Ταραμένα νερά εν όψει στο Αιγαίο,όπως παλαιότερα καθώς η Άγκυρα εξέδωσε νέα Navtex, ενημερώνοντας ότι το ωκεανογραφικό σκάφος «Πίρι Ρέις» θα πραγματοποιεί επιστημονικές έρευνες για δέκα ημέρες σε θαλάσσιες περιοχές του αρχιπελάγους.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το πρόγραμμα έρευνας αφορά θαλάσσια ζώνη δυτικά της Λέσβου, νότια της Χίου και έως τη νησίδα Καλόγερος, που βρίσκεται ανάμεσα σε Χίο και Άνδρο.
Αν και το «Πίρι Ρέις» έχει τεχνική δυνατότητα να προχωρήσει σε τέτοιου τύπου μετρήσεις, το πρόβλημα εντοπίζεται στο ποιος έχει την αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX, καθώς το σχέδιο πλεύσης του περνά μέσα από ελληνικά χωρικά ύδατα και καλύπτει τμήματα ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Επιπλέον, ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το σκάφος προγραμματίζεται να κινηθεί κοντά στη νησίδα Καλόγερος, περιοχή που σχεδόν όλο το έτος περιλαμβάνεται σε μόνιμο πεδίο βολής των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η Αθήνα απάντησε άμεσα με αντι-NAVTEX (154/25 του Σταθμού Λήμνου), απορρίπτοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς.
Η προσέγγιση της Τουρκίας και το Δίκαιο της Θάλασσας
Εργαλειοποιώντας το ζήτημα της αρμοδιότητας και της δικαιοδοσίας έκδοσης αδειών η Άγκυρα εγείρει ξανά θέμα υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο καθώς θεωρεί, παρανόμως, ότι οι συγκεκριμένες περιοχές συμπεριλαμβάνονται στη δυνητική τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Όπως είναι παγίως γνωστό, και αποτυπώθηκε ξανά με πιο επίσημο τρόπο στον χάρτη του τουρκικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλλει τη θέση ότι η βάση για τη μέτρηση της μέσης γραμμής μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας πραγματοποιείται από τις ηπειρωτικές ακτές των δύο κρατών, αγνοώντας παρανόμως τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών κατά παράβαση, προφανώς, του Δικαίου της Θάλασσας.
Η τουρκική προσέγγιση τέμνει επί της ουσίας το Αιγαίο στη μέση, εγκλωβίζοντας τα νησιά στα χωρικά ύδατα των 6 ναυτικών μιλίων.
Η κίνηση της Άγκυρας, την ώρα που οι αντιπροσωπείες των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν αναζητούν το κατάλληλο χρονικό πλαίσιο για τη συνάντησή τους στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, αναδεικνύει το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στις δύο πλευρές του Αιγαίου ακόμα και στο μακρινό και κυρίως υποθετικό σενάριο σύμφωνα με το οποίο Ελλάδα και Τουρκία θα συμφωνούσαν να συζητήσουν περί της μίας διαφοράς που αναγνωρίζει η Αθήνα, δηλαδή την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η Chevron και ο εκνευρισμός της Αγκυρας
Αποτυπώνονται, έτσι, και τα στενά περιθώρια για τη συνέχεια του ελληνοτουρκικού διαλόγου, τουλάχιστον όσον αφορά την ουσία των νομικών- διπλωματικών ζητημάτων.
Όπως εκτιμούν έμπειροι διπλωμάτες, η επαναφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο αποτυπώνει τον εκνευρισμό που υπάρχει στη γείτονα μετά την εκδήλωση του ενδιαφέροντος της Chevron για έρευνα και εκμετάλλευση στα θαλάσσια τεμάχια «Κρήτη-1» και «Κρήτη-2» στα νότια του νησιού.
Η άποψη υποστηρίζεται και από την επιλογή του ερευνητικού πλοίου καθώς το Πίρι Ρέις- γνωστό ήδη από τη μεγάλη ελληνοτουρκική κρίση του 1987- δεν διαθέτει δυνατότητες ωκεανογραφικών ερευνών.
Η στάση της Αθήνας
Παρά το γεγονός αυτό, η Αθήνα ως οφείλει παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις κινήσεις του Πίρι Ρέις, το οποίο έως αυτήν την ώρα παραμένει ελλιμενισμένο στη Σμύρνη.
Από τον πλου του ερευνητικού θα κριθεί και ο βαθμός της έντασης που θέλει να επιβάλει στο Αιγαίο η Τουρκία, χωρίς πάντως να εκτιμάται ότι στην τρέχουσα συγκυρία θα μπορούσαν τα πράγματα να φθάσουν στα άκρα, όπως για παράδειγμα θα συνέβαινε σε περίπτωση που το Πίρι Ρέις προσέγγιζε τα εθνικά χωρικά ύδατα.
Η Αθήνα, μάλιστα, έσπευσε να δεσμεύσει με navtex και το πεδίο βολής της Άνδρου, για τη χρήση του οποίου η Άγκυρα εκφράζει διαχρονικά την ενόχλησή της.