Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2022  05:37:27

Όταν ο Άλμπερτ Αϊνστάιν υπονόμευσε το έργο του

Ήταν το μεγαλύτερο μυαλό της σύγχρονης εποχής. Πώς έγινε και κατέληξε τόσο μόνος; Το βιβλίο πραγματεύεται «τη μεγαλύτερη γκάφα της ζωής» του Αϊνστάιν, όπως τη χαρακτήριζε ο ίδιος.

Το μεγαλύτερο λάθος του Αϊνστάιν: η απομόνωση στο Πρίνστον και η πίστη σε έναν Θεό που δεν παίζει ζάρια
μτφρ.: Κωνσταντίνα Γεωργούλια, 2022
εκδ. Τραυλός

Ηταν το μεγαλύτερο μυαλό της σύγχρονης εποχής. Πώς έγινε και κατέληξε τόσο μόνος;
Βερολίνο, 1915 (εν καιρώ πολέμου). Ο Αϊνστάιν μόλις είχε δημιουργήσει μια σπουδαία εξίσωση – τη διάσημη E=mc2 που είχε διατυπώσει το 1905, δέκα χρόνια νωρίτερα, αλλά κάτι ακόμα πιο ισχυρό: την εξίσωση που βρίσκεται στην καρδιά της γενικής σχετικότητας. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα όλων των εποχών, τόσο σημαντικό όσο τα έργα του Μπαχ ή του Σαίξπηρ. Η εξίσωση του 1915 του Αϊνστάιν είχε μόνο δύο κεντρικούς όρους, όμως θα μπορούσε να αποκαλύψει ασύλληπτα χαρακτηριστικά του χώρου και του χρόνου, θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί υπάρχουν οι μαύρες τρύπες, να δείξει πώς ξεκίνησε το Σύμπαν και πώς πιθανότατα θα τελειώσει· θα μπορούσε ακόμα και να χτίσει θεμέλια για επαναστατικές τεχνολογίες, όπως την πλοήγηση με GPS.

Ο Αϊνστάιν ήταν ενθουσιασμένος με αυτό που είχε ανακαλύψει. «Τα πιο τολμηρά μου όνειρα βγαίνουν αληθινά», έγραφε στον καλύτερό του φίλο εκείνη τη χρονιά. Δυστυχώς, ήταν όνειρα που χάθηκαν. Δύο χρόνια αργότερα, το 1917, συνειδητοποίησε ότι τα δεδομένα της αστρονομίας για το σχήμα του Σύμπαντος έρχονταν σε αντίθεση με τη θεωρία της γενικής σχετικότητας. Ανίκανος να αιτιολογήσει αυτή την ασυμφωνία, τροποποίησε τεχνηέντως τη νέα του εξίσωση ώστε να ταιριάζει με τα δεδομένα, προσθέτοντας έναν συμπληρωματικό όρο που κατέστρεψε την απλότητά της.

Οπως προέκυψε, αυτός ο συμβιβασμός ήταν απλώς προσωρινός. Μερικά χρόνια αργότερα, νέα στοιχεία απέδειξαν ότι η πρωτότυπη και όμορφη ιδέα του ήταν σωστή. Ο Αϊνστάιν αναγκάστηκε να αποκαταστήσει την αρχική του εξίσωση. Η εσπευσμένη προσωρινή τροποποίηση ήταν «η μεγαλύτερη γκάφα της ζωής μου», δήλωσε, καθώς είχε καταστρέψει την ομορφιά της πρωτότυπης, απλής εξίσωσης του 1915. Ωστόσο, παρόλο που αυτή η τροποποίηση ήταν το πρώτο μεγάλο λάθος του Αϊνστάιν θα ερχόταν ένα ακόμα μεγαλύτερο.

Ο Αϊνστάιν διαισθανόταν ότι δεν ήταν σωστό να προσαρμοστεί στα λανθασμένα πειραματικά στοιχεία – θα έπρεπε απλώς να είχε διατηρήσει την ψυχραιμία του έως ότου οι αστρονόμοι συνειδητοποιήσουν το λάθος τους. Και μετά από αυτό κατέληξε στο πρόσθετο συμπέρασμα ότι ακόμη και για τα πιο σημαντικά ζητήματα, δεν έπρεπε ποτέ ξανά να ακολουθήσει τα πειραματικά δεδομένα. (...) Αυτή ήταν μια πολύ ανθρώπινη αντίδραση, αλλά είχε καταστροφικές συνέπειες: Υπονόμευσε τη μελέτη του σχετικά με τον μικρόκοσμο και τα σημαντικά συμπεράσματα του Αϊνστάιν για την κβαντική μηχανική.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Πολυμέσα

Cookies make it easier for us to provide you with our services. With the usage of our services you permit us to use cookies.
Ok Decline