Αιτία, τα πολύ χαμηλά εισοδήματα που εξακολουθούν να δηλώνουν οι πολίτες στην εφορία: από τις φορολογικές δηλώσεις προκύπτει ότι από το σύνολο των μισθωτών, συνταξιούχων ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων –έναν πληθυσμό άνω των 6,6 εκατ. φυσικών προσώπων– μόνο οι 13 στους 100 εμφανίζουν ετήσιο φορολογητέο εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ. Η δε περαιτέρω ανάλυση αποδεικνύει ότι πολλές από τις εξαγγελίες της ΔΕΘ τελικώς έχουν πολύ περιορισμένο... κοινό.
Η μειοψηφία των αυτοαπασχολουμένων ευνοείται από τις αλλαγές στα τεκμήρια, οι λιγότεροι τρίτεκνοι θα εκμεταλλευτούν το αφορολόγητο των 20.000 ευρώ, ενώ ισχνή μειοψηφία θα είναι και οι αγρότες που θα δουν ελάφρυνση στο εκκαθαριστικό τους όπως και οι ιδιοκτήτες ακινήτων που θα βοηθηθούν από τη νέα κλίμακα φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια.
Τα επίσημα στατιστικά των εκκαθαριστικών αποτυπώνουν μια εξαιρετικά συμπιεσμένη εισοδηματική βάση. Σε σύνολο 6.678.421 φορολογουμένων με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις και επιχειρηματική δραστηριότητα:
– 70,53% (4,71 εκατ. πολίτες) δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 15.000 ευρώ.
– 86,58% (5,78 εκατ. πολίτες) δεν ξεπερνούν τις 20.000 ευρώ.
– Μόλις 13,42% (896.209 φορολογούμενοι) ξεπερνούν τον πήχυ των 20.000 ευρώ, ενώ εισόδημα άνω των 50.000 ευρώ εμφανίζει μόλις το 1,2% (80.302 άτομα).
Οταν λοιπόν οι παρεμβάσεις εστιάζουν σε εισοδηματικά κλιμάκια άνω των 15.000 ή 20.000 ευρώ, εξ ορισμού απευθύνονται σε ένα στενό στρώμα της κοινωνίας:
– Τρίτεκνοι: Η εξαγγελία αφορά στον μηδενισμό του φόρου εισοδήματος στα πρώτα 20.000 ευρώ για οικογένειες με τρία τέκνα. Η ακτινογραφία των δηλώσεων αποκαλύπτει τα εξής:
Στο σύνολο των 152.039 τρίτεκνων φορολογουμένων, εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ δηλώνει μόλις το 21,57% (32.789 άτομα).
Οι λανθασμένοι «λογαριασμοί» της εφορίας
Σχεδόν 8 στους 10 τρίτεκνους (78,43%) δηλώνουν κάτω από 20.000 ευρώ, έχοντας ήδη εξασφαλίσει σημαντική κάλυψη από την υφιστάμενη έκπτωση φόρου. Ετσι, το πλήρες όφελος της νέας κλίμακας περιορίζεται σε μια μειοψηφία. Υπολογίζεται ότι κάποιο κέρδος θα έχουν 43.061 μισθωτοί – τρίτεκνοι. Και από αυτούς όμως, πάνω από τους μισούς θα αντιστοιχεί όφελος κάτω από 500 ευρώ τον χρόνο. Οσο για τους αυτοαπασχολούμενους τρίτεκνους, κερδισμένοι θα είναι περίπου 33.000 εκ των οποίων όμως ο ένας στους τρεις θα κερδίσει επίσης κάτω από 500 ευρώ και αυτό από το 2028.– Αγρότες: Σε σύνολο 245.907 αγροτών, μόλις 13.725 (5,58%) δηλώνουν καθαρό εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ. Το 94,42% παραμένει σε χαμηλότερα κλιμάκια. Εννοείται ότι το αφορολόγητο των 20.000 ευρώ ευνοεί και αυτούς που δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα. Ομως το όφελος είναι περιορισμένο: Κάποια μείωση θα δουν περίπου 68.000 αγρότες, δηλαδή ο ένας στους τέσσερις από τον πληθυσμό των 245.907. Ομως, οι μισοί θα κινηθούν σε ένα εύρος από... 33 ευρώ τον χρόνο μέχρι και 500 ευρώ.
Χαμηλότερο από το 2010 το εισόδημα των Ελλήνων το 2025
– Εισοδηματίες: Από τους 2.058.505 φορολογουμένους με εισοδήματα από ενοίκια, μόλις 59.192 (2,88%) υπερβαίνουν τις 20.000 ευρώ. Μάλιστα, από πρόσφατη προσομοίωση παρεμβάσεων στην κλίμακα, προκύπτει ότι από τα 2,05 εκατ. εισοδηματιών, πραγματικό όφελος θα δουν λόγω της νέας φορολογικής κλίμακας που ενεργοποιείται το 2027 μόλις 161.587 άτομα (7,85% του συνόλου), ενώ το 92,15% (όσοι δηλώνουν έως 12.000 ευρώ) είχε απολύτως μηδενική μεταβολή στο εκκαθαριστικό.– Αυτοαπασχολούμενοι: Με τις αλλαγές στα τεκμήρια, οι κερδισμένοι είναι 155.869 ή περίπου ο ένας στους τρεις από αυτούς που υπάγονται στα τεκμήρια οι οποίοι είναι περίπου 427.000. Αλλά και από αυτούς τους 155.869, περίπου οι δύο στους τρεις θα έχουν κέρδος κάτω από 500 ευρώ τον χρόνο.
Αποκαλυπτική είναι η εικόνα για τους νέους έως 30 ετών. Από τους 846.475 νέους φορολογουμένους:
– Το 74,53% (630.840 νέοι) δηλώνει έως 10.000 ευρώ ετησίως.
– Το 92,72% κινείται κάτω από τις 15.000 ευρώ.
– Εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ εμφανίζει μόλις το 2,85% (24.148 άτομα).
Οσο τα δηλωθέντα εισοδήματα των νοικοκυριών παραμένουν συμπιεσμένα στα κατώτατα κλιμάκια –είτε λόγω πραγματικά χαμηλών αποδοχών είτε λόγω εκτεταμένης απόκρυψης φορολογητέας ύλης– κάθε κυβερνητικό πακέτο ελαφρύνσεων που υπόσχεται «ανάσες» μέσω αφορολόγητων ορίων και μειωμένων συντελεστών θα καταλήγει να αφορά ένα μικρό αριθμό φορολογουμένων. Αυτά τα μέτρα βέβαια αποσκοπούν στο να δημιουργήσουν ένα ισχυρό κίνητρο αύξησης των εισοδημάτων, τόσο των πραγματικών όσο και των δηλωθέντων. Αυτός όμως είναι ένας στόχος που χρειάζεται χρόνο για να επιτευχθεί.
Θάνος Τσίρος