«Οι χώρες του της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (ΝΑΤΟ) προετοιμάζονται για ένα δυσμενές σενάριο εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ την Τρίτη (3/11), σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες της Συμμαχίας, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαίσθητης φύσης του ζητήματος.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι ανησυχούν ότι μια ενδεχόμενη ήττα των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές θα μπορούσε να οδηγήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε κλιμάκωση των επιθέσεών του κατά του ΝΑΤΟ.
Όπως επισημαίνουν, εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, βρεθεί αντιμέτωπος με περιορισμούς από το Κογκρέσο στην εσωτερική πολιτική, ενδέχεται να επιδιώξει να ενισχύσει το αποτύπωμά του στη διεθνή σκηνή, όπου διαθέτει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων ως ανώτατος διοικητής των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με τρεις από τους διπλωμάτες, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποχώρηση χιλιάδων επιπλέον Αμερικανών στρατιωτών από την Ευρώπη.
Από την πλευρά του, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας σημείωσε ότι οι πρόεδροι που εισέρχονται σε μεταβατική περίοδο συχνά εκδηλώνουν ένα μείγμα απογοήτευσης και διάθεσης για περιπέτειες στην εξωτερική πολιτική. Όπως ανέφερε, η επίθεση κατά του ΝΑΤΟ «φαίνεται να αποτελεί σταθερό στοιχείο της κοσμοθεωρίας του Τραμπ».
Επίσης η αναπληρώτρια γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου Olivia Wales, δήλωσε στο Politico ότι: «ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλο». Ως παραδείγματα ανέφερε τη συμφωνία των συμμάχων για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στη Γροιλανδία και τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Τραμπ «παραμένει σταθερός στη θέση ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχαν στηρίξει τις ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράν» και πρόσθεσε επίσης ότι: «Ο πρόεδρος δεν θα συμβιβαστεί με τη διαχειριζόμενη παρακμή της Δύσης και θα συνεχίσει να προωθεί αμείλικτα τα συμφέροντά μας εντός και εκτός συνόρων».
Εντάσεις και ανησυχίες για το μέλλον της Συμμαχίας
Οι ανησυχίες αυτές αντανακλούν την κλιμάκωση των διατλαντικών εντάσεων, μετά τη διακοπή από τις ΗΠΑ των υπηρεσιών του δορυφορικού δικτύου Starlink προς την Ουκρανία και την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές.
Μια νέα κλιμάκωση των επιθέσεων θα επιβάρυνε περαιτέρω τις σχέσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία εντείνει τις επιχειρήσεις σαμποτάζ και τις ενέργειες που εντάσσονται στον λεγόμενο υβριδικό πόλεμο στην Ευρώπη.
Ένας από τους διπλωμάτες της Συμμαχίας εκτίμησε ότι, εάν ο Τραμπ εκνευριστεί, «θα είναι ιδιαίτερα σκληρός».
Δυνάμεις, χρηματοδότηση και Ουκρανία
Κομβικό σημείο αποτελεί η επικείμενη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο.
Εάν ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίσει εμπόδια στην προώθηση της νομοθετικής του ατζέντας στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ενδέχεται να προχωρήσει σε σημαντικά μεγαλύτερη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, προκειμένου να ενισχύσει τη στήριξή του στο εσωτερικό, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες.
Η Oana Lungescu, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ και συνεργάτιδα του Royal United Services Institute, εκτιμά ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να συνδέσει τη διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη με την αποδοχή από τις ευρωπαϊκές χώρες μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, την οποία θα υποστηρίζουν οι ΗΠΑ.
Η ίδια προειδοποίησε ότι υπάρχει ο κίνδυνος η αναθεώρηση της αμερικανικής στάσης, το Ουκρανικό και η ευρωπαϊκή ασφάλεια να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Παράλληλα, ο Τραμπ θα μπορούσε να μειώσει τη συνεισφορά των ΗΠΑ στη χρηματοδότηση του ΝΑΤΟ, να περιορίσει το πρόγραμμα αγοράς όπλων PURL για την Ουκρανία και να ενισχύσει περαιτέρω τις σχέσεις με τη Ρωσία, σύμφωνα με τους διπλωμάτες.
Μια σημαντική εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να επιφέρει αλλαγές και στο Πεντάγωνο, επηρεάζοντας τα σχέδια που βρίσκονται αυτή την περίοδο υπό επεξεργασία.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, λόγω της άρνησής του να παρέχει τακτικές ενημερώσεις για τους προϋπολογισμούς και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, κυρίως σε Δημοκρατικούς βουλευτές.
Η δυσαρέσκεια αυτή έχει τροφοδοτήσει τα σενάρια περί απομάκρυνσής του σε περίπτωση εκλογικής ήττας του Τραμπ, ιδίως εάν οι Δημοκρατικοί αναλάβουν τον έλεγχο του Κογκρέσου και ξεκινήσουν έρευνες για τις αποπομπές ανώτατων αξιωματικών, καθώς και για την εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν.
Μια ενδεχόμενη αποχώρηση του Χέγκσεθ θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεταβατική περίοδο στο Πεντάγωνο, καθυστερώντας πιθανές αποφάσεις για τη μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη.
Θεωρητικά, η εξασφάλιση πλειοψηφίας από τους Δημοκρατικούς τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία θα περιόριζε τα περιθώρια κινήσεων του Τραμπ, ακόμη και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας. Ωστόσο, η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει ελάχιστη παρουσία 76.000 στρατιωτών στην Ευρώπη.
Η Jennifer Kavanagh ανώτερη συνεργάτιδα του Defense Priorities, εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο το συγκεκριμένο όριο θα μπορούσε να διατηρηθεί σε περίπτωση δικαστικής αμφισβήτησης. Όπως σημειώνει, «είναι αμφίβολο αν το ελάχιστο όριο δυνάμεων θα αντέξει σε νομικό έλεγχο και, σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ έχει δείξει ότι συχνά αγνοεί τις δικαστικές αποφάσεις».
Η ίδια επισημαίνει ότι, εάν η κυβέρνηση Τραμπ αποφασίσει μια ευρείας κλίμακας αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων, η Ευρώπη θα δυσκολευτεί να καλύψει κρίσιμα στρατιωτικά κενά. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, τα συστήματα αεράμυνας, η υποστήριξη πληροφοριών και αναγνώρισης, ο εναέριος ανεφοδιασμός και ορισμένες μορφές υλικοτεχνικής υποστήριξης.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας του Μαυροβουνίου Dragan Krapović, εμφανίστηκε πιο καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο ο Τραμπ να πλήξει τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Σε δηλώσεις του στο POLITICO ανέφερε: «Έχουμε ακούσει πολλές φορές εικασίες για αποχώρηση του Τραμπ από το ΝΑΤΟ. Αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής. Το Κογκρέσο λαμβάνει την τελική απόφαση για τη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη».
Ωστόσο, ένας διπλωμάτης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας εξέφρασε αμφιβολίες για τη δυνατότητα ασφαλών προβλέψεων σχετικά με τις επόμενες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου. «Για να κάνεις προβλέψεις με υψηλή πιθανότητα επιτυχίας, χρειάζεσαι ένα πρόσωπο που λαμβάνει αποφάσεις με ορθολογικό τρόπο. Δεν θεωρώ ότι έχουμε κάτι τέτοιο με τον σημερινό πρόεδρο», ανέφερε.
Το ΝΑΤΟ και το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησαν στα αιτήματα του Politico για σχολιασμό'».