Ασφυκτική πίεση και ανησυχία, με βάση ρεαλιστικά δεδομένα για το μέλλον του δημογραφικού ασκεί το δημογραφικό στο ασφαλιστικό σύστημα και στην αγορά εργασίας φέρνοντας στο προσκήνιο την αναπόφευκτη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια και στη χώρα μας.
Ειδικότερα, η νέα έκθεση της Κομισιόν για τη δημογραφική και οικονομική γήρανση (Ageing Report 2027) υποδεικνύει για την Ελλάδα την προοπτική αύξησης του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 68 έτη έως το 2030. Συγκεκριμένα, εκτιμά πως το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα από τα 67 έτη το 2025 θα φθάσει τα 68 το 2030, τα 70 το 2055 και τα 72 το 2080. Αντίστοιχα, το όριο πρόωρης συνταξιοδότησης, που σήμερα αποτυπώνεται στα 62 έτη, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στα 63 το 2030, στα 65 το 2055 και στα 67 το 2080.
Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, η οποία δεν καταργήθηκε, από την 1/1/2024 τα όρια ηλικίας θα ανακαθορίζονται ανά τριετία, με βάση πάντα το προσδόκιμο ζωής. Από το 2010 έως το 2015 είχαμε αύξηση του προσδόκιμου ζωής (περίπου 7 έως 12 μήνες).
Ωστόσο την περίοδο 2015-2020 δε σημειώθηκε αντίστοιχη αύξηση. Μάλιστα τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της πανδημίας το προσδόκιμο ζωής έχει υποχωρήσει οπότε σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας δεν απαιτείται προς το παρόν να ανοίξει συζήτηση για αύξηση των γενικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Η υπόδειξη της Κομισιόν για αύξηση των ορίων συνδέεται με τη δημογραφική εικόνα της χώρας η οποία δείχνει «γερασμένη» με τις γεννήσεις διαρκώς να μειώνονται και το προσδόκιμο ζωής να αυξάνεται.
Ειδικότερα, ο πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 10,4 εκατομμύρια το 2025 σε 10,2 εκατομμύρια το 2030, 9,7 εκατομμύρια το 2040 και μόλις 7,6 εκατομμύρια το 2080. Την ίδια στιγμή, η γήρανση θα αλλάζει ριζικά τη σύνθεση του πληθυσμού. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω από 23,9% το 2025 προβλέπεται να αυξηθεί σε 25,9% το 2030, 31,1% το 2040 και 34,6% το 2080. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αύξηση των πολύ ηλικιωμένων, δηλαδή των ατόμων άνω των 80 ετών: από 7,2% του πληθυσμού το 2025, θα φθάσουν σε 14,9% το 2080.
Η βασική αιτία είναι ότι οι γεννήσεις δεν επαρκούν για να αναπληρώσουν τις γενιές που γερνούν και αποχωρούν από την αγορά εργασίας. Ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα βρίσκεται μόλις στο 1,20 παιδί ανά γυναίκα. Αν και η Κομισιόν εκτιμά ότι θα αυξηθεί σταδιακά, θα παραμείνει πολύ χαμηλός: 1,22 το 2030, 1,34 το 2040 και 1,45 το 2080, πολύ κάτω από το επίπεδο των περίπου 2,1 παιδιών που απαιτείται για την αναπλήρωση του πληθυσμού χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης.
Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής συνεχίζει να αυξάνεται. Για τις γυναίκες από 84,5 έτη το 2025 προβλέπεται να φθάσει τα 90,1 το 2080 και για τους άνδρες από 79,5 σε 86,4 έτη. Στην ηλικία των 65 ετών, οι γυναίκες αναμένεται να έχουν κατά μέσο όρο ακόμη 26,4 χρόνια ζωής το 2080, έναντι 21,8 το 2025, ενώ για τους άνδρες η αντίστοιχη διάρκεια αυξάνεται από 18,7 σε 23,8 χρόνια. Με άλλα λόγια, οι συνταξιούχοι θα ζουν περισσότερα χρόνια μετά την έξοδό τους από την εργασία, γεγονός που αυξάνει τη διάρκεια καταβολής των συντάξεων.
Άννα Ευθυμίου στον ΣΚΑΪ: Δεν θα προκύψει αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης το 2027
Η δεύτερη υφυπουργόςς Εργασίας καΙ όχι κανένας άλλος ανώτερος αρμόδιος κυβερνητικός παράγοντας, δηλωσε ότι οι συγκεκριμένες αναφορές δεν συνιστούν ειλημμένες αποφάσεις ούτε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αύξηση των ορίων ηλικίας
Καθησυχαστικό αλλά περιορισμένο μήνυμα, ότι δεν θα υπάρξει αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ,μόνο, το 2027 έστειλε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννα Ευθυμίου, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, με αφορμή τα σημερινά δημοσιεύματα σχετικά με τις ευρωπαϊκές προβολές για την εξέλιξη των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα.
Η κ. Ευθυμίου ξεκαθάρισε ότι οι συγκεκριμένες αναφορές δεν συνιστούν ειλημμένες αποφάσεις ούτε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αύξηση των ορίων ηλικίας, αλλά αποτελούν προβολές που βασίζονται σε δημογραφικά και αναλογιστικά δεδομένα και επανεξετάζονται ανά τριετία.
Όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε, «δεν θα προκύψει αύξηση των ορίων ηλικίας για το 2027», επισημαίνοντας ότι οι προηγούμενες προβολές δεν επιβεβαιώθηκαν από τα απολογιστικά στοιχεία.
Η υφυπουργός εξήγησε ότι οι προβολές αυτές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και τις πιθανές επιπτώσεις του στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Ωστόσο, τόνισε ότι πρόκειται για εκτιμήσεις και όχι για δεσμευτικές αποφάσεις, σημειώνοντας πως αντίστοιχες προβολές για το 2027 δεν επιβεβαιώθηκαν στην πράξη.
«Αυτό που θα έλεγα είναι να έχουμε μια ψυχραιμία στην αντιμετώπιση τέτοιων δεδομένων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι απαιτείται συγκρατημένη και τεκμηριωμένη προσέγγιση, χωρίς να δημιουργείται αδικαιολόγητη ανησυχία στους ασφαλισμένους.
Αναφερόμενη στο ευρωπαϊκό Ageing Report, διευκρίνισε ότι η σχετική έκθεση βρίσκεται υπό κατάρτιση και αναμένεται να δημοσιοποιηθεί τον Μάιο του 2027. Όπως εξήγησε, τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας εντάσσονται στην προβλεπόμενη διαδικασία προετοιμασίας της έκθεσης και δεν αποτελούν κυβερνητική απόφαση για αλλαγή των ορίων ηλικίας.
Παράλληλα, η κ. Ευθυμίου επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν νομοθετεί για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα, διαχωρίζοντας τις ευρωπαϊκές δημογραφικές προβολές από τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, επανέλαβε ότι, με βάση τα στοιχεία που έχουν εξεταστεί, δεν προκύπτει αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης κατά την επανεξέταση του 2027.
.