Κάτω από τον εντυπωσιακό γυάλινο θόλο του Γκραν Παλαί στο Παρίσι, ένα κτίριο-σύμβολο της βιομηχανικής επανάστασης του 19ου αιώνα, η Ελλάδα κοίταξε την περασμένη εβδομάδα προς τον ουρανό και τη νέα βιομηχανική επανάσταση του Διαστήματος.
Στην πρώτη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα, μια γαλλο-γερμανική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας πέρα από τη Γη, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε τον σχεδιασμό για την πρώτη πτήση έλληνα αστροναύτη, η οποία είχε προαναγγελθεί κατά την παρουσίαση της εθνικής διαστημικής στρατηγικής τον Ιούλιο.
Ο γιατρός Αδριανός Γολέμης, αστροναύτης της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA, προγραμματίζεται να «εκτοξευθεί» τον επόμενο Ιούλιο για μια αποστολή δύο εβδομάδων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
«Σήμερα είμαστε περήφανοι που ανακοινώνουμε ότι ο πρώτος έλληνας αστροναύτης θα ταξιδέψει στο Διάστημα στο πλαίσιο της αποστολής της Vast» δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο άνοιγμα της διήμερης συνόδου την Τετάρτη.
Μιλώντας δίπλα στον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, μπροστά στο ομοίωμα ενός ευρωπαϊκού πυραύλου, ο Πρωθυπουργός παρουσίασε την αποστολή ως σημαντικό βήμα προόδου. «Πριν από λίγα χρόνια η Ελλάδα δεν είχε παρουσία στο Διάστημα, δεν είχε διαστημικό πρόγραμμα, ούτε διαστημική στρατηγική. Σήμερα έχουμε 18 δορυφόρους σε τροχιά και ένα οικοσύστημα παραγωγής δορυφόρων» είπε, αναφερόμενος στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων.
Ο Γολέμης θα πετάξει με τον ρόλο του χειρουργού πτήσης στην εμπορική αποστολή PAM-6, την οποία μίσθωσε η Γαλλία από την αμερικανική εταιρεία Vast. Η πτήση θα πραγματοποιηθεί με σκάφος της αμερικανικής SpaceX που θα εκτοξευθεί από τη Φλόριντα και στο οποίο θα επιβαίνουν επίσης ο βετεράνος γάλλος αστροναύτης Τομά Πεσκέ ως κυβερνήτης και ο Τσέχος Αλες Σβόμποντα στον ρόλο του πιλότου. Ενα τέταρτο μέλος (σχεδόν σίγουρα Ευρωπαίος) αναμένεται να ανακοινωθεί σε επόμενο χρόνο.
Το επόμενο στάδιο της προετοιμασίας αφορά την «εκπαίδευση με τη NASA για τον ISS και την εκπαίδευση με τη SpaceX για την κάψουλα Crew Dragon», μας είπε o Πεσκέ σε μια από τις δεκάδες αίθουσες του λαβυρίνθου της συνόδου.
Στο πολυεθνικό τροχιακό εργαστήριο του ISS, ο έλληνας αστροναύτης θα πραγματοποιήσει πειράματα για λογαριασμό ελληνικών ερευνητικών ιδρυμάτων, πιθανώς και επιχειρήσεων.
Αν και η εκπρόσωπος της Vast αρνήθηκε να αποκαλύψει το κόστος, κάθε θέση στο σκάφος πιστεύεται ότι τιμάται γύρω στα 60 εκατομμύρια ευρώ. Είναι ένα ποσό που θα πιάσει τόπο, σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. «Είναι μια επένδυση στη γνώση, την επιστήμη και τη νέα γενιά» είπε στο ΒΗΜΑ-Science ο Δημήτρης Παπαστεργίου.
«Μέσα από επιστημονικά πειράματα και εκπαιδευτικές δράσεις, μαθητές και νέοι θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά στο Διάστημα και να δουν στην πράξη πώς η επιστήμη μετατρέπει την περιέργεια σε γνώση και καινοτομία. Δεν στέλνουμε μόνο έναν Ελληνα στο Διάστημα, στέλνουμε ένα μήνυμα σε κάθε παιδί στην Ελλάδα ότι το μέλλον που ονειρεύεται μπορεί να είναι πολύ πιο ψηλά απ' όσο φαντάζεται». Η αποστολή είναι βέβαια και θέμα γοήτρου για ένα επίδοξο νέο μέλος στο κλαμπ του Διαστήματος.
