. Δωρεάν ίντερνετ και δύο τηλεφωνικές κλήσεις
Στη βοήθεια που οφείλει να παρέχει η αεροπορική εταιρεία προστίθενται ρητά πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
13. Ξενοδοχείο όταν απαιτείται διανυκτέρευση
Εάν εξαιτίας της διαταραχής ο επιβάτης πρέπει να μείνει μία ή περισσότερες νύχτες περιμένοντας την πτήση ή την εναλλακτική μεταφορά του, η εταιρεία οφείλει να προσφέρει δωρεάν ξενοδοχειακό κατάλυμα και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο.
14. Πλαφόν τριών διανυκτερεύσεων σε έκτακτες περιστάσεις
Εάν η διαταραχή προκύπτει από έκτακτες περιστάσεις που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν, η εταιρεία μπορεί να περιορίσει την κάλυψη ξενοδοχείου στις τρεις διανυκτερεύσεις.
Το όριο, ωστόσο, δεν πρέπει να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε συγκεκριμένες ευάλωτες κατηγορίες, όπως άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, ασυνόδευτους ανηλίκους, βρέφη, εγκύους και, υπό προϋποθέσεις, άτομα που χρειάζονται ειδική ιατρική βοήθεια.
15. Δωρεάν το προσωπικό αντικείμενο στην καμπίνα
Κατοχυρώνεται ότι ο επιβάτης μπορεί να μεταφέρει ένα προσωπικό αντικείμενο χωρίς πρόσθετη χρέωση. Ως προσωπικό αντικείμενο ορίζεται αποσκευή μέγιστων διαστάσεων 40x30x15 εκατοστών ή αντικείμενο που χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα.
16. Προσοχή: δεν γίνεται υποχρεωτικά δωρεάν και η τροχήλατη χειραποσκευή
Ο κανονισμός δεν καταργεί τους ναύλους χωρίς τροχήλατη χειραποσκευή. Επιβάλλει όμως μεγαλύτερη διαφάνεια: πριν ξεκινήσει η διαδικασία κράτησης πρέπει να εμφανίζεται εξ ορισμού ο ναύλος που περιλαμβάνει χειραποσκευή, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να συγκρίνει το πραγματικό κόστος.
Και αν η εταιρεία αναγκαστεί, για παράδειγμα λόγω χωρητικότητας ή αλλαγής αεροσκάφους, να στείλει επιτρεπόμενη χειραποσκευή στον χώρο φορτίου, δεν μπορεί να επιβάλει επιπλέον χρέωση.
17. Δωρεάν διόρθωση λάθους στο όνομα
Ένα απλό ορθογραφικό λάθος στο όνομα δεν θα πρέπει πλέον να μετατρέπεται σε ακριβό «πρόστιμο». Εάν το αίτημα γίνει έως 48 ώρες πριν από την αναχώρηση, ο αερομεταφορέας πρέπει να διορθώνει δωρεάν τουλάχιστον μία φορά ορθογραφικά λάθη ή να πραγματοποιεί προβλεπόμενη διοικητική επικαιροποίηση του ονόματος.
Δεν πρόκειται, πάντως, για δυνατότητα αλλαγής του προσώπου που ταξιδεύει ή μεταβίβασης του εισιτηρίου σε τρίτο.
18. Αποζημίωση ακόμη και για «υποβάθμιση» θέσης
Εάν η εταιρεία μεταφέρει τον ταξιδιώτη σε ανώτερη κατηγορία, δεν μπορεί να του ζητήσει επιπλέον χρήματα. Αν, αντίθετα, τον τοποθετήσει σε χαμηλότερη κατηγορία από αυτήν που πλήρωσε, προβλέπεται αυτόματη επιστροφή μέσα σε 14 ημέρες.
Το ποσό είναι τουλάχιστον 30% της τιμής της πτήσης για διαδρομές έως 1.500 χλμ., 50% για τις περισσότερες ενδιάμεσες κατηγορίες και 75% για τις μεγαλύτερες πτήσεις.
19. Εννέα μήνες για την αίτηση αποζημίωσης – 30 ημέρες για απάντηση
Ο επιβάτης έχει εννέα μήνες από την ημερομηνία αναχώρησης που αναγράφεται στο εισιτήριό του για να υποβάλει αίτημα αποζημίωσης.
Η εταιρεία πρέπει να επιβεβαιώσει άμεσα την παραλαβή και μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες είτε να πληρώσει είτε να αιτιολογήσει γιατί δεν καταβάλλει την αποζημίωση.