Οπως μας είπε ο δρ Γιάννης Δαγκλής, μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, η ESA, η οποία είναι ο θεσμικός φορέας υλοποίησης και τεχνικός ενδιάμεσος, θα επιστρέψει ένα μέρος της επένδυσης υπό τη μορφή αναθέσεων σε ελληνικές εταιρείες. Περίπου 2.000 συμμετέχοντες από 90 χώρες προσήλθαν στη σύνοδο και έκλεισαν «50 συμφωνίες αξίας δισεκατομμυρίων», σύμφωνα με τον Μακρόν. To Ελιζέ έκανε επίσης μια σειρά από διακηρύξεις, μεταξύ άλλων για τα διαστημικά σκουπίδια και τη χρήση των συχνοτήτων του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.
Σύμφωνα με την ESA, η σύνοδος ήταν ένα ενδιάμεσο βήμα για τις πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν τον Δεκέμβριο, οπότε θα τεθεί επί τάπητος το ζήτημα της ανάπτυξης ευρωπαϊκών πυραύλων για ανθρώπινες αποστολές, τις οποίες μονοπωλούν σήμερα η SpaceX και η Ρωσία.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε στη σύνοδο τη σημασία της σχεδιαζόμενης «Ευρωπαϊκής Διαστημικής Ασπίδας» για την προστασία των ευρωπαϊκών δορυφόρων από παρεμβολές και παραποίηση σημάτων, μια νέα τακτική που εφαρμόζει η Ρωσία στον πόλεμο με την Ουκρανία. Βασικό ρόλο στην ασπίδα θα έχει ο αστερισμός ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών IRIS2, απάντηση της Ευρώπης στο Starlink της SpaceX, από το οποίο εξαρτάται σήμερα το Κίεβο για να καθοδηγεί τις επιθέσεις drones κατά ρωσικών στόχων.
«Πλέον μπορεί να διεξάγει έρευνα στο πιο εξελιγμένο εργαστήριο της ανθρωπότητας»
Στο πλαίσιο της Διεθνούς Συνόδου για το Διάστημα στο Παρίσι το ΒΗΜΑ-Science είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον Αδριανό Γολέμη, ο οποίος ετοιμάζεται πυρετωδώς για το ταξίδι του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Στην ερώτηση σχετικά με το επόμενο στάδιο προετοιμασίας της αποστολής που θα λάβει χώρα σε περίπου 10 μήνες, ο κ. Γολέμης απάντησε ότι «αφορά την εισαγωγική εκπαίδευση στις ΗΠΑ που ξεκινάει σε μία εβδομάδα. Περιλαμβάνει δοκιμές της στολής, πτήσεις για εξοικείωση με τις δυνάμεις G, θεωρητικά μαθήματα για τον Σταθμό κ.λπ.».
Ο έλληνας αστροναύτης της ESA μίλησε και για τα επερχόμενα πειράματα που αναμένεται να διεξαγάγει κατά την αποστολή στον ISS. «Η αξιολόγηση ελληνικών προτάσεων είναι εν εξελίξει. Στον Σταθμό έχουμε το πλεονέκτημα να κάνουμε μοναδική έρευνα σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας πάνω σε κάθε επιστημονικό τομέα: βιολογία, χημεία, φυσική, επιστήμη υλικών, ιατρική κ.λπ. Η μοναδική αυτή γνώση εφαρμόζεται στη συνέχεια για να βελτιώσουμε τη ζωή μας στη Γη. Είμαστε χαρούμενοι που η Ελλάδα θα συνεισφέρει εφεξής σε αυτό».
Κατά τον κ. Γολέμη το πρώτο ταξίδι της Ελλάδας πέρα από τη Γη θα προσφέρει σε επιστήμονες της χώρας μας, σε ερευνητικά ινστιτούτα και σε εταιρείες «τη δυνατότητα να εκτελέσουν μοναδική έρευνα στο πιο εξελιγμένο εργαστήριο της ανθρωπότητας, τον τροχιακό Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Αναμένουμε επίσης να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας και του ήδη δυνατού αεροδιαστημικού της τομέα στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο και να γεννήσει ακόμη περισσότερες αποδοτικές συνεργασίες. Γνωρίζουμε πως αυτό αποτελεί όχι μόνο κίνητρο για τη νέα γενιά αλλά έχει και μετρήσιμη επίδραση στην οικονομία μιας χώρας, άμεσα και έμμεσα μέσω του brain gain».