20. Νέα διαδικασία καταγγελιών – Και προθεσμία για να απαντήσει η εταιρεία
Αεροπορικές εταιρείες και μεσάζοντες υποχρεούνται να διαθέτουν μηχανισμό διεκπεραίωσης καταγγελιών. Ο επιβάτης μπορεί να υποβάλει καταγγελία εντός 12 μηνών από την πτήση ή την ημερομηνία κατά την οποία αυτή επρόκειτο να πραγματοποιηθεί ή εντός τριών μηνών από αίτημα αποζημίωσης, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη.
Η παραλαβή της καταγγελίας πρέπει να επιβεβαιώνεται μέσα σε επτά εργάσιμες ημέρες και η τεκμηριωμένη απάντηση να δίνεται μέσα σε έναν μήνα. Σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις, η τελική απάντηση μπορεί να φτάσει έως τους δύο μήνες.
21. Χαμένη ανταπόκριση: Η εταιρεία αναλαμβάνει
Εάν ο επιβάτης χάσει πτήση ανταπόκρισης λόγω προβλήματος στην προηγούμενη πτήση, η εταιρεία πρέπει να του εξασφαλίσει άλλη πτήση ή άλλο μέσο μεταφοράς. Αν δεν υπάρξει λύση εντός πέντε ωρών, πρέπει να προσφερθεί και επιστροφή χρημάτων. Καθυστέρηση άνω των τριών ωρών στον τελικό προορισμό μπορεί να γεννά δικαίωμα αποζημίωσης.
22. Γονείς και παιδιά σε διπλανές θέσεις
Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να δίνουν χωρίς πρόσθετη χρέωση στον συνοδό παιδιού τη δυνατότητα να καθίσει σε παρακείμενη θέση, εφόσον ταξιδεύουν με την ίδια σύμβαση μεταφοράς. Αν δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις, η εταιρεία πρέπει να προσπαθήσει να τους τοποθετήσει μαζί.
23. Το παιδικό καρότσι μέχρι το αεροπλάνο
Βρέφη και παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν χωρίς επιπλέον κόστος το καρότσι τους μέχρι την πύλη ή τη θύρα του αεροσκάφους. Προβλέπεται επίσης προτεραιότητα κατά την επιβίβαση για τα παιδιά με καρότσι και τον συνοδό τους.
24. Πρόσθετη προστασία για επιβάτες με αναπηρία
Οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται σε προσβάσιμη μορφή, ενώ σε περίπτωση διαταραχής οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα δικαιούνται ιδιαίτερη φροντίδα και ταχύτερη εξυπηρέτηση. Κατά την αναδρομολόγηση πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να αποφεύγονται και οι πρόσθετες ανταποκρίσεις.
25. Δωρεάν πόσιμο νερό και φόρτιση κινητών σε όλα τα αεροδρόμια
Σε όλα τα αεροδρόμια της ΕΕ με εμπορική επιβατική κίνηση θα πρέπει να διατίθενται δωρεάν πόσιμο νερό και σταθμοί φόρτισης ηλεκτρονικών συσκευών. Η υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας, την πτήση ή τον τερματικό σταθμό στον οποίο βρίσκεται ο επιβάτης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον ταξιδιώτη
Ο νέος κανονισμός επιχειρεί να κάνει πολύ πιο συγκεκριμένο το «τι γίνεται μετά» όταν ένα αεροπορικό ταξίδι δεν εξελίσσεται όπως είχε προγραμματιστεί. Καθορίζει χρονικά όρια για επιστροφές και απαντήσεις, βάζει κανόνες για την πολύωρη παραμονή μέσα στο αεροσκάφος, ενισχύει τη δυνατότητα του ταξιδιώτη να βρει μόνος του εναλλακτική λύση και περιορίζει πρακτικές όπως τα υποχρεωτικά vouchers ή οι χρεώσεις για απλές διορθώσεις ονομάτων.
Παράλληλα, η εταιρεία δεν αρκεί να επικαλείται γενικά «έκτακτες περιστάσεις» για να απαλλαγεί από την αποζημίωση. Πρέπει να αποδεικνύει ότι υπάρχει άμεση αιτιώδης σχέση μεταξύ του έκτακτου γεγονότος και της διαταραχής και ότι αυτή δεν μπορούσε να αποφευχθεί ακόμη και εάν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.
Οι κανόνες, πάντως, δεν εφαρμόζονται ακόμη. Η ημερομηνία που πρέπει να κρατήσουν επιβάτες και αεροπορικές εταιρείες είναι η 23η Οκτωβρίου 2027, οπότε ο Κανονισμός 2026/2202 τίθεται σε εφαρμογή σε ολόκληρη την ΕΕ.